Theo CoinDesk đưa tin ngày 20 tháng 1 năm 2024 (giờ địa phương), chuyên gia đầu tư 제프 박(Jeff Park), Giám đốc đầu tư của ProCap BTC, cho rằng cấu trúc giao dịch trên thị trường *비트코인(Bitcoin, BTC)* đang thay đổi rõ rệt. Dù giá đang chịu áp lực và tâm lý “sợ mua đáy” lan rộng, ông vẫn nhận định dòng tiền mang tính dài hạn và nhu cầu *비트코인* mang tính cấu trúc vẫn còn rất mạnh, đặc biệt thông qua các kênh phái sinh và dòng vốn từ Trung Quốc, Hong Kong và Trung Đông.
Theo ông 박, thị trường hiện xoay quanh ba trục chính: “thanh khoản thấp, giao dịch xoay quanh *옵션 (option)* và sự dịch chuyển của vốn Trung Quốc thông qua Hong Kong”. Những yếu tố này đang làm méo mó quá trình hình thành giá trong ngắn hạn, nhưng đồng thời tạo nền tảng cho một chu kỳ tích lũy *비트코인* kiểu mới.
뷸런: Bài viết này phân tích sâu ba trục nói trên – cấu trúc thanh khoản và phái sinh, dòng vốn Trung Quốc/Hong Kong, và vai trò của các tổ chức, quỹ đầu tư – để lý giải vì sao áp lực giảm giá hiện tại không nhất thiết đi kèm với sự suy yếu trong nhu cầu dài hạn đối với *비트코인*.
Theo đó, đặc điểm dễ nhận thấy nhất trên thị trường *비트코인* thời gian gần đây là sự sụt giảm mạnh về khối lượng giao dịch. 박 cho rằng thanh khoản mỏng khiến cơ chế “giá phát hiện” trở nên kém hiệu quả: giá biến động mạnh nhưng không phản ánh đầy đủ yếu tố cơ bản. Trong bối cảnh đó, giao dịch phái sinh – đặc biệt là *옵션* – lại chi phối ngày càng nhiều tới xu hướng giá.
Trước đây, sàn Deribit chiếm vị trí dẫn dắt thị trường *옵션 비트코인*, nhưng gần đây, nền tảng IBIT(아이빗) lại nổi lên với tỷ trọng giao dịch vượt trội. 박 chỉ ra rằng biến động giá gần đây của *비트코인* phần lớn được thúc đẩy bởi dòng lệnh thông qua IBIT, với quy mô đã vượt Deribit. Điều này không chỉ thay đổi “sàn nào dẫn dắt giá”, mà còn làm dịch chuyển cấu trúc đòn bẩy, chiến lược phòng hộ và cơ chế thanh lý trên toàn thị trường phái sinh.
뷸런: Khi một nền tảng phái sinh mới như IBIT trở thành trung tâm, nhà đầu tư buộc phải hiểu rõ cơ chế ký quỹ, thanh lý, cấu trúc quyền chọn… của sàn này, bởi mọi “cú quét giá” trong môi trường thanh khoản kém có thể xuất phát từ các đặc thù vận hành đó, chứ không chỉ từ yếu tố cơ bản của *비트코인*.
Từ góc nhìn tâm lý thị trường, sự thay đổi trong cấu trúc *옵션* càng cho thấy rõ nỗi sợ hãi của nhà đầu tư. 박 cho biết, sau ngày 20 tháng 1, thị trường *옵션 비트코인* đã chứng kiến sự đảo chiều hiếm thấy: từ trạng thái “ưu thế call (đặt cược tăng giá)” sang “ưu thế put (đặt cược giảm giá)”. Theo ông, đây là lần đầu tiên ông quan sát được giai đoạn mà khối lượng put vượt call một cách rõ rệt, với giao dịch put tăng lên khoảng gấp 3 lần so với thông thường, trong khi call không kịp bắt nhịp.
