Theo Fox Business đưa tin ngày 19 (giờ địa phương), chính quyền Biden đang thúc đẩy một dự thảo quy định mới nhằm siết chặt **”stablecoin”** dùng cho thanh toán, đặc biệt nhắm vào việc *từ*trả lãi*từ* và *từ*chia sẻ lợi nhuận*từ* trên số dư stablecoin. Điểm gây chú ý nhất là đề xuất trao cho cơ quan quản lý quyền phạt dân sự lên tới *từ*500.000 USD mỗi ngày*từ* cho mỗi hành vi vi phạm, nếu một sản phẩm bị coi là “lách luật” để trả lãi trên số dư stablecoin. *bình luận* Nếu được thông qua với cấu trúc hiện tại, đây sẽ là một trong những biện pháp mạnh tay nhất của Mỹ với mô hình lợi nhuận dựa trên stablecoin, tác động trực diện đến toàn bộ không gian “crypto yield”.
Theo Fox Business đưa tin ngày 19 (giờ địa phương), nội dung này được bàn thảo trong cuộc họp thứ ba về khung quản lý **”stablecoin thanh toán”** do Nhà Trắng chủ trì. Nữ phóng viên crypto Eleanor Terrett cho biết trên mạng xã hội, Nhà Trắng đặc biệt nhấn mạnh các điều khoản *từ*“chống lách luật” (anti‑evasion)*từ*, nhằm ngăn chặn mọi hình thức trả lãi hay chia sẻ lợi nhuận gắn với số dư stablecoin, kể cả khi được “ngụy trang” dưới các cấu trúc sản phẩm phức tạp. Theo bản thảo, việc trả lãi trực tiếp trên số dư stablecoin thanh toán sẽ bị cấm về nguyên tắc, và mọi nỗ lực thiết kế sản phẩm để “đi vòng” quy định này đều có thể bị xử lý mạnh.
Cuộc họp lần này có quy mô nhỏ hơn hai cuộc họp trước, nhưng vẫn quy tụ nhiều tên tuổi quan trọng trong ngành. Đại diện các công ty crypto lớn như Coinbase(COIN), Ripple(XRP), quỹ đầu tư mạo hiểm Andreessen Horowitz (a16z) cùng các hiệp hội ngành như Blockchain Association, Crypto Council đều tham gia. Ngược lại, các ngân hàng thương mại không cử đại diện trực tiếp, mà gửi quan điểm gián tiếp thông qua các hiệp hội ngân hàng và hiệp hội thương mại liên quan. *bình luận* Việc ngân hàng “tham chiến” qua kênh hiệp hội cho thấy đây không chỉ là câu chuyện công nghệ, mà là một cuộc mặc cả lợi ích sâu giữa tài chính truyền thống và tài sản số.
Trọng tâm thảo luận xoay quanh bản dự thảo do Patrick Witt, Giám đốc điều hành Hội đồng Tiền mã hóa Nhà Trắng (White House Crypto Council), trình bày. Văn bản này được cho là bản nâng cấp của bộ “Nguyên tắc cấm lãi và lợi suất (Yield and Interest Prohibitions Principles)” đã bị giới tài chính truyền thống chỉ trích trước đó. Bản sửa đổi đã tiếp thu một phần lo ngại của các định chế tài chính, nhấn mạnh áp dụng “hẹp và có mục tiêu” thay vì cấm tràn lan, nhưng vẫn giữ vững quan điểm: mọi *từ*thu nhập phát sinh từ số dư stablecoin nhàn rỗi*từ* đều phải bị chặn từ gốc. *bình luận* Nói cách khác, Nhà Trắng chấp nhận điều chỉnh kỹ thuật, nhưng không lùi về mặt nguyên tắc: stablecoin thanh toán chỉ được đóng vai “tiền kỹ thuật số trung tính”, không được trở thành công cụ tạo lãi ngoài hệ thống ngân hàng.
