Nexa đóng cửa, phơi bày giai đoạn thoái trào của DeFi trên Sui(SUI)

Nexa – nền tảng giao dịch từng được **“Bluefin”** mua lại – chính thức đóng cửa sau 1 năm hoạt động trên **“Sui(SUI)”**. Đội ngũ phát triển thừa nhận thanh khoản và khối lượng giao dịch “cực kỳ thấp” trên **“Sui DeFi”** khiến mô hình kinh doanh không thể duy trì. Với việc từng là một trong những công cụ giao dịch được sử dụng nhiều nhất trên **“Sui”**, quyết định này đang được xem như “tấm gương” phản chiếu rõ nét tình trạng trầm lắng của hệ sinh thái **“DeFi trên Sui(SUI)”**.

Theo thông báo của dự án trên mạng xã hội X ngày 10 tháng 2 (giờ địa phương), Nexa – trước đây hoạt động dưới tên InsiDeX và được sàn giao dịch phi tập trung **“Bluefin”** thâu tóm, tái định vị thương hiệu vào năm ngoái – sẽ dừng toàn bộ dịch vụ. Đội ngũ cho biết trên Sui “chỉ có khoảng 2–3 đồng coin thực sự có hoạt động giao dịch đáng kể”, trong khi Nexa được thiết kế cho môi trường giao dịch nhanh, thị trường sôi động – điều kiện mà đến cuối cùng đã không xuất hiện.

Dự án chia sẻ họ “rất tiếc” khi phải đóng cửa Nexa. Dù từng trở thành bộ công cụ giao dịch được dùng nhiều nhất trên **“Sui”**, thị trường mục tiêu mà sản phẩm nhắm đến lại không đủ lớn để duy trì. Trong thời gian vận hành, Nexa liên tục triển khai các chiến dịch “engagement” như tích điểm, phần thưởng cho người tham gia, khuyến khích giao dịch… nhưng những hoạt động này cũng dần bị ngưng lại khi thanh khoản suy giảm.

bình luận: Việc một nền tảng đã có chỗ đứng như **“Nexa”** rút lui cho thấy vấn đề của **“Sui DeFi”** không còn dừng ở việc thiếu công cụ hay sản phẩm, mà nằm ở chính quy mô và sức sống của thị trường on-chain bên dưới.

---

Trong bối cảnh Nexa tuyên bố đóng cửa, các chỉ số chính của **“DeFi trên Sui(SUI)”** đang suy yếu rõ rệt. Dữ liệu từ DefiLlama tính đến ngày 12 tháng 2 cho thấy tổng giá trị tài sản khóa (TVL) trên mạng **“Sui”** chỉ còn khoảng 561 triệu USD (tương đương khoảng 812 tỷ đồng). So với đỉnh khoảng 2,6 tỷ USD ghi nhận vào tháng 10 năm 2025, TVL đã bay hơi gần 78%.

Khối lượng giao dịch trên các sàn phi tập trung (DEX) của Sui cũng lao dốc. Tháng 10 năm 2025, tổng khối lượng giao dịch DEX trên Sui đạt khoảng 22,3 tỷ USD (khoảng 3,2262 nghìn tỷ đồng), nhưng đến tháng 1 năm nay con số này chỉ còn khoảng 6,8 tỷ USD (khoảng 983,9 tỷ đồng), tương đương mức giảm xấp xỉ 70%. Khi thanh khoản cốt lõi bị rút đi, số “khoảng trống cơ hội” để các trader khai thác – đúng như Nexa chỉ ra – co lại đáng kể.

Giá token **“Sui(SUI)”** cũng thể hiện xu hướng tiêu cực. Theo CoinGecko, **“Sui(SUI)”** đã giảm khoảng 50% trong vòng một tháng gần đây, lùi về vùng 0,93 USD (khoảng 1.346 đồng). TVL suy giảm, khối lượng tụt mạnh và giá token lao dốc cùng lúc đang khiến câu chuyện tăng trưởng từng được kỳ vọng của **“Sui(SUI)”** bị chững lại rõ rệt.

bình luận: Bộ ba chỉ số TVL – khối lượng DEX – giá token cùng suy giảm thường là dấu hiệu cho thấy dòng vốn đầu cơ lẫn vốn dài hạn đều đang rời bỏ hệ sinh thái, làm các dự án hạ tầng giao dịch như **“Nexa”** mất đi nền móng hoạt động.

---

Đầu năm 2026, **“Sui(SUI)”** còn phải đối mặt thêm cú sốc kỹ thuật. Vào thời điểm đầu năm, mạng lưới này gặp sự cố dừng tạo block trong khoảng 6 giờ, khiến giao dịch gần như tê liệt hoàn toàn. Đội ngũ phát triển sau đó giải thích nguyên nhân xuất phát từ lỗi trong hệ thống đồng thuận: các validator đưa ra đánh giá khác nhau với cùng dữ liệu, khiến quá trình xử lý giao dịch bị “đóng băng” tạm thời.

