Theo CoinDesk đưa tin ngày 13 tháng 2 (giờ địa phương), một tòa án liên bang Mỹ đã tuyên phạt 20 năm tù đối với người đứng đầu công ty đầu tư tiền mã hóa Praetorian Group International (PGI) vì vận hành mô hình *“**Bitcoin(BTC)** ponzi”* quy mô lớn, lấy *“đầu tư **Bitcoin(BTC)** lợi nhuận cao”* làm mồi nhử. Nạn nhân là hơn 90.000 nhà đầu tư trên toàn cầu, với tổng dòng tiền chảy vào hệ thống lên tới hơn 2,01 tỷ USD, nhưng phần lớn chỉ là dòng tiền mới dùng để trả cho nhà đầu tư cũ.
Theo Bộ Tư pháp Mỹ (DOJ), bị cáo Ramil Ventura Palafox, 61 tuổi, mang hai quốc tịch Mỹ và Philippines, là người sáng lập kiêm chủ mưu đứng sau PGI. Ông ta giữ vai trò chủ tịch, tổng giám đốc điều hành và là gương mặt đại diện chính trong hoạt động tiếp thị, quảng bá PGI như một “công ty giao dịch **Bitcoin(BTC)** mang lại lợi nhuận từ 0,5% đến tối đa 3% mỗi ngày”.
Tuy nhiên, điều tra của nhà chức trách cho thấy gần như không hề tồn tại hoạt động giao dịch **Bitcoin(BTC)** thực tế nào có thể tạo ra mức lợi nhuận như cam kết. Từ tháng 12/2019 đến tháng 10/2021, PGI thu hút ít nhất hơn 90.000 nhà đầu tư trên toàn thế giới, với tổng số tiền đầu tư vào nền tảng lên tới 201 triệu USD (khoảng 2.904 tỷ đồng). Trong đó, khoảng 30 triệu USD (khoảng 433 tỷ đồng) là tiền pháp định, phần còn lại tương đương khoảng 8.198 **Bitcoin(BTC)**, được định giá vào thời điểm đó vào khoảng 171 triệu USD (tương đương 2.471 tỷ đồng).
Bề ngoài, PGI khẳng định sử dụng chiến lược giao dịch tự động, thuật toán giao dịch lợi nhuận cao trên **Bitcoin(BTC)** và các tài sản tiền mã hóa khác. Nhưng theo cơ quan chức năng, các hoạt động giao dịch thực tế gần như không đủ để tạo ra lợi nhuận, trong khi khoản “lãi” chi trả cho nhà đầu tư chủ yếu đến từ dòng vốn của nhà đầu tư tham gia sau. Cấu trúc này được mô tả là mô hình ponzi điển hình: dùng tiền của người đến sau trả cho người đến trước, dựa hoàn toàn vào dòng vốn mới để duy trì ảo tưởng sinh lời.
“Để duy trì niềm tin của nhà đầu tư, Palafox đã xây dựng một ‘cổng thông tin đầu tư’ trực tuyến hoạt động trong giai đoạn 2020–2021, cho phép nhà đầu tư đăng nhập theo dõi tài khoản,” hồ sơ vụ án nêu rõ. Tại đây, số dư tài khoản và lợi nhuận tích lũy của nhà đầu tư được thể hiện như đang tăng lên mỗi ngày, tạo cảm giác vốn gốc an toàn và lợi nhuận đang được trả đều đặn theo đúng cam kết.
Bản chất, phần lớn số liệu hiển thị trên cổng thông tin này là dữ liệu bị thao túng. Số dư và tỷ lệ sinh lời hoàn toàn không gắn với dữ liệu giao dịch thực, mà do phía PGI tự điều chỉnh. Dù vậy, nhiều nhà đầu tư đã tiếp tục tái đầu tư, rót thêm tiền, hoặc giới thiệu thêm người quen tham gia sau khi nhìn thấy con số “lợi nhuận” tăng đều trên màn hình.
Cơ quan điều tra kết luận cấu trúc PGI là mô hình đa cấp kết hợp ponzi, trong đó nhà đầu tư đến sau chịu rủi ro lớn hơn để duy trì lợi nhuận cho nhà đầu tư đến trước. Việc PGI liên tục nhấn mạnh vào yếu tố **Bitcoin(BTC)** và thị trường tiền mã hóa – một lĩnh vực có độ biến động cao, cấu trúc kỹ thuật phức tạp và thiếu hiểu biết đại chúng – bị cho là đã bị lợi dụng để che đậy bản chất thật của mô hình.
