Cựu CEO **“SafeMoon”** lĩnh án 8 năm tù vì vụ *“đa tầng lừa đảo tiền mã hóa”*
Cựu CEO của dự án tiền mã hóa **“SafeMoon”** là Brayden John Karony vừa bị tuyên án 8 năm tù vì bê bối *“đa tầng lừa đảo tiền mã hóa”* liên quan đến việc chiếm đoạt quỹ **“thanh khoản”** và tiền nhà đầu tư. Dự án **“SafeMoon”**, từng có thời điểm đạt vốn hóa hơn 8 tỷ USD (khoảng 11.558,4 tỷ đồng), nay gần như khép lại với mức án nặng dành cho người được xem là nhân vật chịu trách nhiệm chính.
Theo hồ sơ tòa án liên bang tại Brooklyn, New York, tháng 5 năm 2025, sau 3 tuần xét xử có bồi thẩm đoàn, Karony bị kết luận có tội và đến tuần trước đã chính thức lĩnh án 8 năm tù. Thẩm phán liên bang Eric Komitee không chỉ đưa ra bản án tù mà còn ra lệnh tịch thu khoảng 7,5 triệu USD (xấp xỉ 108,36 tỷ đồng), trong khi mức bồi thường chi tiết cho các nạn nhân sẽ được xác định sau. Bồi thẩm đoàn cũng đồng thời thông qua phán quyết tịch thu hai bất động sản nhà ở thuộc sở hữu của Karony.
“SafeMoon” CEO bị kết tội gian lận chứng khoán, lừa đảo điện tử và rửa tiền
Theo hồ sơ tố tụng, Karony bị kết tội ở ba nhóm hành vi chính: cấu kết gian lận chứng khoán, cấu kết lừa đảo bằng phương tiện điện tử (wire fraud) và cấu kết rửa tiền. Công tố viên cho biết Karony đã bí mật rút tiền từ **“quỹ thanh khoản”** của **“SafeMoon”** và tiền của nhà đầu tư để phục vụ mục đích cá nhân, trong khi đối ngoại lại liên tục khẳng định rằng **“thanh khoản đã bị khóa”**, đội ngũ không thể chạm đến.
Trong số các đồng phạm, Thomas Smith đã nhận tội vào tháng 2 năm 2025 và hiện chờ tuyên án. Một nghi phạm khác là Kyle Nagy vẫn đang bỏ trốn, giới chức tin rằng người này tiếp tục lẩn tránh sự truy bắt của cơ quan chức năng.
Công tố viên liên bang Mỹ Joseph Nocella Jr. chỉ trích Karony đã “nói dối mọi tầng lớp nhà đầu tư, từ cựu binh, công nhân đến những người lao động bình thường”, và dùng số tiền chiếm đoạt của hàng nghìn nạn nhân để mua biệt thự, siêu xe và xe bán tải độ. James C. Barnacle, Phó Giám đốc phụ trách văn phòng New York của Cục Điều tra Liên bang(FBI), nhấn mạnh cựu lãnh đạo này đã lợi dụng vị trí để phản bội niềm tin nhà đầu tư, chiếm đoạt hơn 9 triệu USD (khoảng 129,9 tỷ đồng) tiền mã hóa nhằm tài trợ cho lối sống xa xỉ.
9 triệu USD thanh khoản bị rút để mua biệt thự và siêu xe
Tài liệu điều tra cho thấy Karony đã dùng phần lớn số tiền bị chiếm đoạt để mua một căn nhà trị giá khoảng 2,2 triệu USD (xấp xỉ 31,79 tỷ đồng) tại bang Utah, bên cạnh một bất động sản khác tại Kansas. Ngoài ra, ông ta còn tậu một chiếc Audi R8 trị giá khoảng 277.000 USD, xe của Tesla(TSLA), một chiếc Ford F-550 độ riêng, cùng mẫu bán tải Jeep Gladiator.
Đặc vụ Harry T. Chavis thuộc Cơ quan Điều tra Hình sự Sở Thuế vụ Mỹ(IRS-CI) văn phòng New York cho biết Karony đã lợi dụng quyền truy cập vào **“quỹ thanh khoản”** của **“SafeMoon”** để rút tiền, sau đó phân tán qua nhiều cấu trúc giao dịch khác nhau nhằm che giấu dấu vết. Tuy vậy, các cơ quan thực thi pháp luật cuối cùng vẫn lần theo được dòng tiền và bóc tách được toàn bộ sơ đồ tài chính ẩn phía sau.
Giới chức Mỹ đánh giá đây là ví dụ điển hình của mô hình *“rug pull – lừa đảo nội bộ”*: bộ phận nòng cốt của dự án sử dụng **“quỹ thanh khoản”** như ví cá nhân nhưng bề ngoài liên tục truyền thông về “niềm tin”, “bảo mật” và “khóa thanh khoản”.
