Chuyên gia cảnh báo Fed có thể cắt giảm lãi suất nhanh và sâu, kích thích biến động mạnh trên thị trường tiền mã hóa

Theo Bloomberg đưa tin ngày 20 (giờ địa phương), một số chuyên gia kinh tế cảnh báo Cục Dự trữ Liên bang Mỹ(Fed) có thể sẽ cắt giảm lãi suất nhanh và mạnh hơn nhiều so với những gì thị trường đang “định giá”. Trong bối cảnh *“từ”Fed“từ”* đứng trước áp lực chính trị gia tăng và lạm phát có dấu hiệu hạ nhiệt nhanh hơn dự kiến, nguy cơ “đi quá xa” trong chu kỳ thắt chặt rồi lại “phanh gấp” bằng các đợt cắt giảm lãi suất mạnh đang được nhấn mạnh như rủi ro lớn cho kinh tế, chứng khoán và *“từ”thị trường tiền mã hóa“từ”*.

Chuyên gia vĩ mô người Canada David Rosenberg, Giám đốc và Kinh tế trưởng tại Rosenberg Research, nhận định trong một cuộc phỏng vấn gần đây rằng *“từ”Fed“từ”* nhiều khả năng sẽ phải cắt giảm lãi suất “mạnh hơn rất nhiều so với những gì thị trường hiện đang phản ánh”. Ông từng là Kinh tế trưởng khu vực Bắc Mỹ tại Merrill Lynch chi nhánh New York, sau đó là Kinh tế trưởng tại Gluskin Sheff, trước khi thành lập Rosenberg Research vào năm 2020. Theo ông, khi kết hợp các yếu tố chính trị, suy yếu trên thị trường lao động, đà giảm của tiền thuê nhà và hiệu ứng quan thuế phai nhạt, giai đoạn 2025–2026 có thể chứng kiến một chu kỳ *“từ”giảm phát/đình lạm nhẹ (disinflation) rõ rệt“từ”*.

*bình luận: Đối với giới đầu tư *“từ”tiền mã hóa“từ”*, kịch bản Fed xoay trục sang cắt giảm lãi suất nhanh và sâu thường đi kèm sự mở rộng thanh khoản, qua đó có thể kích hoạt những nhịp tăng giá mạnh nhưng cũng làm biên độ biến động lớn hơn đáng kể.*

Fed đối mặt rủi ro “chính trị hóa” và sai lầm chính sách

Rosenberg coi “sự can dự của chính trị vào Fed” là rủi ro hàng đầu. Ông cho rằng áp lực từ Nhà Trắng và Quốc hội quanh việc bổ nhiệm Chủ tịch, các Thống đốc và định hướng chính sách tiền tệ đang làm xói mòn tính độc lập của ngân hàng trung ương. Điều này có thể dẫn tới hai kịch bản cực đoan: hoặc Fed kích thích kinh tế quá mức để phục vụ mục tiêu chính trị, hoặc siết chặt quá đà để chứng minh “sự cứng rắn” với lạm phát.

Trong bối cảnh bổ nhiệm các vị trí chủ chốt tại Fed liên tục vấp phải tranh cãi và phản ứng chính trị, Rosenberg cảnh báo việc ra quyết định có nguy cơ lệch khỏi hai mục tiêu cốt lõi là ổn định giá cả và tối đa hóa việc làm, chuyển sang ưu tiên “quản lý hình ảnh” trong ngắn hạn.

Ông nhấn mạnh, khi các quyết định lãi suất bị chi phối bởi lịch bầu cử hay tâm lý cử tri thay vì mô hình vĩ mô trung – dài hạn, rủi ro “giật cục” trong chính sách tiền tệ tăng vọt. Hệ quả là kinh tế, lạm phát và các loại tài sản – từ trái phiếu, cổ phiếu đến *“từ”Bitcoin(BTC)“từ”* và các *“từ”altcoin“từ”* – đều có thể hứng chịu những cú sốc lớn.

Kinh tế nguội nhanh, Fed có thể cắt lãi “sâu hơn và sớm hơn”

Theo Rosenberg, dữ liệu kinh tế sắp tới sẽ “buộc” Fed phải nới lỏng mạnh hơn hiện thị trường kỳ vọng. Dù thị trường phái sinh lãi suất chỉ phản ánh kịch bản giảm lãi suất dần dần và giới hạn, ông cho rằng chuỗi số liệu mới về tăng trưởng, lạm phát và việc làm có thể khiến Fed rơi vào thế “đuổi theo” tình hình, phải cắt giảm với tốc độ nhanh để bù lại độ trễ chính sách.