Đáng chú ý, kết quả điều tra còn cho thấy Palafox đã sử dụng khoảng 3 triệu USD (hơn 43 tỷ đồng) từ tiền của nhà đầu tư cho mục đích chi tiêu xa xỉ cá nhân. Số tiền này được dùng để mua khoảng 20 chiếc xe sang và nhiều món hàng xa xỉ như trang sức, quần áo hàng hiệu, đồng hồ đắt tiền.
Những chi tiết này được giới chức cho rằng củng cố lập luận đây không phải là một “thương vụ đầu tư thất bại”, mà là *kế hoạch lừa đảo có chủ đích* ngay từ đầu, với mục tiêu chiếm đoạt tài sản của nhà đầu tư. Palafox bị bồi thẩm đoàn kết tội lừa đảo qua đường dây (wire fraud) và rửa tiền, sau đó bị tòa án liên bang tuyên án 20 năm tù giam.
*bình luận*: Vụ việc PGI cho thấy mô hình “quỹ giao dịch **Bitcoin(BTC)** lợi nhuận cố định” vẫn có sức hút lớn, đặc biệt tại các thị trường mới nổi, nơi nhà đầu tư ít kinh nghiệm tài chính và ít khả năng thẩm định chiến lược giao dịch phức tạp.
Trong khi đó, Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) – chi nhánh Washington – vẫn đang tiếp tục tìm kiếm và ghi nhận các nạn nhân đầu tư vào PGI trong giai đoạn 2020–2021. Sau khi Palafox bị kết tội vào ngày 1 tháng 9 năm 2025 (giờ địa phương), cơ quan chức năng đã khởi động quy trình tiếp nhận thông tin để phục vụ việc xem xét hoàn trả một phần thiệt hại cho nhà đầu tư.
FBI khuyến nghị những người tin rằng mình là nạn nhân của PGI nên gửi thông tin qua biểu mẫu trực tuyến, nhằm xác minh khả năng được xem xét nhận *“restitution”* – tức khoản bồi hoàn thiệt hại theo phán quyết của tòa. Tính đến nay, số thiệt hại liên quan PGI được nhà chức trách chính thức ghi nhận là khoảng 62,7 triệu USD (tương đương 907 tỷ đồng). So với lượng vốn đầu vào khoảng 201 triệu USD, phần tiền có khả năng thu hồi được đánh giá là rất hạn chế, khiến giới quan sát cho rằng thiệt hại thực tế có thể vượt xa con số thống kê hiện tại.
Vụ án PGI nổ ra trong bối cảnh tổng vốn hóa thị trường tiền mã hóa hiện vẫn duy trì quanh mức 2.330 tỷ USD (khoảng 336,3 nghìn tỷ đồng). Dù quy mô thị trường đã mở rộng đáng kể, các vụ lừa đảo lợi dụng **Bitcoin(BTC)** và tài sản số vẫn tiếp tục tái diễn, đặc biệt tại những “vùng xám” về pháp lý. Các nền tảng hứa hẹn “lợi nhuận cố định vài phần trăm mỗi ngày” – một điều hiếm thấy trong tài chính truyền thống – được nhiều chuyên gia cảnh báo là tín hiệu rủi ro cực cao.
*bình luận*: Các chuyên gia trong ngành nhận định, bản thân **Bitcoin(BTC)** hay công nghệ blockchain không phải là nguyên nhân gốc rễ. Vấn đề nằm ở việc kẻ xấu khai thác lòng tham, sự thiếu hiểu biết và bất cân xứng thông tin để dựng lên cấu trúc ponzi đội lốt “đầu tư công nghệ cao”.
Từ câu chuyện Palafox và PGI, giới phân tích cho rằng lực lượng quản lý – giám sát cần tiếp tục tăng cường cưỡng chế và truy tố các mô hình **Bitcoin(BTC)** ponzi, song song với việc nâng cao nhận thức nhà đầu tư. Nếu nhà đầu tư không tự xây dựng “tuyến phòng thủ cơ bản” – bao gồm kiểm tra hồ sơ pháp lý, minh bạch hoạt động giao dịch và mô hình tạo lợi nhuận – thì các mô hình lừa đảo tương tự rất khó chấm dứt, bất chấp sự trưởng thành dần của thị trường tiền mã hóa toàn cầu.
Bình luận 0