Ba Lan hai lần phủ quyết luật MiCA: Doanh nghiệp tiền mã hóa nội địa rơi vào thế bất lợi trước 2026

Luật **tài sản tiền mã hóa** của EU (MiCA) tiếp tục gặp bế tắc tại Ba Lan khi Tổng thống nước này lần thứ hai phủ quyết dự luật nội luật hóa, khiến thị trường rơi vào trạng thái *“vừa nhẹ gánh quy định, vừa gia tăng bất định”*. Trong khi đó, các doanh nghiệp **tiền mã hóa** tại Ba Lan gấp rút xin giấy phép ở nước ngoài để tồn tại trong khuôn khổ MiCA trước thời hạn áp dụng toàn diện vào tháng 7/2026.

Theo Cointelegraph đưa tin ngày (giờ địa phương), Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki mới đây tiếp tục sử dụng quyền phủ quyết với “Dự luật 2064” – văn bản pháp lý thứ hai nhằm triển khai khung quy định **tài sản tiền mã hóa MiCA** của Liên minh châu Âu tại Ba Lan. Trước đó, vào tháng 12 năm 2024, ông đã bác “Dự luật 1424”, dự luật đầu tiên được xây dựng để đưa MiCA vào pháp luật nội địa. Cả hai dự luật đều nhằm thiết lập cơ chế giám sát thị trường **tiền mã hóa** trong nước theo tiêu chuẩn chung của EU, nhưng Tổng thống cho rằng nội dung mang tính *“siết chặt quá mức”* và từ chối ký ban hành.

Tổng thống Nawrocki nhấn mạnh dự luật mới “trên thực tế không khác gì” bản từng bị phủ quyết năm ngoái, đồng thời khẳng định sẽ không thay đổi quan điểm chỉ vì quốc hội thông qua lại. Ông tuyên bố: “Tôi sẽ không ký một dự luật *sai lầm* chỉ vì nó được quốc hội thông qua lần nữa. Một đạo luật tồi, dù được thông qua cả trăm lần, vẫn là đạo luật tồi”, đồng thời nhấn mạnh Ba Lan cần thu hút đổi mới chứ không nên đẩy sáng tạo ra ngoài. Quan điểm này nhận được sự ủng hộ từ bộ phận ủng hộ **tiền mã hóa** trong nước, vốn từ lâu đã chỉ trích các bản dự luật MiCA nội luật hóa là “quá tay”.

Chính trị gia đối lập Tomasz Mentzen gọi các dự luật trên là hình mẫu của “**quy định thái quá**” có thể bóp nghẹt toàn bộ ngành công nghiệp **tiền mã hóa**. Việc Tổng thống liên tiếp phủ quyết cho thấy ngay trong nội bộ chính quyền Ba Lan vẫn tồn tại khoảng cách rất lớn về cách tiếp cận với **tài sản kỹ thuật số**, giữa một bên ưu tiên kiểm soát chặt chẽ và một bên nhấn mạnh vai trò của đổi mới tài chính.

Quyết định phủ quyết mới nhất được đưa ra ngay sau khi Ủy ban Giám sát Tài chính Ba Lan (KNF) phát đi cảnh báo công khai. KNF cho biết Ba Lan hiện vẫn chưa chỉ định “cơ quan có thẩm quyền” để giám sát thị trường **tiền mã hóa** theo yêu cầu của MiCA, trong khi mốc chuyển tiếp 1/7/2026 đang tới gần. MiCA yêu cầu mỗi quốc gia EU phải xác định rõ cơ quan giám sát, quy trình cấp phép và khung quy định chi tiết cho nhà cung cấp dịch vụ **tài sản tiền mã hóa**, nhưng Ba Lan đến nay vẫn thiếu một đạo luật trong nước làm nền tảng cho toàn bộ hệ thống này.

Trong bối cảnh “trống vắng” giám sát đó, các sàn giao dịch **tiền mã hóa** Ba Lan đã chủ động triển khai “kế hoạch B” từ khá sớm. Đồng Giám đốc điều hành sàn Kanga Exchange – ông Sławek Zawadzki – nói với Cointelegraph rằng việc Tổng thống phủ quyết mới “không thay đổi chiến lược” của công ty. Ông cho biết Kanga đã luôn tính tới khả năng luật MiCA tại Ba Lan không kịp có hiệu lực, nên đã chuẩn bị sẵn các kịch bản xin giấy phép ở những khu vực pháp lý khác trong EU để đáp ứng MiCA, sau đó quay lại phục vụ thị trường Ba Lan thông qua cơ chế “hộ chiếu dịch vụ” của EU.

Tuy nhiên, điểm nghịch lý nằm ở chỗ: trong ngắn hạn, việc thiếu khung quy định MiCA trong nước có thể khiến doanh nghiệp cảm thấy “nhẹ gánh” về tuân thủ, nhưng về dài hạn, chính các công ty **tiền mã hóa** của Ba Lan lại là bên chịu thiệt nhiều nhất. MiCA cho phép doanh nghiệp sở hữu giấy phép tại một nước EU được “hộ chiếu hóa” (passporting) để cung cấp dịch vụ trên toàn khối, bao gồm cả Ba Lan. Trong khi đó, doanh nghiệp nội địa lại không có bất cứ “cửa chính thức” nào để nộp đơn xin giấy phép MiCA tại quê nhà, do chưa có luật và chưa có cơ quan cấp phép rõ ràng.

