Dòng tiền mã hóa liên quan buôn người tăng 85% năm 2025, Chainalysis cảnh báo ‘hệ sinh thái tội phạm’ xuyên biên giới

Trong năm 2025, các khoản thanh toán bằng *tiền mã hóa* bị nghi liên quan đến *nạn buôn người* đã tăng vọt 85% trên phạm vi toàn cầu, với quy mô lên tới hàng trăm triệu USD. Diễn biến này xuất hiện đúng thời điểm email và tài liệu mới trong vụ bê bối tình dục của Jeffrey Epstein được công bố thêm, khiến sự chú ý đối với các mạng lưới bóc lột gia tăng. Lần này, cộng đồng mới có cái nhìn chi tiết hơn về dòng tiền thật sự vận hành trong bóng tối nhờ vào phân tích *on-chain* quy mô lớn.

Theo Chainalysis công bố trong báo cáo mới nhất ngày (giờ địa phương), lượng *tiền mã hóa* chảy vào các dịch vụ bị nghi liên quan *buôn người* trong năm 2025 đã tăng khoảng 85% so với năm trước. Công ty này nhấn mạnh con số trên chỉ phản ánh phần nổi của tảng băng về dòng tiền, trong khi “chi phí thật sự” không thể hiện trên bất kỳ bảng cân đối kế toán nào mà nằm ở những tổn thương tâm lý, thể chất mà nạn nhân phải mang theo cả đời. *bình luận: Việc nhấn mạnh yếu tố con người cho thấy xu hướng mới trong các báo cáo phân tích blockchain – không chỉ dừng lại ở dữ liệu, mà còn đặt nặng khía cạnh đạo đức và xã hội.*

Dữ liệu *on-chain* cho thấy dòng *tiền mã hóa* liên quan *buôn người* đang tập trung vào bốn nhóm chính. Nhóm thứ nhất là các dịch vụ “quốc tế hộ tống” quảng bá trên Telegram, bề ngoài là dịch vụ escort nhưng bị nghi che giấu hoạt động buôn bán người. Nhóm thứ hai là các nhà môi giới “tuyển dụng lao động”, thực tế đưa nạn nhân vào những “trại lừa đảo” (scam compound) tại Đông Nam Á để làm việc cưỡng bức. Nhóm thứ ba là các mạng lưới mại dâm có tổ chức, và nhóm thứ tư là những đường dây cung cấp nội dung lạm dụng tình dục trẻ em (CSAM).

Nhiều mạng lưới trong số này được cho là gắn kết chặt chẽ thành một “hệ sinh thái bất hợp pháp” xuyên biên giới, dựa trên nền tảng là các sòng bạc trực tuyến đặt tại Đông Nam Á, mạng lưới rửa tiền – bảo chứng hoạt động trong cộng đồng nói tiếng Trung và các kênh Telegram công khai. Đáng chú ý, mạng lưới rửa tiền nói tiếng Trung ngày càng tinh vi khi nhận yêu cầu trên Telegram, sau đó nhanh chóng chuyển đổi *stablecoin* sang nội tệ, đồng thời thiết kế quy trình để giảm thiểu nguy cơ địa chỉ bị nhà phát hành stablecoin đóng băng. *bình luận: Điều này hé lộ chiều sâu liên kết giữa kinh tế ngầm khu vực Đông Nam Á và hệ sinh thái tiền số nói tiếng Trung, với stablecoin là trục thanh toán chính.*

Chainalysis cho rằng, khác với tội phạm dựa trên tiền mặt truyền thống, mọi giao dịch trên blockchain về nguyên tắc đều để lại dấu vết. Chính tính minh bạch này lại tạo ra “cơ hội nghịch lý” cho lực lượng thực thi pháp luật: càng nhiều tội phạm chuyển sang *tiền mã hóa*, các mạng lưới ẩn danh càng để lại nhiều dữ liệu để bị lần dấu. Toàn bộ báo cáo lần này được xây dựng trên phân tích *on-chain* về mô hình thanh toán, tần suất giao dịch và mức độ liên kết giữa các cụm địa chỉ.

