Thượng nghị sĩ Elizabeth Warren: Cấm dùng tiền thuế cứu trợ thị trường Bitcoin(BTC) và tiền mã hóa

Thượng nghị sĩ Mỹ Elizabeth Warren cảnh báo các cơ quan quản lý tài chính không được sử dụng tiền thuế *tiền mã hóa* để cứu trợ thị trường *Bitcoin(BTC)* và các tài sản số. Bà cho rằng bất kỳ hình thức “cứu trợ công” nào cho *tiền mã hóa* cũng sẽ chủ yếu mang lại lợi ích cho nhóm “tỷ phú crypto”, trong khi gây phẫn nộ trong dư luận và làm suy giảm niềm tin vào hệ thống tài chính.

Theo Bloomberg đưa tin ngày 20 tháng 12 (giờ địa phương), Warren đã gửi thư chính thức tới nhiều cơ quan chủ chốt, yêu cầu xác lập ranh giới rõ ràng: nhà nước không được can thiệp để đỡ giá *tiền mã hóa*, dù là trực tiếp hay gián tiếp.

“Không được mua, không được bảo lãnh, không được lập quỹ khẩn cấp cho tiền mã hóa”

Trong bức thư, Thượng nghị sĩ Warren không đi sâu vào thiết kế kỹ thuật của từng công cụ, mà nhấn mạnh thông điệp chính trị: các cơ quan quản lý không được phép:

- Trực tiếp mua vào *Bitcoin(BTC)* hoặc các tài sản số khác.

- Cung cấp bất kỳ dạng bảo lãnh, bảo hiểm hay gánh lỗ nào cho nhà đầu tư *tiền mã hóa*.

- Thiết kế “cửa sổ thanh khoản khẩn cấp” hay lập các quỹ đặc biệt để ổn định giá thị trường *tiền mã hóa* với danh nghĩa “ổn định tài chính”.

Mục tiêu của Warren là chặn trước khả năng hình thành một “tấm lưới an toàn vô hình” cho thị trường *tiền mã hóa*, tương tự vai trò “người cho vay cuối cùng” của ngân hàng trung ương với hệ thống ngân hàng truyền thống.

Theo đó, những cơ quan bị nhắm đến gồm Cục Dự trữ Liên bang Mỹ, Bộ Tài chính và các tổ chức bảo hiểm tiền gửi. Warren lập luận rằng, nếu xảy ra cú sập lớn trên thị trường *Bitcoin(BTC)* hay *tiền mã hóa*, nhà nước không được phép dựng lên một cơ chế cứu trợ dùng tiền công.

*bình luận*: Thông điệp này ngầm cảnh báo giới đầu tư rằng, khác với ngân hàng thương mại, thị trường *tiền mã hóa* sẽ không có “bảo hiểm ngầm” từ nhà nước nếu rơi vào khủng hoảng thanh khoản hoặc sụp đổ giá.

Góc độ chính trị: thư của Warren trùng thời điểm diễn đàn crypto thân Trump

Thời điểm Warren công bố bức thư gây chú ý vì trùng với sự kiện một diễn đàn tư nhân về *tiền mã hóa* được tổ chức tại khu nghỉ dưỡng Mar-a-Lago ở bang Florida, do tổ chức World Liberty Financial chủ trì. Đây là đơn vị được truyền thông Mỹ cho rằng có liên hệ với Tổng thống Trump.

Diễn đàn này quy tụ các nhân vật trong ngành *tiền mã hóa* và một số nhà hoạch định chính sách, nhằm bàn thảo hướng phát triển và điều chỉnh khung pháp lý cho *Bitcoin(BTC)* và tài sản số tại Mỹ.

Trong bối cảnh một diễn đàn thân cận với Tổng thống Trump đang nói về thúc đẩy, nới lỏng hay hỗ trợ chính sách cho *tiền mã hóa*, việc Warren cùng lúc phát đi thông điệp “cấm sử dụng tiền thuế để giải cứu crypto” càng làm dấy lên các phân tích chính trị.

Nhiều nhà quan sát tại Washington cho rằng Warren muốn “đóng trước cánh cửa” cho mọi hình thức hỗ trợ chính sách đối với các doanh nghiệp *tiền mã hóa* có liên hệ với giới thân cận Tổng thống. Nếu sau này chính phủ tung ra chương trình hỗ trợ liên quan đến *Bitcoin(BTC)*, bà có thể dùng lập luận “ưu ái doanh nghiệp thân tổng thống” để phản công.