Ông chỉ ra nhiều dấu hiệu suy yếu đồng thời: đà “hạ nhiệt” của thị trường lao động, tiêu dùng chậm lại, đầu tư doanh nghiệp co cụm. Dù bức tranh tổng thể vẫn cho thấy tăng trưởng dương và thất nghiệp tương đối thấp, các chỉ báo chi tiết đã phản ánh giai đoạn “qua đỉnh” và bước vào pha thu hẹp.

Rosenberg cảnh báo: đến thời điểm Fed “chắc chắn” rằng lạm phát đã vào tầm kiểm soát, cú sốc với kinh tế thực có thể đã tích tụ đủ lớn. Khi đó, ngân hàng trung ương buộc phải đáp trả bằng những đợt cắt lãi suất mạnh và bơm thanh khoản quy mô lớn – một môi trường vốn thường hỗ trợ các tài sản rủi ro như cổ phiếu công nghệ, *“từ”Bitcoin(BTC)“từ”*, *“từ”Ethereum(ETH)“từ”*, song cũng làm gia tăng nguy cơ bong bóng.

Từ “data dependent” sang “forecast dependent”

Rosenberg cho rằng Fed cần thay đổi khung tư duy: từ nhấn mạnh “phụ thuộc dữ liệu (data dependent)” sang “phụ thuộc dự báo (forecast dependent)”. Lý do: số liệu lạm phát, việc làm hiện tại thực chất chỉ phản ánh điều kiện tiền tệ – tài khóa của nhiều tháng trước, trong khi tác động đỉnh điểm của chính sách lãi suất thường xuất hiện sau ít nhất 12 tháng.

Ông cho rằng việc tiếp tục bám chặt vào các chỉ báo trễ thời gian rồi dùng chúng để biện minh cho việc duy trì lãi suất cao là cực kỳ rủi ro. Nếu Fed đánh giá sai mức độ thắt chặt đã thực thi, kinh tế Mỹ có thể phải trả giá bằng một chu kỳ suy giảm sâu hơn cần thiết trong 1–2 năm tới.

Theo Rosenberg, điều Fed nên làm là xây dựng các mô hình dự báo trung – dài hạn về lạm phát và tăng trưởng, dùng chúng làm cơ sở chính để hiệu chỉnh chính sách sớm và linh hoạt, thay vì “nhìn gương chiếu hậu” rồi mới xoay vô lăng.

Độ trễ tối thiểu 1 năm: cái bẫy lặp lại của Fed

Rosenberg nhắc lại thực tế quen thuộc: thông báo lãi suất có thể ngay lập tức tác động đến thị trường tài chính, nhưng sang khu vực kinh tế thực và CPI, độ trễ hiệu quả thường từ 12–24 tháng.

Ông cho rằng đây là căn nguyên khiến Fed thường “thắt chặt quá lâu” rồi “nới lỏng quá muộn”. Chu kỳ hiện tại, với chuỗi tăng lãi suất mạnh 2023–2024, theo ông, cũng đang đứng trước nguy cơ lặp lại kịch bản đó. Khi các đợt tăng lãi suất trong quá khứ chuyển hóa thành sa thải, cắt giảm chi tiêu và đầu tư, biến động của *“từ”thị trường chứng khoán“từ”* và *“từ”thị trường tiền mã hóa“từ”* có thể bị khuếch đại đáng kể.

Lao động yếu đi: tín hiệu suy yếu từ phía cầu

Về thị trường lao động, Rosenberg lưu ý sự chênh lệch giữa bề mặt và “ruột bên trong”. Đằng sau tỷ lệ thất nghiệp thấp là đà chậm lại của tăng việc làm, đơn xin trợ cấp thất nghiệp tăng dần và số lượng tin tuyển dụng giảm. Ông cho rằng đây không phải là câu chuyện thiếu cung lao động, mà là dấu hiệu doanh nghiệp giảm nhu cầu tuyển dụng, thậm chí chuẩn bị cắt giảm.

Nếu đúng như vậy, áp lực tăng lương sẽ hạ nhiệt, các động lực lạm phát từ tiền lương dần tan biến. Về phía Fed, đó là “tin vui” cho mục tiêu kiềm chế lạm phát, nhưng lại là hồi chuông báo động cho chu kỳ giảm tốc tăng trưởng, khi cầu tiêu dùng và đầu tư suy yếu.

