Tin tức 
Thông tin Coin 
Về chúng tôi 
Áp lực bên ngoài đang đè nặng lên các startup *tiền mã hóa* hơn bất kỳ giai đoạn nào trước đây. Sau bong bóng DeFi và cú sập FTX, kỳ vọng của nhà đầu tư đã thay đổi rõ rệt: một hệ sinh thái khép kín chỉ phục vụ “dân crypto bản địa” không còn đủ để tồn tại. Trong bối cảnh ranh giới giữa *tiền mã hóa* và tài chính truyền thống mờ đi nhanh chóng, nhiều chuyên gia nhận định chỉ những doanh nghiệp kết nối được hai thế giới này mới có cơ hội trở thành kẻ thắng cuộc trong chu kỳ tiếp theo.
Theo chia sẻ của nhà đầu tư kiêm builder có biệt danh “Dougie” trong podcast “Empire” (dẫn lại từ nội dung phỏng vấn gốc, 2024, giờ địa phương), tâm lý thị trường hiện tại “ngang ngửa, thậm chí tệ hơn giai đoạn FTX”. Theo ông, đây không chỉ là một chu kỳ giảm giá thông thường, mà là bước ngoặt khi toàn bộ ngành *tiền mã hóa* rời khỏi “giai đoạn tưởng tượng” để bước vào giai đoạn kiểm nghiệm thực tế khắc nghiệt hơn. Ở đó, các ông lớn tài chính truyền thống như BlackRock(BLK) mở rộng ảnh hưởng, còn dòng vốn đầu cơ lại dịch chuyển sang những câu chuyện tăng trưởng mới như AI hay công nghệ quốc phòng.
Trong “giai đoạn mới” này, Dougie cho rằng các doanh nghiệp và dự án *tiền mã hóa* không còn đứng trước “cuộc chiến với thế giới bên ngoài” mà là bài toán “thích nghi với thế giới bên ngoài”. Những đội ngũ chỉ quen với “văn hóa crypto” sẽ chịu cú sốc lớn, nhưng nếu lấp được khoảng cách giữa tư duy on-chain và nhu cầu thực tế của số đông người dùng, họ lại có thể mở rộng sang một thị trường lớn hơn rất nhiều. Sự tham gia của các tổ chức như BlackRock vừa giúp mở rộng hạ tầng ETF crypto, tài sản token hóa, quỹ on-chain… vừa khiến thanh khoản và niềm tin dần chảy về phía các định chế truyền thống, thu hẹp không gian cho startup bản địa.
Theo Dougie, ranh giới giữa “crypto” và “phi crypto” sẽ tiếp tục mờ dần đến mức gần như không thể phân biệt. Đa số người dùng không quan tâm ví, chain hay cấu trúc token, họ chỉ cần dịch vụ rẻ hơn, nhanh hơn, thuận tiện hơn so với hệ thống cũ. Trong quá trình đó, phần “casino” của *tiền mã hóa* – nơi chỉ 2–10% người chơi là bên thắng cuộc còn đa số thua lỗ dài hạn – sẽ co lại. Đầu cơ thuần túy vẫn tồn tại như một “góc sòng bạc” của thị trường, nhưng thời kỳ nó chi phối toàn bộ ngành đang đi đến hồi kết. Ứng dụng thành công trong tương lai, theo ông, phải cùng lúc giải quyết nhu cầu cho cả người dùng đã quen on-chain lẫn người gần như không có kiến thức về crypto; nếu chỉ nhắm “dân trong ngành”, thị trường sẽ quá nhỏ, còn chỉ nhắm “người ngoài” thuần túy thì khó xây dựng được sức mạnh nội tại.
Về mặt tâm lý và dòng vốn, Dougie đánh giá đây là một trong những giai đoạn ảm đạm nhất của *thị trường tiền mã hóa*. Rất nhiều nhà đầu tư đã “quay lưng hoàn toàn”, trong khi phần lớn “vốn mạo hiểm đầu cơ” từng đổ vào crypto nay được rót sang AI, công nghệ quốc phòng và các mảng tăng trưởng cao khác. Ông ví đây như một kiểu “vampire attack” hút hết nhu cầu đầu cơ đáng lẽ sẽ chảy vào thị trường tài sản số, khiến việc huy động vốn và phát hành token trở nên khó khăn hơn nhiều so với các chu kỳ trước. Theo Dougie, “giai đoạn tưởng tượng” của DeFi, NFT sau 2020 đã kết thúc; thay vào đó là thời kỳ dự án phải tính đúng–sai bằng số liệu doanh thu, chi phí, rủi ro và khung pháp lý.
Ở chiều ngược lại, chính bối cảnh khắc nghiệt này lại tạo ra cơ hội cho các mô hình chứng minh được “product–market fit” rõ ràng. Dougie cho rằng cho đến thời điểm hiện tại, mới chỉ có ba mảng trong *tiền mã hóa* thực sự chứng minh được nhu cầu bền vững: phát hành token, stablecoin và hợp đồng perpetual (phái sinh vĩnh cửu). Cả ba đều có doanh thu, thanh khoản và nhu cầu sử dụng thực tế, nhưng điểm đáng chú ý là phần lớn “người chiến thắng” trong các mảng này đều là doanh nghiệp tập trung – ví dụ như Tether với USDT – thay vì giao thức phi tập trung thuần túy.