*bình luận*: Ở góc độ chính trị nội bộ Mỹ, *tiền mã hóa* không chỉ là một loại tài sản mà còn là mặt trận mới trong tranh luận giữa các phe: một bên muốn thu hút ngành công nghiệp mới và dòng vốn, bên kia muốn siết chặt để tránh tạo ra “Wall Street thứ hai” thiếu kiểm soát.

Tranh luận tại cấp liên bang: Bitcoin bị tịch thu có phải “tiền thuế”?

Cuộc tranh luận về vai trò nhà nước trên thị trường *tiền mã hóa* tiếp tục nóng lên tại một cuộc họp về giám sát tài chính liên bang gần đây ở Washington. Tại đây, câu hỏi được đặt ra: liệu Bộ Tài chính Mỹ có thể can thiệp vào thị trường *Bitcoin(BTC)* hoặc sử dụng số *Bitcoin(BTC)* bị chính phủ tịch thu như một công cụ ổn định thị trường hay không.

Hạ nghị sĩ Brad Sherman chất vấn Bộ trưởng Tài chính Janet Yellen (bài gốc nêu Scott Vesent nhưng truyền thông quốc tế thường dẫn Yellen trong các phiên điều trần) về khả năng chính phủ:

- Can thiệp thị trường để “đỡ giá” *Bitcoin(BTC)* hoặc các *tiền mã hóa* khác.

- Chủ động sử dụng lượng tài sản số đã bị tịch thu theo cách có thể gây ảnh hưởng đến cung – cầu, qua đó tác động đến giá.

Đại diện Bộ Tài chính trả lời rằng, số *Bitcoin(BTC)* bị chính phủ thu giữ được ghi nhận là tài sản của chính phủ liên bang, chứ không phải “tiền thuế” mà người dân nộp. Vì vậy, việc xử lý số tài sản này, từ góc nhìn pháp lý, không được xem là dùng tiền thuế để xóa lỗ cho nhà đầu tư *tiền mã hóa*.

Cuộc trao đổi diễn ra trong khuôn khổ một phiên họp của Ủy ban Giám sát Ổn định Tài chính (FSOC) – cơ quan liên ngành chịu trách nhiệm theo dõi rủi ro hệ thống. Đáng chú ý, Thống đốc Cục Dự trữ Liên bang Jerome Powell cũng nằm trong danh sách những người nhận được thư của Warren, cho thấy tranh luận về vai trò của nhà nước trên thị trường *tiền mã hóa* đã trở thành vấn đề “toàn bộ chính phủ”, chứ không chỉ gói gọn trong phạm vi Bộ Tài chính.

*bình luận*: Cách phân biệt “tài sản chính phủ” với “tiền thuế” có thể giúp Bộ Tài chính linh hoạt hơn trong xử lý *Bitcoin(BTC)* bị tịch thu (bán đấu giá, giữ làm tài sản dự trữ…). Tuy nhiên, về mặt chính trị, bất kỳ động thái nào khiến giá *Bitcoin(BTC)* được hỗ trợ đáng kể đều có thể bị diễn giải là “cứu trợ ngầm”.

Thị trường: Bitcoin trượt xuống dưới 67.000 USD trong làn sóng “risk-off”

Trong khi chính trường Mỹ tranh luận gay gắt, thị trường *Bitcoin(BTC)* vẫn diễn biến tiêu cực. Theo dữ liệu thị trường quốc tế cùng ngày, *Bitcoin(BTC)* đã đánh mất vùng được coi là “hỗ trợ quan trọng” quanh 67.000–70.000 USD (khoảng 9,7–10 tỷ đồng).

Làn sóng “risk-off” – tâm lý né tránh rủi ro – gia tăng do căng thẳng địa chính trị leo thang tại Trung Đông. Hệ quả là *Bitcoin(BTC)* cùng với chứng khoán Mỹ và nhiều tài sản rủi ro khác đồng loạt chịu áp lực bán mạnh, cho thấy vai trò “tài sản trú ẩn” của *Bitcoin(BTC)* trong bối cảnh này khá mờ nhạt.

Trên đồ thị kỹ thuật, nhiều vùng hỗ trợ ngắn hạn liên tiếp bị thử thách, phản ánh việc dòng tiền đầu cơ nhanh chóng rút khỏi thị trường *tiền mã hóa* khi các biến số vĩ mô – địa chính trị thay đổi.