Về mặt phương tiện thanh toán, báo cáo ghi nhận sự khác biệt rõ giữa các loại hình tội phạm. Các dịch vụ “hộ tống quốc tế” trên Telegram và mạng lưới mại dâm có tổ chức gần như phụ thuộc hoàn toàn vào *stablecoin*. Trong khi đó, các đường dây CSAM lại có truyền thống ưa chuộng *Bitcoin(BTC)*. Tuy nhiên, tỷ trọng *Bitcoin(BTC)* đang giảm dần, khi các blockchain layer 1 thay thế và các công cụ tăng cường quyền riêng tư xuất hiện ngày càng nhiều. *bình luận: Sự dịch chuyển khỏi Bitcoin cho thấy tội phạm bắt đầu cân bằng giữa tính thanh khoản và nhu cầu riêng tư, chấp nhận dùng các mạng lưới ít phổ biến hơn để khó bị theo dõi.*

Một trong những phát hiện đáng chú ý là mức độ gắn kết của các dịch vụ “hộ tống quốc tế” với mạng lưới rửa tiền nói tiếng Trung. Các dịch vụ này nhận thanh toán bằng *stablecoin* rồi gần như ngay lập tức chuyển cho các tổ chức rửa tiền chuyên nghiệp để đổi sang nội tệ. Quá trình này thường chia nhỏ địa chỉ nhận, xoay vòng ví và rút tiền nhanh nhằm giảm nguy cơ bị đóng băng tài sản. Theo Chainalysis, chỉ cần truy vết cụm địa chỉ liên quan đến dịch vụ hộ tống cũng có thể lần ra các mạng lưới rửa tiền rộng hơn đằng sau.

Phân tích quy mô giao dịch càng củng cố nhận định về tính chất “tội phạm có tổ chức”. Với các địa chỉ được phân loại thuộc nhóm “hộ tống quốc tế”, khoảng 49% lượng chuyển đi có giá trị trên 10.000 USD, quá lớn so với mô hình cá nhân nhỏ lẻ, cho thấy có khả năng đây là các “doanh nghiệp ngầm” hoạt động ở quy mô đáng kể. Trái lại, các khoản thanh toán cho mạng lưới mại dâm chủ yếu nằm trong khoảng 1.000–10.000 USD, tập trung ở các thành phố lớn tại Đông Á, với dấu hiệu hình thành “bảng giá chuẩn” và quy trình chăm sóc khách hàng tương đối bài bản. *bình luận: Việc giá cả và tần suất thanh toán lặp đi lặp lại ở các mức cố định biến các cụm ví thành dữ liệu lý tưởng để xây dựng mô hình phát hiện theo hành vi.*

Chainalysis cho rằng chính sự chuẩn hóa về giá và sự lặp lại của các giao dịch theo mô hình “khách quay lại” đã tạo ra các dấu vân tay on-chain khá đặc trưng. Nếu mô hình phát hiện được tinh chỉnh tốt, đây có thể trở thành manh mối quan trọng cho cơ quan điều tra. Thực tế, phần lớn cụm địa chỉ thể hiện mô hình thanh toán lặp với số tiền tương tự trong cùng một khu vực, ngôn ngữ được Chainalysis gắn nhãn là “cụm rủi ro cao” liên quan đến *buôn người* hoặc mại dâm có tổ chức.

Với thị trường CSAM, hệ sinh thái *tiền mã hóa* lại cho thấy bức tranh khác. Khoảng một nửa tổng số giao dịch được ước tính ở mức dưới 100 USD, chủ yếu theo mô hình “giao dịch nhỏ, thường xuyên.” Thay vì thanh toán một lần, các kênh này đang chuyển sang mô hình đăng ký theo tháng hoặc các gói định kỳ, tạo dòng thu nhập ổn định hơn. Báo cáo đánh giá mô hình đăng ký không chỉ giúp tội phạm dễ dự đoán doanh thu mà còn mang lại dữ liệu để ước lượng số lượng người tham gia và thời gian hoạt động của mạng lưới.

