Theo Cointelegraph đưa tin ngày 14 tháng 2 (giờ địa phương), mô hình *“từ”on-chain công cộng“từ” dựa trên *“từ”blockchain“từ” đang nổi lên như một hạ tầng an sinh thế hệ mới. Tuy nhiên, bài toán tuân thủ *“từ”AML“từ”, *“từ”KYC“từ” và quy định về *“từ”trừng phạt“từ” (danh sách chế tài) vẫn là rào cản lớn khiến nhiều chính phủ chưa dám triển khai rộng. Trong bối cảnh các chương trình thử nghiệm chi trả phúc lợi qua *“từ”trái phiếu token hóa“từ” và *“từ”ví điện tử“từ” đang lan rộng, nhiều chuyên gia cho rằng nếu thiếu khung tuân thủ chặt chẽ, các mô hình *“từ”on-chain công cộng“từ” rất dễ vướng rủi ro pháp lý và chính trị.
Theo Cointelegraph đưa tin ngày 14 tháng 2 (giờ địa phương), bà Julie Myers Wood (Julie Myers Wood), Giám đốc điều hành (CEO) công ty tư vấn tuân thủ và giám sát Guidepost Solutions của Mỹ, nhận định: các khoản phúc lợi chi trả *“từ”on-chain“từ” mang lại lợi thế rõ rệt về hiệu quả hành chính và minh bạch, nhưng nếu không đi kèm cơ chế tuân thủ quy định, rủi ro có thể tăng lên đáng kể.
Guidepost Solutions là đơn vị tư vấn thiết kế khung tuân thủ và cơ chế đáp ứng chế tài cho trái phiếu chính phủ token hóa USDM1 của Cộng hòa Quần đảo Marshall. Đây là trái phiếu số ngắn hạn được bảo chứng 1:1 bằng trái phiếu Kho bạc Mỹ truyền thống, nhưng toàn bộ quá trình phát hành, lưu thông và thanh toán đều diễn ra trên *“từ”blockchain“từ”. Dựa trên USDM1, từ tháng 11 năm 2025, chính phủ Marshall vận hành chương trình *“từ”thu nhập cơ bản toàn dân (UBI) on-chain“từ”, chi trả trực tiếp phúc lợi hàng quý cho người dân thông qua *“từ”ví di động“từ”.
Bà Wood cho biết các chế độ phúc lợi vốn chi trả theo cách “analog” trước đây buộc phải được xem xét *“từ”chuyển đổi số“từ”. Hình thức số giúp tăng tốc chi trả, đồng thời tạo ra “dấu vết có thể kiểm toán” cho ngân sách và lịch sử sử dụng. Về phía nhà nước, việc cắt giảm các tầng trung gian tài chính giúp giảm chi phí và độ trễ. Về phía người thụ hưởng, ngay cả khi không có tài khoản ngân hàng hoặc sống ở nơi hạ tầng tài chính kém phát triển, họ vẫn có thể nhận đúng và đủ phúc lợi đúng hạn qua *“từ”on-chain công cộng“từ”.
*bình luận: Trường hợp Marshall là minh chứng điển hình cho cách một quốc gia nhỏ tận dụng *“từ”trái phiếu token hóa“từ” để vừa cải thiện hiệu quả vay nợ, vừa phân phối lại lợi ích tài chính cho người dân dưới dạng *“từ”on-chain công cộng“từ” UBI.*
Theo Cointelegraph, nhiều quốc gia hiện xem xét song song *“từ”trái phiếu token hóa“từ” và hệ thống *“từ”on-chain công cộng“từ”. Trong mô hình tài chính truyền thống, khâu phát hành, thanh toán và thanh lý trái phiếu tốn thời gian, quy trình phức tạp và phí trung gian cao. Trái lại, nếu phát hành trái phiếu dưới dạng token trên *“từ”blockchain“từ”, mối quan hệ giao dịch trực tiếp giữa nhà phát hành và nhà đầu tư giúp rút ngắn đáng kể thời gian thanh toán và giảm chi phí.