Tuy vậy, một bộ phận nhà đầu tư dài hạn vẫn giữ quan điểm lạc quan về khả năng “hấp thụ cú sốc” của *Bitcoin(BTC)*. Họ dẫn lại các giai đoạn căng thẳng trước đây: *Bitcoin(BTC)* thường ghi nhận biến động mạnh ngắn hạn, nhưng xu hướng dài hạn vẫn giữ được mô hình tăng trưởng theo chu kỳ.

*bình luận*: Tranh luận về việc có hay không một “tấm lưới an toàn công” cho thị trường *tiền mã hóa* diễn ra đúng lúc giá *Bitcoin(BTC)* suy yếu, càng làm tăng mức độ nhạy cảm. Nếu nhà nước tuyên bố không cứu trợ, thị trường có thể phải tự điều chỉnh mạnh hơn để tìm điểm cân bằng mới.

“Chương trình cứu trợ sẽ chỉ cứu người giàu” – bài test công bằng của Warren

Điểm mấu chốt trong lập luận của Warren là câu chuyện *công bằng*. Bà cho rằng mọi chương trình ổn định thị trường *tiền mã hóa* bằng tiền thuế, cho dù được thiết kế với danh nghĩa bảo vệ nhà đầu tư nhỏ lẻ, trên thực tế sẽ ưu tiên cứu:

- Các “cá voi” nắm giữ khối lượng *Bitcoin(BTC)* và *tiền mã hóa* khổng lồ.

- Những tổ chức tài chính và doanh nghiệp “có quan hệ” với giới hoạch định chính sách.

- Nhóm “crypto billionaire” vốn đã tích lũy mức tài sản vượt trội trong chu kỳ tăng giá trước đó.

Nói cách khác, “tấm lưới an toàn công” sẽ che chở tầng lớp giàu nhất của thị trường *tiền mã hóa*, trong khi rủi ro ban đầu lại được phân tán cho số đông nhà đầu tư nhỏ và người nộp thuế.

Warren cảnh báo thêm rằng, chỉ cần giới chức gửi đi thông điệp ám chỉ sẽ:

- Lập một cơ chế đặc biệt để mua vào *Bitcoin(BTC)* nếu giá rơi quá sâu, hoặc

- Bảo lãnh cho một số định chế lớn hoạt động trong mảng *tiền mã hóa*,

thì niềm tin của công chúng vào sự trung lập của nhà nước sẽ bị tổn thương nghiêm trọng. Người dân có thể hiểu rằng nhà nước đang ưu tiên bảo vệ một nhóm tài sản riêng biệt và tầng lớp giàu sở hữu chúng, từ đó đặt dấu hỏi với toàn bộ hệ thống tài chính truyền thống.

*bình luận*: Đây là phiên bản “moral hazard” (rủi ro đạo đức) trong thời đại *tiền mã hóa*: nếu nhà đầu tư tin rằng nhà nước sẽ cứu trợ khi giá sụp, họ có động lực mạo hiểm hơn, đẩy bong bóng phình to. Warren muốn chặn vòng lặp này ngay từ khâu kỳ vọng, trước khi nó hình thành.

Kết luận: Tiền mã hóa giữa lằn ranh thị trường tự do và an toàn hệ thống

Thị trường *tiền mã hóa* hiện vẫn đứng giữa ranh giới: vừa muốn được công nhận và bảo vệ như một phần của hệ thống tài chính chính thống, vừa khẳng định tinh thần “phi tập trung”, tự do khỏi can thiệp nhà nước.

Bức thư của Warren, xét về ngắn hạn, tái khẳng định nguyên tắc: không dùng *tiền mã hóa* tiền thuế để giải cứu thị trường *Bitcoin(BTC)* và tài sản số. Nhưng ở chiều ngược lại, nó cũng phơi bày một thực tế: bất kỳ bước đi nào của chính phủ Mỹ nhằm kết nối *tiền mã hóa* với mục tiêu ổn định tài chính – dù là giới hạn rủi ro hay nhìn nhận vai trò mới của *Bitcoin(BTC)* – đều lập tức trở thành vấn đề gây tranh cãi chính trị.

Đối với nhà đầu tư, điều này có nghĩa là: ngoài việc theo dõi biến động giá *Bitcoin(BTC)*, *tiền mã hóa* và các tín hiệu kỹ thuật, yếu tố rủi ro chính sách và xung lực chính trị từ Washington trở thành biến số không thể bỏ qua. Trong một thị trường vẫn thiếu khung pháp lý dứt khoát, mỗi phát biểu của những nhân vật như Warren hay mỗi diễn đàn tư nhân liên quan đến Tổng thống Trump đều có thể là chất xúc tác cho một nhịp biến động mới của *tiền mã hóa*.