Thái Lan hợp thức hóa tiền mã hóa trong thị trường vốn, mở đường cho phái sinh và trái phiếu chính phủ token hóa

Thái Lan âm thầm kéo *tiền mã hóa* vào “thị trường vốn chính thức” khi nội các cho phép sử dụng tài sản số làm tài sản cơ sở cho các sản phẩm tài chính phái sinh như hợp đồng tương lai và quyền chọn. Quyết định này tạo bước đệm để thị trường lâu nay đứng ngoài rìa tiến dần vào *thị trường tiền tệ* có giám sát, nơi toàn bộ quy trình giao dịch – thanh toán bù trừ – quyết toán đều phải diễn ra trên hạ tầng được cấp phép.

Theo truyền thông Thái Lan đưa tin ngày 24 (giờ địa phương), sau quyết định của nội các, Ủy ban Chứng khoán Thái Lan (SEC) sẽ phụ trách xây dựng bộ quy tắc chi tiết. SEC dự kiến sẽ lần lượt xác định phạm vi cho phép của các sản phẩm phái sinh dựa trên *tiền mã hóa*, điều kiện vận hành sàn giao dịch, chuẩn mực quản lý rủi ro, cùng các yêu cầu kỹ thuật đối với hạ tầng giao dịch. Tất cả sàn giao dịch, ngân hàng, công ty môi giới liên quan phải xin *giấy phép riêng*, trong khi tiêu chuẩn về dịch vụ lưu ký (custody) tài sản số cũng sẽ được nâng lên so với hiện tại.

Tại thị trường địa phương, các nhà tạo lập thị trường (market maker) và tổ chức đầu tư đã bắt đầu tìm cách hợp tác. Một số nhóm đang làm việc với sàn trong nước để thiết kế cấu trúc niêm yết và thanh toán bù trừ cho các sản phẩm phái sinh mới, số khác lại xem xét mô hình giao cho một tổ chức chuyên trách thứ ba phụ trách riêng phần thanh toán bù trừ. Đây được coi là bước chuẩn bị ban đầu cho việc xây dựng một “danh mục sản phẩm dựa trên *tiền mã hóa*” bên trong thị trường tiền tệ Thái Lan.

Theo CoinDesk đưa tin ngày 20 tháng 1 năm 2024 (giờ địa phương), chính phủ Thái Lan đã bắt đầu thử nghiệm “trái phiếu quốc gia mã hóa” từ vài năm trước để đánh giá khả năng phát hành nợ công trên *blockchain*. Đến năm 2025, nước này chính thức ra mắt “G-Token (G-Tokens)” – trái phiếu chính phủ được *token hóa* và phân phối qua các nền tảng tài sản số đã được cấp phép. Cấu trúc phát hành, hoàn trả và trả lãi vẫn tuân theo Luật nợ công hiện hành, nhưng “sổ cái giao dịch” của trái phiếu được chuyển lên *blockchain*. Nhiều chuyên gia đánh giá đây là minh chứng cho thấy nợ công có thể được đưa “on-chain” mà vẫn giữ được khung pháp lý ổn định.

Ở mảng thuế, Bangkok tung ra ưu đãi nhằm kéo hoạt động giao dịch *tiền mã hóa* về trong nước. Theo truyền thông địa phương, chính phủ sẽ miễn thuế thu nhập từ chuyển nhượng đối với giao dịch tài sản số được thực hiện trên nền tảng đã được phê duyệt, trong giai đoạn 5 năm từ 2025 đến 2029. Chính sách này cho thấy mục tiêu rõ ràng là hút dòng giao dịch đang chảy sang các sàn nước ngoài quay trở lại các nền tảng nội địa được giám sát.

*Stablecoin* cũng được chính thức đưa vào hệ thống như một công cụ thanh toán và hỗ trợ thanh toán. Các stablecoin neo theo đô la Mỹ nổi bật như Tether(USDT) và USD Coin(USDC) đã được đưa vào danh sách chấp thuận, giúp nhà đầu tư dịch chuyển linh hoạt hơn giữa đồng nội tệ và tài sản số neo theo USD. Giới phân tích dự đoán vai trò của *stablecoin* trong thanh toán phái sinh và quản lý tài sản thế chấp sẽ tăng đáng kể.

Trong bối cảnh đó, *Bitcoin(BTC)* hiện đang giao dịch quanh vùng 67.406 USD (khoảng 9,7 tỷ đồng). Sau khi thông tin Thái Lan nới lỏng khung pháp lý được công bố, nhiều nguồn tin cho biết sự quan tâm từ các nhà quản lý quỹ khu vực Đông Nam Á và các bàn giao dịch toàn cầu gia tăng nhanh. Thị trường đặc biệt chú ý đến khả năng hình thành các sản phẩm phái sinh dựa trên *Bitcoin(BTC)*, cũng như các quỹ hoán đổi danh mục (ETF) được cấu trúc dựa trên phái sinh quy chuẩn.