Theo nhiều nguồn tham dự, hiện cuộc tranh luận được thu hẹp vào hai câu hỏi chính. Thứ nhất, liệu có nên *từ*cấm tuyệt đối*từ* mọi hình thức *từ*trả lãi, chia sẻ lợi suất*từ* gắn với số dư stablecoin thanh toán, tương tự tài khoản tiết kiệm hay tiền gửi có kỳ hạn trong ngân hàng. Thứ hai, các chương trình thưởng dựa trên hành vi – như thưởng theo số lần thanh toán, tần suất sử dụng on‑chain, hay chương trình điểm thưởng giao dịch – sẽ được phép đến đâu, và ngưỡng thế nào thì bị coi là “lãi trá hình trên số dư”. Dự thảo của chính quyền hiện ưu tiên phương án: *từ*lợi suất dựa trên số dư*từ* bị cấm về nguyên tắc; *từ*phần thưởng dựa trên hoạt động*từ* có thể được mở “cửa hẹp” cho đàm phán, với điều kiện giới hạn chặt về cấu trúc và mức độ.
Phía ngành crypto tham gia cuộc họp cho rằng lập trường cứng rắn của ngân hàng không hoàn toàn xuất phát từ rủi ro hệ thống, mà phần lớn là nỗi lo cạnh tranh. Một người tham dự được Eleanor Terrett dẫn lời cho biết, các ngân hàng lo ngại sản phẩm “gửi stablecoin hưởng lãi” sẽ cạnh tranh trực tiếp với tiền gửi truyền thống. Tuy nhiên, theo quan điểm của người này, hiện vẫn thiếu bằng chứng thuyết phục rằng số dư stablecoin thanh toán có thể đe dọa ổn định hệ thống ngân hàng. *bình luận* Căng thẳng ở đây không khác gì những cuộc tranh luận trước kia giữa ngân hàng và quỹ thị trường tiền tệ: khi có lựa chọn ít rủi ro nhưng linh hoạt hơn tiền gửi, áp lực lên mô hình ngân hàng truyền thống sẽ tăng dần theo thời gian.
Trái lại, các hiệp hội ngân hàng tiếp tục yêu cầu phải có điều khoản *từ*“nghiên cứu dòng tiền gửi chảy ra” (deposit outflow study)*từ* trong văn bản. Họ muốn chính phủ buộc phải phân tích chi tiết xem việc phổ biến stablecoin thanh toán sẽ thay đổi cấu trúc tiền gửi ngân hàng, luồng thanh toán bù trừ, cũng như chi phí vốn của ngân hàng như thế nào. Đây là tín hiệu cho thấy hệ thống ngân hàng đang nhìn stablecoin không chỉ là một sản phẩm công nghệ, mà là yếu tố có thể làm dịch chuyển nền tảng huy động vốn và thanh khoản truyền thống.
Nằm dưới bề mặt tranh luận là một câu hỏi chiến lược: nếu *từ*stablecoin*từ* thực sự trở thành *từ*hạ tầng thanh toán và thanh toán bù trừ*từ* quy mô lớn, dòng vốn giữa tiền gửi ngân hàng, quỹ thị trường tiền tệ và thị trường trái phiếu ngắn hạn sẽ bị tái cấu trúc đến mức nào. Cơ quan quản lý và ngân hàng có xu hướng coi đây là nguy cơ tiềm ẩn đối với ổn định tài chính, trong khi phía crypto nhìn cùng hiện tượng như một *từ*chuyển dịch cạnh tranh do tiến bộ công nghệ*từ*. *bình luận* Mâu thuẫn cách diễn giải này sẽ quyết định liệu stablecoin được quản lý như một “tiền số an toàn” hay như một mối đe dọa phải kìm hãm.