Đáng chú ý, thị trường *“từ”trái phiếu token hóa“từ” dựa trên các đồng tiền khác ngoài USD cũng đang tăng nhanh. Nhiều chính phủ thử nghiệm phát hành trái phiếu dưới dạng token, cho phép lưu thông trên *“từ”blockchain“từ”, đồng thời tự động phân bổ token gốc hoặc lãi suất cho người dân dưới dạng *“từ”UBI on-chain“từ” hay trợ cấp. Dự án thử nghiệm *“từ”trái phiếu token hóa“từ” của chính phủ Anh hợp tác với HSBC là một ví dụ, cho thấy các trung tâm tài chính truyền thống cũng đang đẩy nhanh thử nghiệm *“từ”trái phiếu on-chain“từ”.
Tuy vậy, mặt trận *“từ”quy định và tuân thủ“từ” vẫn là “bãi mìn”. Bà Wood cảnh báo: trái phiếu *“từ”on-chain“từ” có thể mở rộng bao trùm đến nhóm dân cư ít tiếp cận tài chính nhờ chi phí thấp và thanh toán nhanh, nhưng đồng thời cũng tăng nguy cơ bị lợi dụng cho *“từ”rửa tiền (AML)“từ” và lách *“từ”chế tài“từ”. Trong bối cảnh các quốc gia buộc phải tuân thủ nghĩa vụ *“từ”AML“từ” và danh sách *“từ”trừng phạt“từ” của các tổ chức quốc tế, việc địa chỉ ví liên quan tới *“từ”trái phiếu on-chain“từ” bị liên đới với đối tượng bị chế tài sẽ đặt chính phủ vào rủi ro pháp lý và chính trị lớn.
Theo bà Wood, khi chính phủ phát hành *“từ”trái phiếu on-chain“từ” cho công chúng, bắt buộc phải tiến hành *“từ”KYC“từ” để xác định rõ “ai” mua, bằng “nguồn tiền” nào. Các khoản phúc lợi chi trả qua *“từ”on-chain công cộng“từ” cũng phải được gắn với hệ thống định danh và quản lý dữ liệu chặt chẽ để đảm bảo đến đúng đối tượng. Về mặt kỹ thuật, mô hình *“từ”on-chain công cộng“từ” có thể mở rộng xuyên biên giới khá dễ dàng, nhưng về mặt pháp lý, từng quốc gia lại sở hữu hệ thống *“từ”AML“từ” và danh mục *“từ”trừng phạt“từ” riêng, đòi hỏi một tầng chuẩn bị và nội địa hóa cực kỳ kỹ lưỡng.
*bình luận: Đây chính là nút thắt khiến nhiều mô hình *“từ”UBI on-chain“từ” mới chỉ dừng ở quy mô thử nghiệm giới hạn thay vì triển khai toàn quốc.*
Theo nền tảng phân tích dữ liệu tiền mã hóa Token Terminal, thị trường *“từ”trái phiếu chính phủ Mỹ token hóa“từ” đã tăng trưởng hơn 50 lần kể từ năm 2024. Việc “bẻ nhỏ” trái phiếu truyền thống thành các đơn vị *“từ”token“từ” đã mở cánh cửa tiếp cận cho nhà đầu tư cá nhân – vốn trước đây bị giới hạn vào các sản phẩm trái phiếu có mệnh giá cao và quy trình phức tạp.
Ông Lamine Brahimi, đồng sáng lập công ty dịch vụ tài sản số Taurus SA của Thụy Sĩ, dự báo thị trường *“từ”trái phiếu token hóa“từ” có thể đạt quy mô tới 30 tỷ USD (khoảng 4,33 nghìn tỷ won). Trả lời Cointelegraph, ông cho rằng rút ngắn thời gian thanh toán, giảm chi phí giao dịch và khả năng *“từ”phân mảnh tài sản (fractionalization)“từ” là những yếu tố hạ thấp rào cản gia nhập thị trường tài chính toàn cầu. Nhà đầu tư nhỏ lẻ nhờ đó có thể tham gia vào những tài sản trước đây hầu như “đóng cửa” với họ.