Lạm phát có thể về mục tiêu ngay trong nửa đầu năm – Fed có cớ để cắt lãi

Đối với triển vọng giá cả, Rosenberg tỏ ra tương đối chắc chắn rằng lạm phát có thể quay về gần mục tiêu nhanh hơn phần lớn thị trường kỳ vọng. Ông dự đoán, trong điều kiện hiện tại, ngay từ quý 2, các chỉ số giá có thể đã tiến rất sát vùng mục tiêu của Fed.

Lập luận của ông dựa trên: giá hàng hóa ổn định, chuỗi cung ứng bình thường hóa, đà tăng lương chậm lại, và xu hướng giảm của tiền thuê nhà. Khi hiệu ứng “giảm phát” từ các đợt tăng lãi suất trước đó dần ngấm vào nền kinh tế, cả lạm phát chung và lạm phát lõi đều có thể hạ nhiệt nhanh.

Điểm mấu chốt, theo Rosenberg, là: một khi lạm phát đã tiệm cận mục tiêu, Fed sẽ gặp nhiều khó khăn trong việc biện minh cho mặt bằng lãi suất cao hiện tại. Đó sẽ là thời điểm hợp lý để khởi động chu kỳ cắt giảm lãi suất mạnh hơn, qua đó thay đổi cục diện dòng tiền trên trái phiếu, cổ phiếu và *“từ”tài sản số“từ”*.

2026: “disinflation sâu” – rủi ro là lạm phát quá thấp, không phải tăng vọt trở lại

Dự báo nổi bật nhất của Rosenberg là kịch bản 2026. Trái với nỗi lo tái bùng phát lạm phát, ông cho rằng điều khiến thị trường ngạc nhiên có thể là mức độ “sâu” và “kéo dài” của disinflation. Sau nhiều năm chịu tác động của mặt bằng lãi suất cao, chi phí tài chính đắt đỏ và sức cầu suy yếu, áp lực giảm giá có thể trở nên rõ nét hơn so với kịch bản “lạm phát ổn định quanh mục tiêu” mà thị trường đang mặc định.

Cùng với đó là các yếu tố cấu trúc: tiến bộ công nghệ, tăng năng suất và sự bành trướng của thương mại điện tử – tất cả đều có xu hướng kéo giá xuống. Rosenberg cho rằng vài năm tới, câu chuyện trung tâm của kinh tế Mỹ có thể chuyển từ “lạm phát đã thật sự được kiểm soát chưa?” sang “tăng trưởng thấp và lạm phát quá yếu”.

*bình luận: Trong môi trường lạm phát thấp và tăng trưởng trì trệ, Fed thường nghiêng về chính sách nới lỏng hơn, tạo điều kiện cho những kênh đầu cơ rủi ro – trong đó có *“từ”Bitcoin(BTC)“từ”* và các *“từ”altcoin“từ”* – thu hút dòng tiền tìm kiếm lợi suất cao.*

Tiền thuê nhà, thuế quan: hai biến số bị “chậm phản ánh” trong CPI

Trong rổ thành phần lạm phát, Rosenberg đặc biệt nhấn mạnh tới tiền thuê nhà và tác động của thuế quan. Ông lưu ý: giá thuê trên thị trường thực tế đã chuyển sang xu hướng giảm, nhưng do cách đo lường trong chỉ số CPI có độ trễ lớn, tác động “âm” từ yếu tố này sẽ chỉ dần dần kéo chỉ số lạm phát xuống trong thời gian tới.

Với thuế quan, những đợt áp thuế mới hay tăng thuế lên hàng nhập khẩu có thể đẩy giá cả đi lên trong ngắn hạn, nhưng khi hiệu ứng cơ sở qua đi, tăng trưởng giá có xu hướng chậm lại. Khi đó, sự kết hợp giữa “hiệu ứng thuế quan mờ dần” và “tiền thuê nhà đi xuống” sẽ trở thành lực kéo mạnh với CPI.

Rosenberg cảnh báo, nếu Fed không tính đúng độ trễ của các thành phần dịch vụ như tiền thuê nhà, cả ngân hàng trung ương lẫn thị trường đều có nguy cơ “phản ứng quá muộn, rồi lại quá đà”.