Các nhà giao dịch trong và ngoài khu vực nhận định lợi thế lớn nhất của Thái Lan là việc “giảm thiểu bất định pháp lý”. Khi có kênh chính thức để sử dụng hợp đồng tương lai, quyền chọn nhằm phòng hộ (hedge) biến động giá tài sản đang nắm giữ, gánh nặng quản lý vị thế của tổ chức đầu tư sẽ giảm đáng kể. Nhà cung cấp thanh khoản (LP) trong khuôn khổ quy định cũng có thể thiết kế đa dạng các cấu trúc phòng hộ và giao dịch chênh lệch (spread), qua đó mở rộng “bộ công cụ” cho nhà đầu tư. Một số sàn giao dịch địa phương được cho là đã hoàn tất thiết kế nội bộ cho sản phẩm hợp đồng tương lai chỉ số *tiền mã hóa* và quyền chọn, chờ khung quy định chính thức để triển khai.

Tuy vậy, biến động giá vẫn là rủi ro cốt lõi. *Bitcoin(BTC)*, *Ethereum(ETH)* và các tài sản số vốn hóa lớn khác có thể biến động tới hai chữ số chỉ trong một ngày giao dịch. Vì thế, nhiều tổ chức đang chờ Ủy ban Chứng khoán Thái Lan công bố bộ quy tắc cuối cùng về cơ chế thanh toán bù trừ và ký quỹ (margin) trước khi mở rộng quy mô vị thế.

Ở góc độ giám sát, nhà chức trách Thái Lan xem “lưu ký – lừa đảo – rửa tiền” là ba trụ rủi ro chính trong quá trình đưa *tiền mã hóa* vào khuôn khổ. Để hút được dòng vốn tổ chức, vấn đề quan trọng nhất là sự an toàn của dịch vụ lưu ký (custody). Khả năng cao các chuẩn mực mới sẽ yêu cầu tỷ lệ lưu trữ ngoại tuyến (cold wallet) cụ thể, cơ chế đa chữ ký (multisig), cùng nghĩa vụ mua bảo hiểm cho tài sản lưu ký, tiệm cận các chuẩn toàn cầu.

Quy định về chống rửa tiền (AML) và xác minh khách hàng (KYC) cũng sẽ được siết lại. Cơ quan quản lý dự kiến yêu cầu mọi giao dịch phải để lại “dấu vết kiểm toán có thể truy xuất”. Điều này đồng nghĩa sàn giao dịch và công ty môi giới buộc phải triển khai hệ thống xác minh danh tính thật, giám sát giao dịch, báo cáo giao dịch bất thường, đồng thời chấp nhận kiểm toán bên ngoài định kỳ. Giới chức Thái Lan muốn giải tỏa lo ngại trên trường quốc tế rằng *tiền mã hóa* vẫn bị lợi dụng cho tội phạm tài chính và trốn thuế.

Về giao dịch đòn bẩy, các nguồn tin thị trường cho rằng khung ban đầu sẽ rất thận trọng. Nhiều khả năng tỷ lệ đòn bẩy tối đa bị khống chế ở mức thấp, cách tính tài sản thế chấp (margin) cũng được thiết kế bảo thủ, với mục tiêu giảm thiểu nguy cơ “cháy dây chuyền” khi giá biến động mạnh. Trong bối cảnh *tiền mã hóa* vốn dĩ biến động cao, kịch bản khả dĩ trong ngắn hạn là cấu trúc giao dịch quy mô nhỏ, đòn bẩy thấp chiếm ưu thế.

*bình luận*

Nhiều chuyên gia cho rằng giữ *tiền mã hóa* ngoài vùng quản lý tạo rủi ro khó kiểm soát hơn so với việc đưa chúng vào khuôn khổ pháp lý chặt chẽ. Điều kiện tiên quyết là các quy tắc ban hành phải được thực thi nghiêm trên thực tế, và cơ quan quản lý linh hoạt cập nhật quy định theo biến động thị trường. Cánh cửa mà Thái Lan vừa mở cho “*thị trường tiền tệ dựa trên tiền mã hóa*” đang được xem như phép thử quan trọng, có thể trở thành hình mẫu tham khảo cho các nước láng giềng Đông Nam Á trong thiết kế khung pháp lý cho tài sản số trong những năm tới.