Uniswap(UNI) đề xuất mở rộng phí giao thức đa chuỗi, tự động mua lại và đốt UNI trên Ethereum

Theo CoinDesk đưa tin ngày 18 tháng 2 (giờ địa phương), giao thức giao dịch phi tập trung *유니스왑(Uniswap)* đang đề xuất mở rộng mạnh mẽ cơ chế *từ phí giao thức* trên nhiều chuỗi. Kế hoạch mới hướng tới việc kích hoạt thu *từ phí* trên 8 mạng blockchain bổ sung và toàn bộ các pool còn lại của Uniswap v3 trên *từ Ethereum(Ethereum)*, sau đó gom phí về Ethereum để tự động mua lại và đốt UNI. Mô hình này được xem như bước tăng tốc cơ chế *từ giảm phát* gắn trực tiếp với mức độ sử dụng giao thức.

Đây là đề xuất lớn đầu tiên trong khuôn khổ khung quản trị mới mang tên UNIfication của Uniswap. Nếu cộng đồng thông qua, *từ phí giao thức* sẽ được kích hoạt đồng loạt trên 8 mạng gồm: Arbitrum(ARB) chạy trên Arbitrum, Base của Coinbase, Celo, OP Mainnet (giải pháp Layer2 của Ethereum), Soneium, X Layer, Worldchain và Zora. Thay vì phải bỏ phiếu riêng lẻ cho từng *từ pool thanh khoản*, mạng lưới sẽ được điều chỉnh phí một cách tập trung và nhất quán.

Theo bản đề xuất, Uniswap sẽ triển khai cơ chế “bộ điều hợp theo tầng (tier-based adapter)” để tự động gán *từ tỷ lệ phí giao thức* tương ứng với từng loại pool. Cách làm này loại bỏ nhu cầu tổ chức bỏ phiếu cho từng pool một, đồng thời cho phép cấu trúc lại phí theo điều kiện thị trường mà không làm chậm trễ dòng phát triển sản phẩm. Các pool có cấu trúc phí khác nhau sẽ được xếp vào những “tầng” riêng, từ đó áp dụng mức *từ phí giao thức* tương ứng.

Đối với các mạng Layer2, phần *từ doanh thu phí* thu được sẽ được chuyển về *từ Ethereum* thông qua cầu nối (bridge). Nguồn vốn này sẽ dùng để tự động mua lại và *từ đốt UNI* vĩnh viễn. Cấu trúc này tương đồng với cơ chế đang áp dụng cho doanh thu sequencer của Unichain, nơi mà *từ khối lượng sử dụng giao thức* càng tăng thì *từ nguồn cung UNI* càng giảm. Mô hình “*từ đốt theo sử dụng*” này được Uniswap định vị như một trụ cột mới trong thiết kế token UNI.

Dưới khung UNIfication, các đề xuất liên quan tới *từ phí giao thức* sẽ không còn phải trải qua quy trình lấy ý kiến cộng đồng kéo dài như trước. Thay vào đó, đề xuất sẽ đi thẳng vào vòng bỏ phiếu Snapshot kéo dài 5 ngày, rồi tiếp tục tới bước phê duyệt on-chain. Đề xuất mở rộng *từ phí* lần này cũng là phép thử đầu tiên cho quy trình ra quyết định mới, qua đó đo lường hiệu quả của UNIfication trong môi trường thực tế.

Bình luận: Động thái mở rộng *từ nguồn thu phí* trên nhiều mạng cho thấy Uniswap muốn kiểm soát tốt hơn “vùng phủ” dòng tiền phát sinh từ hoạt động giao dịch DeFi. Nếu lượng *từ phí* thu được thực sự tăng lên và quá trình *từ mua lại – đốt UNI* vận hành trơn tru, UNI có thể chuyển dần sang trạng thái *từ tài sản giảm phát* mang tính tích lũy giá trị dựa trên dòng tiền, thay vì chỉ là token quản trị và khuyến khích thanh khoản.

Giới phân tích thị trường cho rằng, nếu đề xuất được thông qua, khả năng “bắt” nguồn thu của Uniswap trên nhiều hệ sinh thái sẽ cải thiện đáng kể. Song song đó, cơ chế *từ giảm phát UNI* sẽ củng cố thêm mô hình tokenomics và sức ảnh hưởng của giao thức trong hệ sinh thái DeFi đa chuỗi. Cách Uniswap kết hợp *từ mở rộng phí giao thức* với *từ tự động đốt token* đang được xem như một tham chiếu mới cho các dự án muốn gắn chặt giá trị token với hiệu quả vận hành thực tế.