Ông gọi đây là một kiểu “giao dịch chiến thuật trong môi trường thanh khoản thấp”: thị trường giao ngay trờ nên mỏng, khiến các vị thế put có khả năng “kéo” giá giao ngay xuống trong ngắn hạn. Tuy nhiên, 박 cũng nhấn mạnh rằng trạng thái định vị một chiều như hiện nay có thể dẫn tới “reversal” – cú đảo chiều – mạnh, nhất là khi thanh khoản cải thiện và các vị thế *옵션* được tất toán.
뷸런: Tức là, *공포 (fear)* trong *옵션* đang bị “định giá quá đà”; nếu có chất xúc tác về thanh khoản hoặc tin tức vĩ mô, việc đóng vị thế put hàng loạt hoàn toàn có thể đẩy *비트코인* bật ngược trở lại.
Về mặt dòng vốn toàn cầu, 박 dành sự chú ý đặc biệt cho Hong Kong. Ông mô tả Hong Kong như “cửa ra của vốn Trung Quốc đại lục và đồng thời là cửa vào hệ thống tài chính phương Tây”. Do phải cùng lúc tuân theo cả khuôn khổ quản lý Trung Quốc và phương Tây, Hong Kong tự nhiên trở thành cây cầu vận hành theo “khung pháp lý kiểu phương Tây”, nhưng vẫn gắn với nhu cầu của nhà đầu tư Trung Quốc.
Một phần quan trọng trong cầu nối này là các pháp nhân đặc biệt (SPV) có cấu trúc chuyên biệt để tiếp cận *비트코인*. 박 tiết lộ rằng có SPV tại Hong Kong được thiết kế gần như chỉ để gom cổ phiếu IBIT – một hình thức phương tiện tiếp xúc với *비트코인* niêm yết. SPV này không nắm giữ tài sản nào khác, chỉ tích lũy IBIT, và theo ông là khách mua lớn nhất trên thị trường đó.
Về bản chất, đây là kênh để dòng vốn gốc Trung Quốc – vốn bị hạn chế đáng kể khi đầu tư trực tiếp vào *비트코인* tại đại lục – có thể tiếp xúc với tài sản số trong “khuôn khổ có kiểm soát”. Hong Kong vì thế trở thành cửa ngõ để nhu cầu *비트코인* bị dồn nén trong Trung Quốc chảy ra ngoài.
뷸런: Dòng vốn dạng này thường khó đo lường trực tiếp trên chuỗi (on-chain), vì nó đi qua lớp vỏ là cổ phiếu/pháp nhân ở Hong Kong. Tuy nhiên, quy mô tích lũy của những SPV “chỉ mua IBIT” có thể là chỉ báo quan trọng cho mức độ quan tâm của giới giàu Trung Quốc đối với *비트코인*.
박 nhấn mạnh vai trò của tầng lớp tài phiệt Trung Quốc – nhóm ông xem là biến số lớn đối với cầu *비트코인*. Tương tự Mỹ có nhiều tỷ phú, Trung Quốc cũng sở hữu lượng lớn người siêu giàu, và một phần vốn của họ hiện đang “trú” tại Hong Kong, với nhu cầu rõ ràng trong việc sở hữu *비트코인*.
Ông lưu ý, mỗi khi xảy ra “자본 유출 (capital flight)” ở bất kỳ quốc gia nào, người đi trước không phải là cơ quan nhà nước hay quỹ quốc gia, mà là các gia đình giàu có, nhóm tài phiệt, tỷ phú. Họ thường tận dụng các cấu trúc pháp nhân linh hoạt hoặc phương tiện đầu tư tại Hong Kong để tiếp cận *비트코인* sớm, trước khi dòng vốn quy mô lớn của tổ chức chính thức được ghi nhận.
뷸런: Nếu xem *비트코인* là “ngoại tệ kỹ thuật số” khó bị phong tỏa, chuyển dịch âm thầm của vốn tư nhân Trung Quốc sang tài sản này có thể là tín hiệu dài hạn quan trọng – tương tự các giai đoạn trước đây giới giàu tại một số nước mới nổi chuyển sang vàng hoặc bất động sản ở nước ngoài.
