Ethereum(ETH) đặt ‘bảo mật hậu lượng tử’ làm trục chính cho lộ trình nâng cấp 2026

Ethereum(Ethereum) đang chuẩn bị bước vào giai đoạn nâng cấp lớn tiếp theo với trọng tâm là *“포스트 양자 보안”* (bảo mật hậu lượng tử). Sau khi đã cải thiện đáng kể khả năng mở rộng và hiệu suất trong năm 2024, Ethereum Foundation cho biết từ năm 2025 sẽ tập trung nghiên cứu, để đến năm 2026 triển khai nâng cấp sâu ở cấp độ giao thức, đồng thời cải thiện *bảo mật hậu lượng tử*, trải nghiệm người dùng và năng lực mở rộng mạng lưới.

Theo thông tin công khai trên blog của Ethereum Foundation ngày 24 (giờ địa phương), lộ trình mới tái cấu trúc toàn bộ kế hoạch phát triển giao thức thành ba hướng chính: mở rộng (Scale), nâng trải nghiệm người dùng (Improve UX) và tăng cường bảo mật lớp nền (Harden the L1). Những chủ đề vốn rời rạc như tăng gas limit, chuẩn bị *bảo mật hậu lượng tử*, 계정 추상화 (account abstraction) được gom lại trong một khung thống nhất, đặt mục tiêu thực thi trên Ethereum mainnet vào năm 2026.

Trong khoảng một năm qua, giới phát triển đã nâng gas limit từ 30 triệu lên 60 triệu gas mỗi block. Trên nền tảng đó, mục tiêu trung hạn là tiến tới 100 triệu gas mỗi block hoặc cao hơn, song song với việc kiểm soát rủi ro thông qua benchmark hiệu năng client và cơ chế access list theo block. Ý đồ là tăng sức chứa mạng nhưng không đánh đổi độ ổn định và an toàn vận hành.

*포스트 양자 보안* trở thành trục xuyên suốt cả ba hướng này. Khi điện toán lượng tử dần tiệm cận thực tế, mô hình chữ ký số ECDSA hiện nay của Ethereum bị đánh giá là không còn đủ an toàn trong tầm nhìn dài hạn. Ethereum Foundation vì thế đưa “post‑quantum readiness” lên hàng ưu tiên chiến lược, gắn trực tiếp với cả thiết kế mở rộng, UX lẫn cơ chế bảo vệ lớp nền.

Trong hướng Scale, kế hoạch bao gồm: tiếp tục nâng gas limit có kiểm soát; điều chỉnh thêm các tham số blob để gia tăng khả năng cung cấp dữ liệu cho rollup; thay đổi cấu trúc state để giảm gánh nặng cho node. Các biện pháp như re‑pricing phí, hết hạn dữ liệu lịch sử và tiến tới kiến trúc stateless được xem là bước đệm, giúp nhiều node hơn có thể tham gia xác thực mà không cần lưu toàn bộ trạng thái mạng. Đây là mấu chốt để duy trì tính phi tập trung trong bối cảnh quy mô chuỗi ngày càng lớn.

Những thay đổi này được dự kiến gắn với hai đợt nâng cấp lớn: “Glamsterdam” vào nửa đầu 2026 và “Hegotá” vào nửa sau cùng năm. Trong đó, Glamsterdam được định vị là bước triển khai mạnh các thành phần mở rộng, còn Hegotá sẽ tiếp tục đẩy sâu thêm về thông lượng, chi phí và kiến trúc dữ liệu.

Ở hướng Improve UX, trọng tâm là đưa 계정 추상화 lên thành năng lực “gốc” của giao thức. Thay vì tách biệt tài khoản EOA và tài khoản hợp đồng, Ethereum muốn tiến tới mô hình ví hợp đồng thông minh mặc định, giúp người dùng mới dễ tạo ví, ký giao dịch, trả phí và di chuyển giữa các layer mà không cần nhiều hạ tầng trung gian hay chi thêm gas. Đề xuất EIP‑7702 – cho phép EOA tạm thời thực thi mã hợp đồng – được coi là viên gạch đầu tiên cho lộ trình này.

