Theo CoinDesk đưa tin ngày 14 tháng 2 (giờ địa phương), trước làn sóng tranh cãi về nhu cầu điện tăng vọt do bùng nổ trung tâm dữ liệu *từ*AI*từ*, quỹ đầu tư tiền mã hóa *từ*Paradigm*từ* đã công bố báo cáo phản biện trực diện quan điểm xem hoạt động *từ*đào Bitcoin(BTC)*từ* là “máy nuốt điện”. Paradigm cho rằng *từ*Bitcoin(BTC)*từ* không chỉ là “bên tiêu thụ năng lượng”, mà đang trở thành một dạng “*từ*nhu cầu linh hoạt*từ*” có thể tham gia điều tiết thị trường điện.
Paradigm lưu ý, tại Mỹ, kế hoạch xây dựng các siêu trung tâm dữ liệu *từ*AI*từ* đang khiến cư dân và giới chính trị gia lo ngại về sức ép lên lưới điện và nguy cơ tăng giá điện. Trong bối cảnh đó, *từ*đào Bitcoin(BTC)*từ* thường bị xếp chung vào nhóm “hạ tầng tính toán tiêu thụ điện khổng lồ”. Tuy nhiên, trong báo cáo nghiên cứu mới, Paradigm cho rằng phần lớn tranh luận công khai về *từ*Bitcoin(BTC)*từ* đang dựa trên những giả định sai lệch.
Tác giả báo cáo, Justin Slaughter và Veronica Irwin, chỉ ra một số giả định phổ biến trong các mô hình năng lượng. Đáng chú ý nhất là cách tính “chia tổng điện năng tiêu thụ của mạng lưới cho số lượng giao dịch”. Theo họ, đây là cách tiếp cận sai, bởi lượng điện dùng cho *từ*đào Bitcoin(BTC)*từ* được quyết định bởi mức độ bảo mật của mạng lưới và cạnh tranh giữa thợ đào, chứ không tỷ lệ thuận với số giao dịch on-chain. Nói cách khác, tiêu thụ năng lượng và khối lượng giao dịch là hai biến tương đối tách biệt.
Một điểm méo mó khác mà Paradigm nêu ra là giả định “nguồn cung năng lượng gần như vô hạn” và “thợ đào sẽ chạy máy bất chấp lãi lỗ”. Trên thực tế, thị trường điện mang tính cạnh tranh cao; sản lượng phát điện, giá bán buôn và quy định tại từng khu vực khiến biên lợi nhuận thay đổi mạnh. Do đó, coi *từ*đào Bitcoin(BTC)*từ* là hoạt động “cứ bật máy là chạy mãi” là điều phi thực tế.
Theo ước tính nội bộ của Paradigm, hoạt động *từ*đào Bitcoin(BTC)*từ* hiện chiếm khoảng 0,23% tổng tiêu thụ năng lượng toàn cầu và khoảng 0,08% lượng phát thải carbon toàn cầu. Bên cạnh đó, cơ chế phát hành của mạng *từ*Bitcoin(BTC)*từ* đã được cố định ở cấp độ giao thức, với sự kiện *từ*giảm một nửa phần thưởng (halving)*từ* diễn ra khoảng bốn năm một lần. Paradigm nhận định đây là lý do khiến tiêu thụ năng lượng khó có thể tăng vô hạn: động lực kinh tế sẽ tự hình thành “trần” cho nhu cầu điện của các thợ đào.
Paradigm nhấn mạnh trụ cột quan trọng nhất trong lập luận của họ là khái niệm “*từ*nhu cầu linh hoạt*từ*”. Các doanh nghiệp *từ*đào Bitcoin(BTC)*từ* có xu hướng truy tìm những khu vực có giá điện thấp, ưu tiên sử dụng điện dư thừa, công suất thừa vào ban đêm hoặc mùa thấp điểm. Chính sự di động và linh hoạt này giúp mỏ đào trở thành dạng “tải điều chỉnh được”: tăng hoặc giảm mức tiêu thụ để phù hợp với trạng thái của lưới điện từng thời điểm.
Theo Paradigm, khi nhu cầu điện tăng đột biến gây căng thẳng lên hệ thống, thợ đào có thể tạm dừng hoặc giảm quy mô vận hành, giải phóng công suất cho các nhu cầu ưu tiên khác. Ngược lại, trong giai đoạn nguồn điện dư thừa, họ có thể mở rộng quy mô đào để “hấp thụ” phần điện thừa vốn khó bán. Mô hình này khá tương đồng với các ngành công nghiệp tiêu thụ năng lượng lớn nhưng linh hoạt theo tín hiệu giá điện thời gian thực, chứ không phải một “máy tiêu thụ điện 24/7” như nhiều chỉ trích vẫn mô tả.