Nỗ lực gia tăng ẩn danh trong lĩnh vực CSAM thể hiện rất rõ. Từ năm 2025, việc sử dụng các “*coin riêng tư*” như *Monero(XMR)* tăng lên, đi kèm là việc lạm dụng các dịch vụ hoán đổi tức thời (instant exchanger) để nhanh chóng rửa số tiền thu được. Cùng thời gian, ranh giới giữa các cộng đồng cực đoan tôn vinh bạo lực, ngược đãi trẻ em và mạng lưới CSAM ngày càng mờ đi, khiến *tiền mã hóa* không chỉ là phương tiện thanh toán, mà còn trở thành công cụ kiếm tiền cho các nội dung cực đoan. *bình luận: Sự giao thoa giữa cực đoan chính trị, nội dung bạo lực và CSAM được cho là sẽ khiến việc kiểm soát tài chính phi tập trung trở nên phức tạp hơn rất nhiều.*

Báo cáo dẫn ví dụ về một trang CSAM quy mô lớn bị triệt phá vào tháng 7 năm 2025. Trang này vận hành hơn 5.800 địa chỉ *tiền mã hóa* từ năm 2022, thu về tổng cộng khoảng 530.000 USD. Dù liên tục thay đổi địa chỉ để né truy vết, phân tích *on-chain* cuối cùng vẫn chỉ ra dấu hiệu cho thấy toàn bộ số ví trên đều thuộc cùng một nhóm vận hành. Vụ việc minh họa rõ cách dữ liệu blockchain, khi được phân tích đúng cách, có thể bóc tách các mạng lưới phức tạp dù chúng cố gắng “tàng hình” sau hàng nghìn ví.

Một điểm đáng lo ngại khác là nhiều dịch vụ *buôn người* và CSAM vẫn tận dụng hạ tầng đặt tại Mỹ. Máy chủ, tên miền, thậm chí cả tài khoản trung gian phục vụ thanh toán thường được đăng ký qua các nhà cung cấp tại Mỹ để tạo cảm giác hợp pháp, trong khi những người điều hành thật sự lại đóng quân ở nước ngoài nhằm giảm thiểu rủi ro bị truy tố. Chainalysis khẳng định, nếu tội phạm tận dụng được hạ tầng toàn cầu, thì nỗ lực chống rửa tiền, chống *buôn người* liên quan đến *tiền mã hóa* cũng buộc phải dựa trên hợp tác quốc tế ở mức tương xứng.

Thực tế dòng *tiền mã hóa* liên quan *buôn người* tăng vọt cho thấy tài sản số đã gắn chặt với nhiều tầng lớp của nền kinh tế ngầm. Tuy vậy, việc mọi giao dịch đều được ghi lại trên blockchain lại mở ra khả năng truy vết chi tiết hơn so với tiền mặt. Chainalysis đề xuất thay vì tìm cách cấm công nghệ chỉ vì bị tội phạm lợi dụng, các chính phủ nên tận dụng dữ liệu *on-chain* để chủ động đánh phá mạng lưới, phong tỏa ví liên quan và cô lập các điểm trung chuyển chính.

Yếu tố quyết định vẫn nằm ở mức độ phối hợp giữa cơ quan quản lý, lực lượng chức năng và các doanh nghiệp phân tích blockchain. Tội phạm *buôn người* và CSAM vốn không bị giới hạn bởi biên giới quốc gia, ngôn ngữ hay hình thức dịch vụ, nên nỗ lực của một vài nước riêng lẻ là không đủ để đảo chiều xu hướng. Báo cáo của Chainalysis góp phần phá vỡ định kiến “*tiền mã hóa* đồng nghĩa với ẩn danh tuyệt đối”, khi cho thấy phần lớn chuyển động của các mạng lưới *buôn người* vẫn bị ghi lại và có thể bị phát hiện trên *on-chain*. Cách các chính phủ, sàn giao dịch và công ty phân tích hợp tác, chia sẻ dữ liệu trong thời gian tới sẽ đóng vai trò then chốt trong việc định hình hiệu quả cuộc chiến chống *buôn người* thời đại số, cũng như tương lai của hệ sinh thái *tiền mã hóa* nói chung.