Một điểm then chốt của dự thảo là *từ*điều khoản chống lách luật*từ* đi kèm cơ chế thực thi cứng rắn. Theo một người tham dự, bản thảo đề xuất trao quyền trực tiếp cho Ủy ban Chứng khoán Mỹ SEC và Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Phái sinh Mỹ CFTC trong việc xử lý mọi nỗ lực “vượt rào” quy định cấm trả lãi trên số dư stablecoin nhàn rỗi. Cụ thể, mỗi hành vi vi phạm có thể bị phạt dân sự lên tới *từ*500.000 USD mỗi ngày*từ* (khoảng 12,7 tỉ đồng), áp dụng liên tục cho đến khi hành vi bị chấm dứt. *bình luận* Với mức phạt mang tính “đốt mô hình kinh doanh” như vậy, gần như không còn dư địa cho việc thử nghiệm các cấu trúc lợi suất mờ giữa thanh toán và đầu tư.
Nếu điều khoản này giữ nguyên khi ban hành, các mô hình “gửi stablecoin hưởng lãi” sẽ gần như không thể tồn tại trong khuôn khổ pháp lý Mỹ đối với stablecoin thanh toán. Ngay cả khi doanh nghiệp gọi sản phẩm là chương trình “tích điểm”, “cashback” hay “hoàn tiền giao dịch”, chỉ cần cơ quan quản lý đánh giá rằng phần thưởng trên thực tế phụ thuộc chủ yếu vào *từ*mức và thời gian duy trì số dư*từ* hơn là hành vi sử dụng, sản phẩm đó có thể bị coi là “trả lãi trá hình” và đối mặt với rủi ro phạt khủng. Điều này được xem là động thái nhắm thẳng vào các ý tưởng đưa cơ chế “yield farming” của DeFi vào môi trường stablecoin phục vụ thanh toán thực.
Bối cảnh cho lập trường cứng rắn của cơ quan quản lý là chuỗi vụ việc liên quan đến *từ*sản phẩm lãi suất crypto*từ* trong vài năm gần đây. Nhiều nền tảng cho vay tập trung và sàn giao dịch từng quảng bá lãi suất “cao vượt chuẩn” cho các gói gửi tài sản số, rồi sau đó vướng các vụ kiện vi phạm luật chứng khoán và án phạt hàng trăm triệu USD. *bình luận* Kinh nghiệm xương máu này khiến giới quản lý muốn “bịt lỗ hổng ngay từ khâu thiết kế”, thay vì tiếp tục chạy theo xử lý hậu quả sau khi sản phẩm đã hút hàng tỉ USD tài sản người dùng.
Theo Fox Business đưa tin ngày 19 (giờ địa phương), các bên tham gia đều mô tả cuộc họp thứ ba này là “xây dựng” và “hiệu quả”. Tuy vậy, người nắm được không khí nội bộ cho biết khác với hai cuộc họp đầu – nơi doanh nghiệp crypto và hiệp hội ngân hàng chủ yếu là “đấu lý” với nhau – lần này Nhà Trắng thể hiện rõ vai trò *từ*người dẫn dắt*từ*, đưa ra khung định hướng và nguyên tắc khá rõ ràng rồi yêu cầu các bên điều chỉnh đề xuất theo đó. *bình luận* Sự dịch chuyển quyền chủ động này cho thấy chính quyền muốn chốt nhanh cấu trúc quản lý, thay vì để tranh luận kéo dài thêm khi thị trường stablecoin ngày càng phình to.
Hai cuộc họp trước chủ yếu xoay quanh ba câu hỏi: tài sản số có được phép tạo lãi không, việc đó có kéo tiền gửi ra khỏi ngân hàng, và nếu siết lợi suất thì Mỹ có tự làm suy yếu năng lực cạnh tranh và khả năng đổi mới của mình hay không. Trong cuộc họp thứ ba, tranh luận đã đi sâu vào cấp độ *từ*ngôn ngữ quy định cụ thể*từ* và *từ*các công cụ thực thi*từ*, bao gồm cả cấu trúc phạt vi phạm và cơ chế phối hợp SEC – CFTC. Điều này cho thấy khung quản lý stablecoin của Nhà Trắng đang rời khỏi giai đoạn “thảo luận nguyên lý” để bước vào giai đoạn “soạn thảo câu chữ luật”.
