Bitcoin(BTC) lao dốc vì 'việc làm ma' và niềm tin vào dữ liệu lao động Mỹ sụp đổ

Giá *Bitcoin(BTC)* đang giảm không chỉ vì nhịp điều chỉnh kỹ thuật thông thường, mà còn do thị trường phản ứng mạnh với vụ “*việc làm ma*” trong thống kê lao động Mỹ. Sự cố này cho thấy điều thị trường ngại nhất không phải là tin xấu, mà là *dữ liệu không đáng tin* kéo theo *bất định vĩ mô* trên diện rộng.

Theo Bộ Lao động Mỹ, Cục Thống kê Lao động (Bureau of Labor Statistics – BLS) mới đây đã điều chỉnh lại loạt số liệu việc làm của năm trước, thừa nhận gần 900.000 vị trí việc làm được báo cáo trước đó thực tế *không tồn tại*. Về bề nổi, báo cáo tháng 1 với mức tăng việc làm mới khoảng 130.000 vẫn trông có vẻ ổn, nhưng khi con số của *cả năm 2025* bị hạ mạnh, câu chuyện “thị trường lao động Mỹ siêu khỏe” bắt đầu lung lay.

Gốc rễ tranh cãi “*việc làm ma*” đến từ mô hình “*birth–death*” mà BLS dùng để ước tính việc làm từ doanh nghiệp mới thành lập và doanh nghiệp đóng cửa. Mô hình này có xu hướng *phóng đại* số việc làm tạo mới trong giai đoạn bước ngoặt chu kỳ kinh tế. Điều đó làm dấy lên nghi ngờ rằng sức khỏe kinh tế Mỹ năm vừa qua có thể đã bị *thổi phồng* bởi mô hình thống kê, thay vì phản ánh đúng thực tế thị trường lao động.

Vấn đề ở chỗ, đợt điều chỉnh này không còn là chuyện kỹ thuật đơn thuần, mà trực diện đánh vào *niềm tin thị trường* đối với dữ liệu vĩ mô Mỹ. Cú sốc lan rộng từ chứng khoán đến *Bitcoin(BTC)* và cả thị trường trái phiếu. Lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm bật từ 4,15% lên 4,20%, được giới giao dịch hiểu như một tín hiệu nữa cho thấy kỳ vọng *Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed)* sớm hạ lãi suất đang suy yếu.

*bình luận*: Khi nhà đầu tư bắt đầu nghi ngờ chính “thước đo” mà họ dựa vào, biến động trên mọi loại tài sản – từ cổ phiếu đến *Bitcoin(BTC)* – gần như là điều không tránh khỏi.

Kịch bản “*hạ lãi suất vào tháng 3*” của Fed gần như sụp đổ ngay sau thông tin điều chỉnh. Dữ liệu định giá trên thị trường phái sinh cho thấy xác suất Fed hạ lãi suất trong cuộc họp tháng 3 rơi thẳng từ 22% xuống còn 9% chỉ trong vài phút. Nói cách khác, kịch bản “hạ lãi suất sớm” đã gần như bị loại khỏi đồng thuận thị trường.

Sự thay đổi đột ngột này lập tức trở thành lực cản với giá *Bitcoin(BTC)*. Trong môi trường thanh khoản dồi dào với xu hướng lãi suất hạ, các tài sản rủi ro như *Bitcoin(BTC)* thường được hưởng lợi. Ngược lại, nếu thị trường tin rằng lãi suất cao có thể kéo dài hoặc thậm chí neo cao hơn trong thời gian lâu hơn, thì nhu cầu với *Bitcoin(BTC)* rất dễ bị co lại. Đặc biệt, khi *Bitcoin(BTC)* vừa mới rời vùng đỉnh lịch sử và đang trong nhịp điều chỉnh, cú sốc vĩ mô này càng làm tăng áp lực bán.

Dữ liệu *on-chain* và thị trường phái sinh cho thấy tâm lý bất an đang gia tăng. Khối lượng giao dịch hợp đồng tương lai vô thời hạn (*perpetual futures*) trên *Bitcoin(BTC)* do các nhà đầu tư lớn (cá voi) nắm giữ đang tăng mạnh, thể hiện việc tích lũy nhanh các vị thế phòng vệ (*hedge*). Điều này thường ám chỉ tổ chức và nhà giao dịch chuyên nghiệp đang chủ động cơ cấu lại danh mục để phòng rủi ro giảm giá ngắn hạn.

Một số đơn vị nghiên cứu cũng cảnh báo rằng dưới vùng giá hiện tại đang tồn tại lượng lớn *Bitcoin(BTC)* có thể bị kích hoạt bán khi biến động tăng mạnh. Điều đó đồng nghĩa với việc áp lực cung tiềm ẩn vẫn còn khá lớn, và nếu giá rơi xuống các ngưỡng “nhạy cảm”, *làn sóng bán tháo* có thể bùng lên.

*bình luận*: Về mặt cấu trúc thị trường, mức đòn bẩy cao cộng với lượng vị thế treo dày đặc dưới giá hiện tại khiến mô hình “rơi một nhịp – thanh lý – bật lại” trở nên rất dễ xảy ra với *Bitcoin(BTC)*.

Ở chiều ngược lại, không ít ý kiến trên thị trường cho rằng nhịp giảm này vẫn nằm trong xu hướng tăng trung hạn của *Bitcoin(BTC)* và có thể xem như một “nhịp nghỉ cần thiết”. Một số phân tích nhận định nếu sau cú sốc vĩ mô lần này mà giá không thủng sâu dưới một số vùng hỗ trợ quan trọng, thì đó lại là tín hiệu cho thấy lực mua tại các vùng giá đó khá vững. Dù vậy, xét trên diễn biến giá hiện tại, phần đông nhà phân tích cho rằng thị trường vẫn chưa cho thấy đủ tín hiệu để khẳng định đây là “vùng đáy chắc chắn”.

Biến số then chốt cho hướng đi tiếp theo của *Bitcoin(BTC)* vẫn là thị trường trái phiếu, đặc biệt là lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ dài hạn. Nếu lợi suất 10 năm tiếp tục bị đẩy lên cao, chi phí vốn và áp lực chiết khấu đối với tài sản rủi ro như *Bitcoin(BTC)*, *Ethereum(ETH)* sẽ tăng theo. Ngược lại, nếu các số liệu kinh tế sắp tới và phát biểu từ Fed giúp lợi suất ổn định trở lại hoặc giảm dần, dòng tiền ưa rủi ro có thể quay lại mạnh hơn với nhóm tiền mã hóa.

Tóm lại, đợt giảm giá mới nhất của *Bitcoin(BTC)* không chỉ là nhịp điều chỉnh kỹ thuật, mà phản ánh sâu hơn sự *mất niềm tin* vào thống kê lao động Mỹ và mức độ *bất định vĩ mô* đang tăng lên. Tuy nhiên, nhìn lại lịch sử thị trường, các giai đoạn hỗn loạn dữ liệu và tâm lý hoài nghi như thế này nhiều lần đã trở thành *cơ hội tích lũy* cho nhà đầu tư dài hạn. Với *Bitcoin(BTC)*, kịch bản hợp lý nhất trong thời gian tới là tiếp tục một giai đoạn biến động mạnh, trước khi xu hướng rõ ràng hơn được định hình bởi diễn biến lợi suất trái phiếu và quan điểm chính sách tiếp theo của Fed đối với lãi suất và thanh khoản.