Điều này phơi bày khoảng cách giữa lý tưởng “tối đa phi tập trung” của cộng đồng *tiền mã hóa* và lựa chọn thực tế của người dùng, vốn ưu tiên tốc độ, chi phí thấp và trải nghiệm mượt mà. Theo Dougie, giả định rằng “mọi người dùng đều đặt triết lý phi tập trung và khả năng chống kiểm duyệt lên hàng đầu” đã thất bại trên thực tế. Thay vì đẩy mọi thứ đến mức “phi tập trung tối đa”, mô hình thực dụng hơn là xác định rõ phần nào cần phi tập trung để đảm bảo an toàn–chống kiểm duyệt, phần nào chấp nhận tập trung để tăng hiệu quả.
Về cơ hội mới, Dougie nhấn mạnh hai mảng tiềm năng đặc biệt: thị trường dự đoán và các dự án tập trung vào quyền riêng tư. Khi bất ổn xã hội, chính trị, kinh tế tăng cao, công cụ dự đoán định lượng có thể trở nên rất quan trọng; đồng thời, khi hoạt động on-chain tiến vào đời sống thường ngày, nhu cầu chi trả để bảo vệ dữ liệu cá nhân gần như chắc chắn sẽ tăng lên. Tuy vậy, ông cũng cảnh báo “mệt mỏi” với các dự án hạ tầng chung chung: nhu cầu cho một L1/L2 “đa dụng” mới đã giảm mạnh; trừ khi tồn tại ứng dụng “nhất định phải có” nhưng đang bị giới hạn bởi hạ tầng hiện tại, việc tạo thêm một chain mới chỉ làm loãng thanh khoản và thêm gánh nặng cho nhà đầu tư.
Về mối quan hệ giữa tài chính truyền thống và blockchain, Dougie vẫn giữ quan điểm lạc quan trong dài hạn. Ông cho rằng các định chế TradFi sẽ không chỉ “thử dùng” blockchain mà sẽ dần xem đây là công cụ cốt lõi, tự xây dựng các giải pháp, thậm chí các “corporate chain” riêng để tối ưu cho yêu cầu tuân thủ, kiểm soát dữ liệu và chi phí. Những mạng lưới dạng này có thể không hấp dẫn nhà đầu tư vì phần lớn giá trị sẽ được doanh nghiệp giữ lại, trong khi người dùng và holder token chỉ nhận một phần upside hạn chế. Dù vậy, chúng lại có thể trở thành “cổng on-boarding” đưa hàng trăm triệu cho đến hàng tỷ người tiếp xúc hàng ngày với hạ tầng *tiền mã hóa*.
Về chiến lược đầu tư, Dougie mô tả giai đoạn hiện tại như một “thị trường chọn lọc từng mã” thay vì “mua cả rổ là thắng” như các chu kỳ cũ. Mỗi dự án có rủi ro pháp lý, mô hình tokenomic, doanh thu và nhu cầu khác nhau, buộc nhà đầu tư phải phân tích sâu từng trường hợp thay vì đánh cược vào “cả ngành sẽ cùng tăng”. Đồng thời, để một dự án thành công trong bối cảnh này, nhiều yếu tố phải đồng thời “đứng về cùng một phía”: năng lực phát triển, khung pháp lý, thanh khoản thị trường, thời điểm ra mắt… Sai số nhỏ ở bất kỳ mắt xích nào cũng có thể khiến kết quả đi chệch kỳ vọng.
*bình luận*
Bối cảnh mà Dougie mô tả cho thấy *thị trường tiền mã hóa* đang bước qua giai đoạn sàng lọc mạnh, gần giống “FTX-level washout” nhưng mang tính cấu trúc hơn: vốn đầu cơ phân tán, người dùng mệt mỏi với narrative thuần túy, và các ông lớn TradFi gia tăng hiện diện. Tuy nhiên, chính sự “nguội lạnh” này lại tạo ra nền tảng cho những dự án thực sự giải quyết vấn đề cụ thể, có mô hình doanh thu và sản phẩm rõ ràng, kết nối liền mạch giữa hạ tầng on-chain và nhu cầu thế giới thực.
Dougie cho rằng lợi thế dài hạn của “đường ray thanh toán” *tiền mã hóa* vẫn rất rõ ràng nếu so sánh với hạ tầng tài chính truyền thống: chuyển tiền gần như tức thì, hoạt động 24/7, tiếp cận toàn cầu, và cơ chế phí minh bạch. Khi trải nghiệm người dùng, khung pháp lý và bảo mật dần trưởng thành, đây sẽ là những yếu tố khiến doanh nghiệp và người dùng phổ thông khó có thể bỏ qua. Trong ngắn hạn, giai đoạn “tâm lý tệ như FTX” có thể vẫn tiếp diễn, nhưng về dài hạn, chính chu kỳ lạnh giá này sẽ là lớp đất màu để thế hệ startup *tiền mã hóa* tiếp theo – những bên biết dung hòa giữa lý tưởng phi tập trung và yêu cầu thực dụng của thị trường – trỗi dậy mạnh mẽ hơn.
Bình luận 0