**ETF ProShares, GENIUS Act và làn sóng ETF staking Sui(SUI): vốn rút khỏi Bitcoin(BTC) nhưng đổ sang sản phẩm “ổn định + lợi suất”**
Theo CoinDesk đưa tin ngày 24 (giờ địa phương), công ty quản lý quỹ ETF ProShares có trụ sở tại Bethesda, bang Maryland (Mỹ) vừa ra mắt quỹ *ProShares GENIUS Money Market ETF (IQMM)* – một ETF trái phiếu kho bạc Mỹ siêu ngắn hạn được thiết kế chuyên dụng làm tài sản dự trữ cho *từ stablecoin*, tuân thủ khung *từ GENIUS Act*. Cùng thời điểm, hai ETF *staking Sui(SUI)* lần lượt niêm yết trên Nasdaq và NYSE Arca, cho thấy dòng vốn đang phân tán khỏi *từ Bitcoin(BTC) ETF* để tìm đến các sản phẩm gắn với *từ stablecoin*, *từ altcoin* và *từ lợi suất on-chain*.
IQMM – ETF trái phiếu kho bạc Mỹ “may đo” cho chuẩn dự trữ stablecoin GENIUS Act
ProShares cho biết IQMM chỉ đầu tư vào trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn siêu ngắn, đáp ứng tiêu chuẩn “tài sản chất lượng cao, ngắn hạn” dành cho dự trữ *từ stablecoin* theo *từ GENIUS Act*. Khác với quỹ thị trường tiền tệ truyền thống, IQMM dùng cơ chế NAV thả nổi (floating NAV), cho phép giá trị tài sản ròng biến động theo giá thị trường và được giao dịch suốt phiên giống cổ phiếu.
Quỹ này còn hỗ trợ thanh toán cùng ngày (same-day settlement) và cơ chế “kép NAV”, giúp các tổ chức và đơn vị phát hành *từ stablecoin* tối ưu hóa việc quản lý dự trữ. Trong bản cáo bạch, ProShares nhấn mạnh danh mục của IQMM bị giới hạn trong các tài sản được *từ GENIUS Act* cho phép, nên lợi suất có thể thấp hơn so với quỹ thị trường tiền tệ thông thường với phạm vi đầu tư rộng hơn. ProShares cũng thẳng thắn cho biết phần lớn chứng chỉ quỹ IQMM “dự kiến sẽ được nắm giữ bởi một hoặc nhiều tổ chức phát hành *từ stablecoin* để bảo chứng cho token đã phát hành”, qua đó ngầm khẳng định đây là sản phẩm “dự trữ chuyên dụng” cho các nhà phát hành stablecoin.
Tuy nhiên, ProShares cảnh báo nếu trong tương lai *từ GENIUS Act* hoặc các quy định liên bang khác được sửa đổi, vai trò của IQMM với tư cách công cụ dự trữ stablecoin có thể bị giới hạn hoặc phải thay đổi cấu trúc.
GENIUS Act: khung liên bang cho tài sản dự trữ stablecoin tại Mỹ
*GENIUS Act* – được Quốc hội Mỹ thông qua vào tháng 7 năm 2025 – đặt ra tiêu chuẩn chung ở cấp liên bang cho tài sản bảo chứng của *từ stablecoin thanh toán*. Luật yêu cầu stablecoin phải được bảo chứng tối thiểu 1:1 bằng các tài sản “chất lượng cao, ngắn hạn”, trong đó nêu rõ trái phiếu kho bạc Mỹ và các loại trái phiếu ngắn hạn tương tự là tài sản đủ điều kiện.
Trước đó, cơ cấu dự trữ và mức độ công bố thông tin của các nhà phát hành *từ stablecoin* rất chênh lệch, còn khung giám sát chủ yếu nằm ở cấp bang hoặc dựa trên biện pháp chế tài sau sự việc. Việc *từ GENIUS Act* có hiệu lực tạo ra “làn ranh tối thiểu” về an toàn và minh bạch dự trữ, mở đường cho các ETF “dự trữ chuyên biệt” như IQMM. Theo đánh giá của giới phân tích, đây là một trong những ví dụ đầu tiên cho thấy thị trường *từ stablecoin* đang gắn chặt hơn với thị trường trái phiếu và ETF truyền thống tại Mỹ.
ProShares – thành lập năm 2006, nổi tiếng với các ETF đòn bẩy và nghịch đảo – hiện đang quản lý hơn 95 tỷ USD tài sản thông qua hệ sinh thái ETF và quỹ tương hỗ.
ETF staking Sui(SUI): Canary và Grayscale mở màn cuộc đua “lợi suất on-chain trong khuôn khổ ETF”
Song song với ETF dự trữ stablecoin, dòng sản phẩm kết hợp giữa giá *từ altcoin* và lợi suất on-chain cũng bùng nổ. Theo dữ liệu Nasdaq và NYSE Arca ngày 24 (giờ địa phương), Canary Capital Group đã đưa *Canary Staking Sui ETF (SUIS)* lên sàn Nasdaq, trong khi Grayscale Investments niêm yết *Grayscale Sui Staking ETF (GSUI)* trên NYSE Arca.
SUIS theo dõi giá *từ Sui(SUI)* giao ngay, đồng thời tham gia cơ chế xác thực Proof-of-Stake của mạng Sui để nhận phần thưởng staking, rồi phản ánh phần thưởng này vào NAV. Theo Nasdaq.com, trong phiên thứ Năm, SUIS dao động quanh 23,42–23,71 USD với 3.633 cổ phiếu được giao dịch, so với giá mở cửa 25 USD và giá đóng cửa 24,17 USD trong ngày giao dịch đầu tiên.