Theo Cointelegraph, sàn giao dịch Coinbase – một trong những nhà cung cấp dịch vụ **tiền mã hóa** lớn của Mỹ – đã xin được giấy phép MiCA tại Luxembourg và từ đó mở rộng hoạt động sang Ba Lan mà không gặp trở ngại pháp lý đáng kể. Trái lại, các công ty Ba Lan chưa thể khởi động quy trình xin cấp phép tương tự trong nước. Ông Zawadzki nhấn mạnh: doanh nghiệp đã có giấy phép MiCA từ nước ngoài có thể cung cấp dịch vụ tại Ba Lan, nhưng doanh nghiệp Ba Lan lại không có kênh chính thức để bắt đầu thủ tục xin cấp phép. Ông gọi đây là một dạng “bất cân xứng quy định” rõ ràng giữa công ty nội và ngoại.

Tình thế này khiến nhiều doanh nghiệp Ba Lan buộc phải mang pháp nhân ra nước ngoài. Ông Przemysław Kral – Giám đốc điều hành sàn Zonda Crypto, một sàn quy mô lớn có “gốc gác Ba Lan” nhưng đăng ký tại Estonia – cho biết công ty đã vận hành bên ngoài Ba Lan từ nhiều năm nay. Ông chia sẻ, Zonda đang theo đuổi chiến lược xin giấy phép MiCA tại một quốc gia EU khác rồi sử dụng quyền “hộ chiếu” để quay lại cung cấp dịch vụ hợp pháp tại thị trường Ba Lan.

Ông Kral tự tin Zonda sẽ tiếp tục giữ vị thế một trong những doanh nghiệp trọng yếu của thị trường **tiền mã hóa** Ba Lan. Tuy nhiên, ông cảnh báo nhiều công ty vừa và nhỏ trong nước sẽ không đủ nguồn lực để triển khai “chiến lược xuất ngoại” tương tự. Các sàn lớn có vốn, quan hệ và năng lực pháp lý để thành lập công ty ở nước ngoài, tuân thủ MiCA rồi quay lại thị trường nội địa; trong khi các startup **tiền mã hóa** nhỏ gần như không có lựa chọn nào khác ngoài việc chờ đợi hoặc rút lui dần khỏi thị trường.

Trước thực tế đó, tại Ba Lan bắt đầu xuất hiện những nỗ lực xây dựng một phương án triển khai MiCA “thân thiện với ngành” hơn. Nhà kinh tế học Krzysztof Piech cho biết trên mạng xã hội rằng ông và cộng sự đang soạn thảo một bản dự luật MiCA “thân thiện với **tiền mã hóa**”, với mục tiêu cân bằng giữa yêu cầu giám sát của EU và nhu cầu phát triển của doanh nghiệp. Ông tiết lộ dự thảo đã hoàn thành phần khung chính và đang trong giai đoạn chỉnh sửa lần cuối. Cointelegraph đã liên hệ để phỏng vấn sâu hơn về nội dung dự luật này nhưng chưa nhận được phản hồi tại thời điểm đăng tải.

*bình luận*: Việc Tổng thống hai lần gọi các bản dự luật MiCA hiện tại là “quá mức” mở ra cơ hội cho một tiến trình đối thoại mới giữa chính phủ, quốc hội, giới học giả và doanh nghiệp. Nếu một cơ chế tham vấn đa bên được thiết lập, Ba Lan có thể hướng tới phiên bản MiCA nội luật hóa bớt hà khắc hơn, dù vẫn phải nằm trong khuôn khổ chung do EU đặt ra.

Ở tầm vĩ mô, Ba Lan hiện chưa tìm được điểm cân bằng giữa mức độ siết chặt **quy định tiền mã hóa** và năng lực cạnh tranh của thị trường nội địa trong kỷ nguyên MiCA. Hai lần phủ quyết liên tiếp giúp ngăn nguy cơ “siết sốc” lên ngành trong ngắn hạn, nhưng đồng thời khiến doanh nghiệp nội rơi vào thế bất lợi: họ phải cạnh tranh trực diện với đối thủ nước ngoài có giấy phép MiCA đầy đủ, trong khi chính mình chưa có đường chính thống để hợp pháp hóa hoạt động theo chuẩn mới.

*bình luận*: Khi trật tự thị trường **tiền mã hóa** châu Âu dần xoay quanh MiCA, thời điểm và cách thức Ba Lan “bước vào cuộc chơi” sẽ quyết định số phận của nhiều doanh nghiệp trong nước. Những công ty đủ sức “trụ” qua giai đoạn **khoảng trống quy định** và kịp thời xin giấy phép ở nước ngoài có thể sẽ nổi lên như nhóm dẫn đầu mới. Ngược lại, các doanh nghiệp nhỏ không kịp thích nghi nhiều khả năng sẽ bị bỏ lại phía sau, do không chịu nổi chi phí tuân thủ kép – vừa vận hành trong vùng xám pháp lý trong nước, vừa tìm cách đạt chuẩn MiCA từ bên ngoài.

Khi MiCA được áp dụng toàn diện vào tháng 7/2026, cái giá phải trả cho giai đoạn “chậm chân” của Ba Lan có thể là sự phân hóa sâu sắc trong hệ sinh thái **tiền mã hóa** nội địa: một số ít doanh nghiệp có giấy phép **tài sản tiền mã hóa** ở châu Âu chiếm ưu thế, trong khi phần còn lại bị thu hẹp đáng kể không gian hoạt động.