Điểm mạnh của *“từ”trái phiếu token hóa“từ” là không cần duy trì mệnh giá cao cho từng đơn vị. Có thể chia tách thành những phần rất nhỏ, cho phép giao dịch ở quy mô chỉ vài USD, thay vì hàng nghìn USD như trước kia. Điều này không chỉ giúp nhà đầu tư đến từ các nền kinh tế mới nổi hay người không có tài khoản ngân hàng tiếp cận *“từ”trái phiếu“từ” an toàn, mà còn kết nối họ trực tiếp tới những chương trình *“từ”on-chain công cộng“từ” sử dụng cùng hạ tầng đó.
Trong bức tranh rộng hơn, *“từ”on-chain công cộng“từ” và *“từ”trái phiếu token hóa“từ” được xem là công cụ quan trọng để hiện thực hóa *“từ”tài chính bao trùm“từ”. Người dân sống xa trung tâm, thiếu hạ tầng ngân hàng vẫn có thể nhận trợ cấp qua *“từ”ví điện tử“từ” và phân bổ một phần vào các tài sản an toàn như trái phiếu chính phủ ở quy mô rất nhỏ. Mô hình này đặc biệt phù hợp với các quốc đảo dân cư phân tán hoặc các nước đang phát triển thiếu nhân lực hành chính, nơi *“từ”on-chain công cộng“từ” có thể cải thiện trực tiếp hiệu quả và tính minh bạch của bộ máy nhà nước.
Tuy nhiên, nếu không giải được bài toán *“từ”AML“từ”, *“từ”tuân thủ chế tài“từ” và *“từ”KYC“từ”, các mô hình *“từ”on-chain công cộng“từ” khó có thể lan rộng ở các nước phát triển. Trong điều kiện khung pháp lý còn lỏng lẻo, việc đưa lượng lớn ngân sách công lên *“từ”blockchain“từ” có thể làm gia tăng đáng kể nguy cơ dòng tiền bất hợp pháp chảy vào hệ thống, giao dịch với các đối tượng bị *“từ”trừng phạt“từ” hoặc phát sinh vấn đề về quyền riêng tư dữ liệu.
*bình luận: Trọng tâm không còn là câu hỏi “có nên đưa phúc lợi lên *“từ”blockchain“từ” hay không”, mà là “ai sẽ thiết kế và vận hành hạ tầng giám sát, tuân thủ” cho lớp *“từ”on-chain công cộng“từ” mới này.*
Trường hợp Marshall cho thấy *“từ”UBI on-chain“từ” dựa trên *“từ”trái phiếu token hóa“từ” hoàn toàn khả thi về mặt kỹ thuật, đồng thời phơi bày rõ ràng những thách thức về quản trị và *“từ”tuân thủ quy định“từ”. Khi thị trường *“từ”trái phiếu token hóa“từ” tiệm cận quy mô hàng chục tỷ USD, xu hướng “lai ghép” giữa hạ tầng nợ công và hệ thống an sinh xã hội gần như chắc chắn sẽ tăng tốc.
Tuy vậy, đúng như cảnh báo của bà Wood, để *“từ”on-chain công cộng“từ” thực sự trở thành hạ tầng phúc lợi thế hệ mới, không thể chỉ dựa vào đổi mới công nghệ. Mỗi quốc gia sẽ cần xây dựng một kiến trúc *“từ”giám sát, AML, KYC và chế tài“từ” tương thích với *“từ”blockchain“từ”, phối hợp giữa chính phủ, cơ quan quản lý, doanh nghiệp công nghệ và các đơn vị chuyên về *“từ”compliance“từ”. Chỉ khi đó, lời hứa về *“từ”tài chính bao trùm on-chain“từ” mới đi kèm được với mức độ tin cậy và an toàn pháp lý mà hệ thống phúc lợi quốc gia đòi hỏi.
Bình luận 0