GSUI của Grayscale có cấu trúc tương tự: bám theo giá *từ Sui(SUI)*, cộng thêm thưởng staking từ việc tham gia mạng. Sui là blockchain layer 1 do nhóm cựu kỹ sư Libra của Meta phát triển, nhắm tới các ứng dụng yêu cầu băng thông cao và phí thấp như DeFi, marketplace tài sản số và game.
bình luận Các ETF staking Sui cho thấy thị trường đang chuyển từ mô hình “chỉ theo giá” sang mô hình “kết hợp giá + dòng tiền thật sự trên on-chain”, nhưng trong khuôn khổ sản phẩm tài chính được quản lý. Khi đặt cạnh ETF dự trữ *từ stablecoin* theo *từ GENIUS Act*, có thể thấy một cấu trúc ETF mới đang hình thành, bao phủ cả stablecoin lẫn altcoin nhưng vẫn bám sát quy định.
Bitcoin(BTC) ETF tiếp tục bị rút vốn, chỉ số “sợ hãi” chạm vùng cực đoan
Theo nền tảng dữ liệu on-chain và ETF SoSoValue trích dẫn ngày 24 (giờ địa phương), các ETF Bitcoin(BTC) giao ngay niêm yết tại Mỹ đã ghi nhận dòng tiền rút ròng 133,3 triệu USD chỉ trong ngày thứ Tư, nâng tổng mức rút ròng trong tuần lên 238 triệu USD. Quỹ iShares Bitcoin Trust của BlackRock dẫn đầu chiều rút vốn với 84,2 triệu USD.
Dòng tiền rút khỏi *từ Bitcoin(BTC) ETF* diễn ra trong bối cảnh biến động giá Bitcoin tăng, môi trường pháp lý còn nhiều bất định và sức hút ngày càng lớn từ các sản phẩm dựa trên *từ stablecoin* và *từ altcoin* có thêm yếu tố lợi suất. Song song, chỉ số “Crypto Fear & Greed Index” do CoinMarketCap tổng hợp đang ở mức 11/100, nằm trong vùng “cực kỳ sợ hãi”, phản ánh tâm lý phòng thủ rõ rệt với tài sản rủi ro – dù cũng để ngỏ khả năng thị trường rơi vào trạng thái bán quá đà.
“Thời đại stablecoin”: luật chơi và dữ liệu on-chain quyết định cục diện
Theo CoinDesk và CoinTelegraph tổng hợp trong podcast “Byte-Sized Insight” phát sóng ngày 20 tháng 12 (giờ địa phương), với sự tham gia của Matthias Bauer-Langgartner – phụ trách chính sách châu Âu tại Chainalysis – năm 2025 được xem là bước ngoặt của thị trường crypto không phải về giá, mà về “mức độ sử dụng, khung pháp lý và hiểu biết”. Báo cáo của Chainalysis cho thấy *từ stablecoin* đã vượt *từ Bitcoin(BTC)* về khối lượng giao dịch on-chain, trở thành trung tâm chú ý của cả cơ quan quản lý lẫn giới tội phạm tài chính.
Tại châu Âu, sau khi MiCA có hiệu lực, nhà quản lý tự tin hơn trong việc giám sát và cưỡng chế. Dòng tiền crypto bất hợp pháp năm 2025 được ghi nhận ở mức cao kỷ lục, gắn với các lệnh trừng phạt cấp quốc gia và sự nổi lên của các “stablecoin bị chỉ định” cho mục tiêu địa chính trị. Từ đó, chuyên gia dự báo năm 2026 trọng tâm chính sách sẽ xoay quanh an ninh, tội phạm mạng và năng lực giám sát on-chain theo thời gian thực.
bình luận Trong bối cảnh này, ETF dự trữ stablecoin như IQMM – tuân thủ *từ GENIUS Act* – và các ETF staking Sui có thể xem là phần kéo dài tự nhiên của xu hướng: đưa dòng tiền và hoạt động on-chain (từ staking, thanh toán bằng stablecoin…) vào khuôn khổ tài chính truyền thống nhưng vẫn tuân thủ pháp luật. Tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng của hệ sinh thái ETF dựa trên *từ stablecoin* và *từ altcoin* vẫn phụ thuộc lớn vào chi tiết quy định, khẩu vị rủi ro của nhà đầu tư và cách thị trường xử lý các sự kiện pháp lý bất ngờ.
Kết luận: Stablecoin, ETF và dữ liệu on-chain sẽ định hình chu kỳ kế tiếp
Nhìn tổng thể, diễn biến 2025–2026 cho thấy thị trường đang chuyển dần khỏi việc chỉ tập trung vào giá *từ Bitcoin(BTC)* để bước vào giai đoạn mà *từ stablecoin*, cấu trúc ETF và dữ liệu on-chain mới là yếu tố quyết định. ETF dự trữ theo *từ GENIUS Act*, các ETF staking *từ Sui(SUI)* và dòng vốn rút khỏi *từ Bitcoin(BTC) ETF* đang cùng kể một câu chuyện: nhà đầu tư tìm kiếm sự kết hợp giữa tính ổn định, lợi suất và tuân thủ pháp lý.
Với nhà đầu tư, điều quan trọng trong giai đoạn này là theo sát: (1) thành phần dự trữ của các *từ stablecoin*, (2) cấu trúc phí và rủi ro vận hành của từng ETF, (3) tiến triển của khung pháp lý như *từ GENIUS Act* hay MiCA. Những yếu tố này không chỉ ảnh hưởng đến từng sản phẩm riêng lẻ, mà còn có thể định hình thanh khoản và rủi ro của toàn bộ thị trường tài sản số trong chu kỳ kế tiếp.
Bình luận 0