Ở góc độ cấu trúc thị trường, 박 cũng phân tích đáng kể về các pháp nhân “chỉ dùng IBIT” (ibit-only). Ban đầu, đây thường là những cấu trúc do những người đã tích lũy được tài sản lớn từ tiền mã hóa lập ra để kết nối sang tài chính truyền thống. Các pháp nhân này khác với kiểu “재무부(treasury)” của công ty niêm yết thông thường và cũng không trùng với các địa chỉ ví dài hạn trên chuỗi.
Điểm đáng chú ý là các pháp nhân chuyên dùng IBIT có thể triển khai các chiến lược phòng hộ phức tạp mà thị trường giao ngay khó thực hiện, như kết hợp *옵션, 선물 (futures), spread* để vừa bảo vệ rủi ro giá, vừa giao dịch trên chính biến động (volatility trading). 박 nhận định: chính việc IBIT cung cấp bộ công cụ phái sinh đa dạng đang khiến cấu trúc giá *비트코인* ngày càng bị chi phối bởi phái sinh, đặc biệt là *옵션*, hơn là cung cầu thuần túy trên thị trường giao ngay.
Song song đó, 박 cho rằng vai trò của các “công ty 재무부 비트코인 (Bitcoin treasury)” đang trở nên nổi bật hơn trong giai đoạn giá điều chỉnh. Theo ông, hiện tại, nhóm mua ròng *비트코인* với quy mô “có ý nghĩa” gần như chỉ còn là các pháp nhân/tổ chức có tính chất treasury – tức xem *비트코인* như một phần tài sản dài hạn trên bảng cân đối kế toán.
Dòng mua này mang tính “영구 자본 (permanent capital)” – không phải lệnh lướt sóng, mà là chiến lược nắm giữ kéo dài. Khi doanh nghiệp, quỹ hay công ty chưa niêm yết đưa *비트코인* vào mục “tài sản dài hạn”, lượng cung sẵn sàng bán ra trong ngắn hạn sẽ giảm đi. 박 nhấn mạnh: luận điểm giá lên của *비트코인* kiểu “treasury” nằm ở việc tăng cường độ khan hiếm – một khi coin bị “khóa” bởi vốn dài hạn, chúng tạm thời biến mất khỏi nguồn cung lưu thông, tạo cấu trúc có lợi cho giá về trung và dài hạn.
뷸런: Ở khía cạnh on-chain, điều này tương đương với việc tăng dần tỷ lệ *비트코인* không dịch chuyển trong thời gian dài (dormant supply), thường được xem là chỉ báo tích cực cho chu kỳ tăng trưởng về sau.
Về phía dòng tiền tổ chức, 박 dẫn ví dụ Ủy ban Đầu tư Abu Dhabi (Abu Dhabi Investment Council) đang xây dựng vị thế *비트코인* như một dạng tài sản lưu trữ giá trị tương tự vàng. Ông nhận thấy quan điểm “*비트코인* là vàng kỹ thuật số” ngày càng được các nhà đầu tư Trung Đông chấp nhận. Điều này phù hợp với triết lý thiết kế *비트코인* như “outside money” – tài sản tồn tại ngoài tầm kiểm soát của hệ thống tài chính – chính trị truyền thống.
박 cho rằng chính vì *비트코인* là “tiền của kẻ ngoại đạo” – khó bị can thiệp – nên các chế độ có kiểm soát chủ quyền chặt chẽ, đặc biệt là quốc gia hạn chế nắm giữ *비트코인* như Trung Quốc, luôn có phản ứng nhạy cảm. Sự va chạm giữa tính phi tập trung của *비트코인* và mong muốn kiểm soát tài chính của nhà nước là xung đột mang tính cấu trúc, khó tránh trong dài hạn.