Tuy nhiên, câu chuyện Nexa không chỉ là vấn đề nội tại của **“Sui(SUI)”**. Tình trạng “hạn hán thanh khoản” đang phủ bóng lên nhiều blockchain lớp 1 (L1) thế hệ mới từng huy động được lượng vốn lớn giai đoạn 2021–2023. Trong nhóm này, **“Aptos(APT)”** – đối thủ thường được đặt cạnh **“Sui(SUI)”** – cũng ghi nhận hiện tượng tương tự.

Theo tạp chí chuyên về DeFi The Defiant đưa tin ngày 20 tháng 12 (giờ địa phương), sàn DEX phái sinh lớn nhất trên Aptos là Merkle Trade đã xử lý tổng khối lượng giao dịch lũy kế khoảng 300 tỷ USD (khoảng 43,41 nghìn tỷ đồng). Dù vậy, dự án vẫn phải tuyên bố đóng cửa trước xu hướng TVL toàn mạng Aptos suy giảm, cho thấy khối lượng giao dịch “trên giấy” không đủ bù đắp rủi ro khi dòng vốn thực sự rời bỏ hệ sinh thái.

bình luận: Cả **“Nexa”** trên **“Sui(SUI)”** và Merkle Trade trên **“Aptos(APT)”** đều cho thấy một điểm chung: mô hình “hạ tầng cho trader” tỏ ra mong manh trong môi trường thanh khoản co hẹp, ngay cả khi sản phẩm đạt khối lượng tích lũy rất lớn.

---

Từ góc độ mô hình kinh doanh, trường hợp của Nexa và **“Sui DeFi”** là ví dụ điển hình về rủi ro khi phụ thuộc quá nhiều vào giao dịch ngắn hạn và các chiến dịch điểm thưởng, airdrop, incentive. Trong giai đoạn thị trường bò, dòng tiền đổ mạnh vào on-chain giúp các nền tảng giao dịch dễ dàng tạo khối lượng, thu hút người dùng mới và nhà cung cấp thanh khoản. Nhưng khi bước vào chu kỳ suy giảm, nếu không có nhu cầu thực sự bền vững – như ứng dụng DeFi gắn với hoạt động vay mượn dài hạn, thanh toán, phái sinh phòng hộ – thì chỉ riêng chương trình thưởng, điểm và “farming” thường không đủ giữ chân thanh khoản.

Hệ sinh thái **“Sui(SUI)”** từng tạo được kỳ vọng với cột mốc TVL 2,6 tỷ USD, tốc độ tăng trưởng DeFi cao và sự xuất hiện của nhiều giao thức mới. Dù vậy, việc các dự án hạ tầng quan trọng như Nexa lần lượt rời khỏi cuộc chơi đang phơi bày những giới hạn thực tế về sức hút dòng vốn và mức độ sử dụng on-chain.

bình luận: Nói cách khác, Nexa không chỉ là một dự án thất bại, mà là tín hiệu thị trường gửi tới toàn bộ hệ **“DeFi trên Sui(SUI)”**: nếu không xây dựng được nhu cầu thật và thanh khoản ổn định, những mô hình dựa vào “khối lượng giao dịch + incentive” sẽ rất khó sống sót qua chu kỳ thị trường giảm.

---

Việc Nexa đóng cửa đặt ra bài toán mới cho đội ngũ phát triển **“Sui(SUI)”** và các giao thức chủ chốt: làm thế nào để xây dựng **“DeFi trên Sui(SUI)”** theo hướng tạo ra nhu cầu sử dụng thực, nguồn thanh khoản dài hạn thay vì chỉ dựa vào token reward. Trong ngắn hạn, đây rõ ràng là tín hiệu tiêu cực đối với thị trường **“Sui DeFi”** khi nhà đầu tư và nhà phát triển có thể trở nên thận trọng hơn.

Tuy vậy, về dài hạn, cú “thanh lọc” này có thể buộc hệ sinh thái **“Sui(SUI)”** phải xem lại mô hình tăng trưởng, chuyển trọng tâm từ việc “đốt thưởng để kéo TVL” sang thiết kế sản phẩm có dòng tiền thật và cơ chế khuyến khích bền vững hơn. Diễn biến sắp tới trên **“Sui DeFi”** sẽ là thước đo quan trọng cho thấy liệu các blockchain L1 thế hệ mới có thể vượt qua mô hình phụ thuộc token incentive và bước sang giai đoạn tăng trưởng dựa trên giá trị sử dụng hay không.