Kinh tế và thị trường Mỹ: hai tốc độ, nhiều tầng phân hóa

Rosenberg cho rằng kinh tế Mỹ hiện nay đang tồn tại một dạng “lưỡng cực”: một số lĩnh vực – như công nghệ, bán dẫn, nền tảng số – tiếp tục tăng trưởng mạnh và thu hút vốn, trong khi sản xuất truyền thống, dịch vụ offline và khối doanh nghiệp vừa và nhỏ lại chứng kiến chi tiêu vốn, tuyển dụng đi ngang hoặc suy giảm.

Tình trạng này phản ánh rất rõ trên *“từ”S&P500“từ”*. Dù chỉ số liên tục áp sát đỉnh lịch sử, khoảng 40% số cổ phiếu trong rổ vẫn chưa có được mức tăng đáng kể trong năm. Một số ít cổ phiếu công nghệ vốn hóa lớn kéo chỉ số đi lên, trong khi phần còn lại hoặc đi ngang, hoặc giảm. Đây là dấu hiệu kinh điển của giai đoạn cuối chu kỳ, khi hiệu quả chính sách và dòng tiền không còn lan tỏa rộng.

Độ “vênh” trong chỉ số và cấu trúc bên trong thị trường

Theo Rosenberg, hàng loạt dạng “divergence” (độ vênh) đang xuất hiện: chỉ số chung lập đỉnh, nhưng số lượng cổ phiếu tham gia xu hướng tăng lại thu hẹp; cổ phiếu giá trị, nhóm vốn hóa nhỏ và nhiều ngành truyền thống vẫn ảm đạm. Điều này có thể khiến phản ứng của thị trường với các bước đi tiếp theo của Fed trở nên phức tạp hơn nhiều so với bề mặt chỉ số.

Nếu Fed thực sự bước vào chu kỳ giảm lãi suất quyết liệt, các nhóm tài sản “bị bỏ quên” trong chu kỳ trước – như cổ phiếu giá trị, cổ phiếu chu kỳ, một số phân khúc *“từ”tiền mã hóa“từ”* ngoài nhóm vốn hóa lớn – có thể bất ngờ trở thành “người hưởng lợi muộn”. Ngược lại, những tài sản đã được kỳ vọng cao và “định giá căng” từ sớm, bao gồm một số cổ phiếu công nghệ và cả những token đã tăng nóng, có nguy cơ chịu nhịp điều chỉnh khi dòng tiền tái phân bổ.

*bình luận: Đối với nhà đầu tư *“từ”Bitcoin(BTC)“từ”*, *“từ”Ethereum(ETH)“từ”* và các tài sản số khác, việc chỉ nhìn vào chỉ số chứng khoán hay giá BTC không đủ. Cần theo dõi “chiều sâu thị trường”: độ rộng dòng tiền, phân hóa giữa các nhóm tài sản và tốc độ xoay trục chính sách của Fed.*

Kết luận: Fed, dữ liệu trễ và bài toán cho nhà đầu tư tài sản số

Ý chính trong phân tích của Rosenberg là: *“từ”Fed“từ”* càng bám chặt vào dữ liệu “quá khứ” và chịu tác động của sức ép chính trị, nguy cơ “sai nhịp” với thực tế lạm phát đang hạ nhiệt và kinh tế phân hóa càng lớn. Trong kịch bản lạm phát sớm về gần mục tiêu, rồi đi vào giai đoạn disinflation sâu những năm tới, Fed có khả năng phải xoay trục sang cắt giảm lãi suất nhanh và mạnh hơn thị trường dự tính.

Đối với *“từ”nhà đầu tư tiền mã hóa“từ”*, điều này đồng nghĩa vừa có cơ hội, vừa có rủi ro: chu kỳ nới lỏng tiền tệ thường hỗ trợ *“từ”Bitcoin(BTC)“từ”*, *“từ”Ethereum(ETH)“từ”* và các *“từ”altcoin“từ”*, nhưng cũng dễ tạo ra bẫy FOMO khi định giá phản ánh “quá đà” kỳ vọng lãi suất thấp. Bối cảnh đó đòi hỏi giới đầu tư và cơ quan hoạch định chính sách cùng xây dựng “tầm nhìn hướng tới tương lai”, thay vì chỉ phản ứng với những con số đã lỗi thời – một yếu tố có thể định hình quỹ đạo *“từ”thị trường tiền mã hóa“từ”* trong vài năm tới.