Đáng chú ý, 계정 추상화 cũng là công cụ then chốt để chuẩn bị *bảo mật hậu lượng tử*. Khi chữ ký không còn “đóng cứng” vào ECDSA, việc chuyển sang các thuật toán chữ ký mới hoặc cơ chế mật mã kháng lượng tử có thể diễn ra linh hoạt hơn, ít gây xáo trộn hơn cho người dùng. Ethereum Foundation mô tả đây là “lộ trình thoát khỏi ràng buộc ECDSA” trong dài hạn.

Hướng Improve UX còn bao gồm việc tăng cường tính tương tác (interoperability), thông qua các khuôn khổ như Open Intents Framework và rút ngắn thời gian finality ở L1 cũng như thời gian settlement của L2. Nếu thời gian một giao dịch từ lúc thực hiện trên L2 đến khi được final trên mainnet rút xuống đáng kể, người dùng DeFi, game, NFT… sẽ cảm nhận rõ khác biệt về tốc độ và sự tin cậy.

Hướng Harden the L1 tập trung thuần túy vào bảo vệ các thuộc tính cốt lõi của Ethereum. Ngoài *bảo mật hậu lượng tử*, đây còn là nơi tập trung các nghiên cứu về tăng cường cơ chế bảo mật của execution layer, cải thiện khả năng chống kiểm duyệt ở cả transaction lẫn blob data – yếu tố sống còn khi rollup ngày càng phụ thuộc vào L1 để công bố dữ liệu. Hệ thống devnet, testnet và kiểm thử tương tác giữa các client sẽ được mở rộng, vì chu kỳ nâng cấp nhanh hơn đồng nghĩa nhu cầu xác minh tính tương thích và sự ổn định trở nên cấp bách.

Một điểm nổi bật khác trong lộ trình 2026 là việc “봉인” (enshrine) cơ chế Proposer‑Builder Separation (PBS) vào giao thức. Khi vai trò đề xuất block và xây block được tách bạch trong ruleset gốc của Ethereum, vấn đề MEV có thể được quản lý tập trung và minh bạch hơn, giảm phụ thuộc vào hạ tầng bên ngoài, qua đó củng cố mô hình bảo mật tổng thể.

Tổng thể, kế hoạch mới của Ethereum là nỗ lực nâng cấp đồng thời ba trụ cột: mở rộng, trải nghiệm người dùng và bảo mật, với *포스트 양자 보안* làm sợi chỉ đỏ chiến lược. Về lý thuyết, điều này giúp mạng lưới không chỉ giải quyết được các vấn đề ngắn hạn về phí và thông lượng, mà còn có phương án sống sót trong kịch bản máy tính lượng tử đe dọa các hệ mật mã hiện nay.

bình luận Việc Ethereum đưa *bảo mật hậu lượng tử* vào lộ trình chính thức cho thấy mạng lưới đang nghĩ ở thang thời gian trên 10 năm, thay vì chỉ chạy theo các chu kỳ thị trường. Tuy nhiên, những hạng mục như triển khai thực tế mật mã kháng lượng tử, chuẩn hóa 계정 추상화 ở cấp giao thức hay enshrine PBS đều là bài toán kỹ thuật phức tạp, tiềm ẩn nhiều đánh đổi về UX, phí và độ phi tập trung. Tiến độ và cách thức triển khai vì thế có thể thay đổi đáng kể theo kết quả nghiên cứu, thử nghiệm cũng như phản ứng của cộng đồng và thị trường.

Ethereum Foundation để ngỏ khả năng giữ nguyên khung 3‑track này sau năm 2026. Nếu mô hình “Scale – Improve UX – Harden the L1” chứng minh được hiệu quả, các đợt nâng cấp sau đó có thể được nhìn nhận như một phần của quá trình tiến hóa liên tục, thay vì những sự kiện đơn lẻ. Khi đó, thị trường sẽ đánh giá Ethereum không chỉ qua giá Ethereum(ETH) hay TVL ngắn hạn, mà qua cách mạng lưới xử lý thành công – hay không – bài toán *포스트 양자 보안* và tối ưu hóa trong môi trường đa chuỗi ngày càng phức tạp.