Sau cuộc họp, các hiệp hội ngân hàng dự kiến sẽ tổng hợp nội dung để báo cáo cho hội viên, đồng thời lấy ý kiến về việc *từ*chấp nhận đến đâu*từ* với các chương trình thưởng gắn với stablecoin. Một người tham dự đánh giá, mốc “thực tế” đang được nhắm tới là *từ*cuối tháng này*từ*, có thể hình thành một bản dự thảo được đồng thuận ở mức tương đối. Trong vài ngày tới, các vòng tham vấn song phương và đàm phán kỹ thuật sẽ tiếp tục. *bình luận* Nhịp độ này cho thấy khung quản lý stablecoin của Mỹ có thể định hình sớm hơn nhiều so với kỳ vọng trước đó của thị trường.
Nếu bản dự thảo hiện tại của Nhà Trắng được giữ gần như nguyên vẹn khi hoàn tất, stablecoin thanh toán nhiều khả năng sẽ bị “đóng khung” như một *từ*hạ tầng thanh toán không lãi suất*từ*. Điều này phản ánh ưu tiên chiến lược của Mỹ: đặt *từ*ổn định thanh toán*từ* và *từ*bảo vệ hệ thống ngân hàng*từ* lên trên mục tiêu khuyến khích mô hình “ngân hàng song song” dựa trên tài sản số. Với ngành crypto, điều đó đồng nghĩa dư địa tăng trưởng cho mô hình “crypto money market” – sử dụng stablecoin để tích lũy lợi suất ổn định – sẽ thu hẹp đáng kể.
Đối với các doanh nghiệp từng tận dụng stablecoin thay cho các tài sản biến động như Bitcoin(BTC), Ethereum(ETH) để cung cấp sản phẩm lợi suất “ổn định” cho khách hàng, áp lực tái cấu trúc mô hình kinh doanh sẽ là rất lớn. Ở chiều ngược lại, cơ quan quản lý muốn đưa stablecoin lại gần khái niệm *từ“tiền mặt số” (digital cash)*từ*, nhằm ngăn chặn việc hình thành một lớp “tiền gửi tương tự ngân hàng” nằm ngoài lưới an toàn của hệ thống bảo hiểm tiền gửi. *bình luận* Đó là cách chính quyền cố gắng thu lợi ích của công nghệ thanh toán mới, trong khi vẫn bảo vệ được vai trò trung tâm của hệ thống ngân hàng thương mại.
Dù vậy, việc các bên vẫn mô tả quá trình trao đổi là “sản xuất” cho thấy cánh cửa thỏa hiệp chưa khép lại. Những cấu trúc như *từ*phần thưởng dựa trên hoạt động (activity‑based rewards)*từ*, chương trình thưởng có giới hạn trần, hay ưu đãi phi tiền tệ (ví dụ chiết khấu phí, điểm tích lũy nội bộ) vẫn có thể được đàm phán để tồn tại dưới dạng ngoại lệ có kiểm soát. *bình luận* Kết quả cuối cùng sẽ quyết định liệu thị trường stablecoin Mỹ chỉ dừng ở vai trò “đường ống thanh toán”, hay còn giữ được một phần chức năng tạo lợi suất trong biên độ hẹp và minh bạch.
Với nhà đầu tư và doanh nghiệp trong nước, diễn biến tại Mỹ có ý nghĩa vượt ra ngoài biên giới. Mỹ hiện là thị trường lõi của **”stablecoin neo theo USD”**, nên khung quản lý ở đây nhiều khả năng sẽ trở thành *từ*chuẩn tham chiếu toàn cầu*từ* cho cách các quốc gia khác nhìn nhận stablecoin. Do đó, việc theo dõi sát tiến trình hoàn thiện quy định tại Nhà Trắng không chỉ là câu chuyện cập nhật tin tức, mà còn là cách chuẩn bị cho kịch bản một trật tự stablecoin mới – nơi *từ*stablecoin thanh toán*từ* bị bó hẹp vào vai trò “tiền số không lãi”, và các mô hình lợi suất phải chuyển dịch sang không gian được cấp phép hoặc sang những khu vực pháp lý khác.
Bình luận 0