Một yếu tố khác mà 박 đánh giá là “vừa đáng buồn, vừa mang tính hỗ trợ dài hạn” đối với *비트코인* là sự suy giảm niềm tin vào thể chế. Mức độ hoài nghi đối với chính phủ và tổ chức tài chính đang tăng lên tại nhiều nơi; đây là diễn biến ông đánh giá tiêu cực đối với xã hội, nhưng lại là môi trường thuận lợi cho tài sản chống kiểm duyệt như *비트코인*. Theo 박, chừng nào xu hướng bất tín nhiệm này còn tiếp diễn, chừng đó nhu cầu nắm giữ *비트코인* như “cửa thoát hiểm” tài chính vẫn còn.
Về chiến lược cá nhân, 박 tiết lộ ông vẫn đang tiếp tục mua *비트코인* ngay cả khi giá quanh vùng 60.000 USD. Ông xem đây là vùng giá phù hợp cho chiến lược “mua chia nhỏ, tích lũy dài hạn”, dù không đưa ra mức giá cụ thể hay tỷ lệ đòn bẩy. Ông nhấn mạnh mỗi nhà đầu tư phải tự cân nhắc khả năng chịu rủi ro và khung thời gian đầu tư của riêng mình.
Trên góc nhìn chính sách và thanh khoản, 박 khuyến nghị cơ quan quản lý không nên rơi vào “khủng hoảng hoảng loạn” mỗi khi thị trường tài sản mã hóa điều chỉnh mạnh. Dẫn lời cựu ủy viên Ủy ban Chứng khoán Mỹ(SEC) Paul Atkins, ông cho rằng các đợt giảm giá và thanh lọc là một phần tất yếu của quá trình thị trường tự điều chỉnh, chứ không nhất thiết báo hiệu rủi ro hệ thống.
Liên quan tới thanh khoản vĩ mô, 박 chỉ ra việc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ(Fed) gần đây đã bơm khoảng 185 tỷ USD (tương đương khoảng 268,3 nghìn tỷ KRW) vào hệ thống ngân hàng Mỹ thông qua các hoạt động repo trong ngày. Đây là một trong những đợt cung cấp thanh khoản lớn nhất kể từ sau Covid-19, theo ông mang ý nghĩa “kết thúc thực tế của chương trình siết chặt định lượng (QT) và là bước chân trở lại khu vực nới lỏng định lượng (QE)”.
Ông lập luận rằng một môi trường thanh khoản toàn cầu được nới lỏng như vậy, về trung – dài hạn, có thể tạo điều kiện thuận lợi cho các tài sản rủi ro, trong đó có *비트코인*, đặc biệt khi tài sản này được xem là “tài sản khan hiếm kỹ thuật số” có nguồn cung giới hạn.
Kết lại, cấu trúc thị trường *비트코인* hiện đang trong một giai đoạn chuyển tiếp phức tạp: thanh khoản giao ngay thấp, *옵션* chi phối tâm lý với vị thế put nghiêng mạnh về phía giảm giá, trong khi dòng vốn lại len lỏi qua các kênh Hong Kong – Trung Quốc – Trung Đông thông qua SPV, IBIT-only và các cấu trúc *재무부 비트코인*. Dù biến động và áp lực giá trong ngắn hạn vẫn tiếp tục, 분석 của 제프 박 cho thấy “câu chuyện dài hạn” của *비트코인* – từ xu hướng tích lũy kiểu treasury, sự lan rộng của mô hình “vàng kỹ thuật số”, cho tới đà suy giảm niềm tin vào thể chế – vẫn chưa bị phá vỡ.
뷸런: Nếu môi trường thanh khoản vĩ mô tiếp tục nới lỏng và các kênh vốn như Hong Kong, Abu Dhabi gia tăng tiếp xúc với *비트코인*, áp lực giảm trong giai đoạn “sợ đáy” hiện tại có thể chỉ là một phần trong quá trình tái cấu trúc thị trường, hơn là tín hiệu kết thúc của câu chuyện *비트코인* với tư cách một tài sản khan hiếm toàn cầu.
Bình luận 0