Cấu trúc 10% thuế giao dịch của **“SafeMoon”** từng tạo cơn sốt vốn hóa 8 tỷ USD
Token **“SafeMoon”** được phát hành trên một blockchain công khai từ tháng 3 năm 2021, thu hút chú ý nhờ mô hình *“thuế giao dịch”* 10% độc đáo. Cụ thể, 5% phí sẽ được phân phối tự động tới người nắm giữ token theo tỷ lệ sở hữu (cơ chế reflection), giúp số dư trong ví họ tăng dần. 5% còn lại được đưa vào **“quỹ thanh khoản”** trên các sàn giao dịch, với tuyên bố mục tiêu là củng cố thanh khoản thị trường.
Chỉ trong vài tháng sau khi ra mắt, **“SafeMoon”** đã thu hút hàng triệu nhà đầu tư nhờ làn sóng cộng đồng và hoạt động truyền thông mạnh mẽ, giúp vốn hóa thị trường có thời điểm vượt 8 tỷ USD. Thông điệp “thanh khoản đã bị khóa, đội ngũ dự án không thể rút tiền” trở thành trụ cột xây dựng niềm tin với nhà đầu tư.
Tuy nhiên, theo cáo trạng, Karony và các cộng sự đã nhiều lần đưa ra thông tin sai lệch về cấu trúc dự án và cách quản lý dòng tiền. Họ khẳng định **“quỹ thanh khoản”** được khóa, không thể dùng cho mục đích cá nhân; token chỉ được sử dụng cho các mục đích kinh doanh được nêu rõ; mỗi khi có giao dịch trên một số sàn, đội ngũ sẽ thủ công bổ sung cặp giao dịch vào **“quỹ thanh khoản”**; và đội ngũ phát triển không giao dịch **“SafeMoon”** để trục lợi.
Điều tra cho thấy thực tế trái ngược hoàn toàn. Karony và đồng phạm vẫn duy trì quyền truy cập vào **“quỹ thanh khoản”**, chuyển hàng triệu USD tiền mã hóa ra ví cá nhân, sau đó quy đổi sang tiền pháp định hoặc tài sản như bất động sản và xe sang. Những lời trấn an như “dự trữ bị khóa”, “quản lý thanh khoản minh bạch” cuối cùng đều bị chứng minh là sai sự thật.
*bình luận*: Đây là mô típ thường thấy ở các dự án “meme” hoặc “community token”: tokenomics được trình bày rất hấp dẫn, nhưng quyền kiểm soát thực tế với **“thanh khoản”** vẫn tập trung trong tay một nhóm nhỏ nội bộ.
Bài học từ vụ **“SafeMoon”**: Không thể bỏ qua kiểm chứng **“thanh khoản – dự trữ”**
Vụ bê bối **“SafeMoon”** đang được xem như một ví dụ nổi bật cho rủi ro của mô hình dự án “lợi nhuận cao – cộng đồng dẫn dắt” trong thị trường tiền mã hóa: chỉ cần nhóm điều hành lệch chuẩn, nhà đầu tư có thể mất trắng dù dự án từng đạt vốn hóa hàng tỷ USD.
Câu chuyện cũng làm nổi bật việc phụ thuộc hoàn toàn vào tuyên bố từ phía đội ngũ phát triển về **“thanh khoản”**, **“dự trữ”** và **“ví đội ngũ”** là cực kỳ rủi ro. Khi không có bên thứ ba kiểm toán độc lập hay cơ chế on-chain minh bạch dễ xác minh, nhà đầu tư rất khó đánh giá chính xác rủi ro cấu trúc của dự án.
Giới chức Mỹ nhiều khả năng sẽ tận dụng phán quyết lần này làm cơ sở siết chặt giám sát với mô hình token có cơ chế phí giao dịch, chia thưởng và **“quỹ thanh khoản”** tương tự **“SafeMoon”**. Trên thị trường, nhiều ý kiến cho rằng vụ việc sẽ thúc đẩy nhu cầu kiểm chứng thực sự đối với các cam kết *“lock thanh khoản, khóa ví đội ngũ, minh bạch dự trữ”* và buộc các dự án phải nâng chuẩn minh bạch nếu muốn huy động vốn lâu dài từ cộng đồng.
*bình luận*: Với nhà đầu tư cá nhân, bài học cốt lõi từ vụ **“SafeMoon”** là không chỉ nhìn vào vốn hóa, cộng đồng hay lời hứa *“thanh khoản khóa vĩnh viễn”*, mà cần ưu tiên các dự án có cơ chế kiểm toán độc lập, hợp đồng thông minh mã nguồn mở, khóa **“thanh khoản”** qua bên thứ ba uy tín và cấu trúc ví đội ngũ rõ ràng, dễ giám sát trên chuỗi.
Bình luận 0