*bình luận* Cách nhìn nhận *từ*Bitcoin(BTC)*từ* như một “tải điều chỉnh được” đã manh nha nhiều năm qua, đặc biệt tại các bang có tỷ trọng năng lượng tái tạo lớn ở Mỹ. Paradigm đang cố đẩy khung thảo luận này ra khỏi cộng đồng kỹ thuật sang giới hoạch định chính sách và công chúng rộng rãi.
Trong khi đó, sự bùng nổ của trung tâm dữ liệu *từ*AI*từ* càng làm cho luận điểm về “nhu cầu linh hoạt” của *từ*đào Bitcoin(BTC)*từ* trở nên đáng chú ý. Theo Cointelegraph đưa tin ngày 10 tháng 2 (giờ địa phương), một số công ty đang chuyển đổi hạ tầng từng dùng cho *từ*đào tiền mã hóa*từ* sang phục vụ xử lý dữ liệu *từ*AI*từ* để tìm kiếm biên lợi nhuận cao hơn. Nhiều doanh nghiệp đào truyền thống như Hut 8, HIVE Digital, MARA Holdings, TeraWulf, IREN… đã mở rộng hoặc xoay trục sang mảng trung tâm dữ liệu và hạ tầng *từ*AI*từ*.
Tuy nhiên, trung tâm dữ liệu *từ*AI*từ* lại có đặc trưng vận hành khác: để duy trì chất lượng dịch vụ, phần lớn hệ thống cần chạy gần như 24/7, khiến “độ linh hoạt” về nhu cầu điện thấp hơn đáng kể so với *từ*đào Bitcoin(BTC)*từ*. Chính vì thế, ngày càng nhiều ý kiến cho rằng không thể đánh đồng hai mô hình hạ tầng này bằng một thước đo duy nhất về tiêu thụ năng lượng, mà cần xem xét chúng tương tác với lưới điện và thị trường điện như thế nào.
Paradigm đề xuất dịch chuyển trọng tâm tranh luận ra khỏi khung “*từ*phá hoại môi trường*từ*”, hướng tới cách tiếp cận coi *từ*đào Bitcoin(BTC)*từ* là một “người tham gia thị trường điện”. Theo báo cáo, nếu đánh giá đầy đủ, hoạt động này có thể hỗ trợ tiêu thụ điện dư thừa, ổn định lưới điện và cải thiện hiệu quả thương mại của dự án năng lượng tái tạo, thay vì chỉ tạo thêm gánh nặng phát thải như nhiều luận điểm cực đoan. Paradigm cho rằng các phép so sánh đơn giản giữa lượng điện dùng cho *từ*Bitcoin(BTC)*từ* và của các ngành khác, hoặc các mô hình dựa trên giả định sai, đã dẫn đến kết luận thiên lệch.
Về phía nhà chức trách và giới làm chính sách, Paradigm kêu gọi họ đánh giá *từ*đào Bitcoin(BTC)*từ* giống như bất kỳ hạ tầng tính toán mật độ cao nào khác: dựa trên chi phí và lợi ích ròng đối với lưới điện. Thay vì chỉ nhìn vào con số tiêu thụ năng lượng, cần cân nhắc thêm khả năng điều chỉnh nhu cầu, mức độ tương thích với *từ*năng lượng tái tạo*từ* và tác động với kinh tế địa phương.
*bình luận* Đề xuất này gián tiếp đặt *từ*đào Bitcoin(BTC)*từ* và trung tâm dữ liệu *từ*AI*từ* lên cùng bàn cân chính sách. Trong kịch bản “siêu chu kỳ” hạ tầng *từ*AI*từ*, bức tranh năng lượng sẽ được định hình không chỉ bởi tổng nhu cầu, mà bởi cách từng loại tải – từ *từ*Bitcoin(BTC)*từ* đến *từ*AI*từ* – tham gia vào cơ chế giá và cân bằng lưới.
Paradigm nhận định, trong những năm tới, tranh cãi về năng lượng xung quanh *từ*đào Bitcoin(BTC)*từ* sẽ còn gay gắt hơn khi vòng đầu tư hạ tầng *từ*AI*từ* tiếp tục mở rộng. Tuy vậy, nếu trọng tâm thảo luận dịch chuyển từ “nỗi sợ môi trường” sang “cấu trúc thị trường điện và thiết kế khuyến khích kinh tế”, dư địa để xây dựng chính sách năng lượng thực tế hơn – bao trùm cả *từ*Bitcoin(BTC)*từ* và trung tâm dữ liệu *từ*AI*từ* – sẽ rộng mở hơn nhiều.
Tóm lại, Paradigm đang cố định vị lại *từ*đào Bitcoin(BTC)*từ* như một thành phần có khả năng đóng vai trò “*từ*nhu cầu linh hoạt*từ*” trong thị trường điện toàn cầu, thay vì chỉ là “máy nuốt điện” như nhiều chỉ trích đơn giản hóa hiện nay.
Bình luận 0