CFTC tái cấu trúc ủy ban cố vấn, mở kênh đối thoại trực tiếp với ngành tiền mã hóa Mỹ

Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai Mỹ(CFTC) vừa tái cấu trúc mạnh mẽ *“ủy ban cố vấn đổi mới”* nhằm mở rộng kênh đối thoại với ngành **tiền mã hóa**. Danh sách 35 thành viên mới có sự tham gia của lãnh đạo Coinbase và Ripple, được xem là bước đi mở ra một kênh chính thức để tiếng nói từ thị trường **tài sản số** đi thẳng vào quá trình thảo luận chính sách. Nhiều ý kiến cho rằng đây có thể trở thành nền tảng quan trọng định hình khung **quy định tài sản số** tại Mỹ trong các năm tới.

Theo CoinDesk đưa tin ngày 20 tháng 1 năm 2024 (giờ địa phương), CFTC đã công bố danh sách mới của Ủy ban Cố vấn Đổi mới với 35 thành viên. Đây là cơ quan tư vấn chuyên thảo luận những vấn đề cốt lõi xoay quanh **phái sinh tài sản số**, cấu trúc thị trường, phân loại token và các chủ đề kỹ thuật – pháp lý then chốt của lĩnh vực **tiền mã hóa**. Thành phần tham gia gồm đại diện doanh nghiệp trong ngành, giới **tài chính truyền thống**, cùng các chuyên gia công nghệ. Trong bối cảnh môi trường pháp lý cho **tài sản số** tại Mỹ vẫn bị đánh giá là mơ hồ, việc nhà quản lý dựng lên một diễn đàn trao đổi trực tiếp với thị trường ngay trong khuôn khổ thể chế được xem là bước tiến có ý nghĩa.

Việc lãnh đạo Coinbase và Ripple tham gia ủy ban cố vấn đang thu hút chú ý lớn. Danh sách mới bao gồm CEO Coinbase là Brian Armstrong và CEO Ripple là Brad Garlinghouse. Cả hai doanh nghiệp lâu nay đều đứng tuyến đầu trong các cuộc vận động hành lang và tranh tụng quanh khung **quy định tài sản số** tại Mỹ. Với vai trò mới, hai CEO này sẽ trở thành cố vấn chính thức trong quá trình CFTC xây dựng chính sách, tài liệu hướng dẫn và quy tắc giám sát thị trường.

CFTC giải thích mục tiêu tái cơ cấu ủy ban là để nắm bắt “tình hình thị trường thực tế” trong bối cảnh **tiền mã hóa** và **blockchain** biến động nhanh, từ đó phản ánh sát hơn vào thiết kế quy định và chính sách. Ủy ban sẽ xử lý các chủ đề phức tạp như cấu trúc sản phẩm phái sinh, hợp đồng tương lai và quyền chọn trên **tài sản số**, tiêu chí phân loại token là hàng hóa hay chứng khoán, cùng cách thức xử lý dữ liệu thị trường. Chủ tịch ủy ban là Mike Selig phát biểu rằng 35 thành viên sẽ giúp quyết sách của CFTC “thẳng hàng với môi trường thị trường”, đồng thời đóng góp vào việc đặt ra các hướng dẫn rõ ràng để mở ra “thời kỳ hoàng kim của thị trường tài chính Mỹ”.

*bình luận*: Phát biểu này được giới phân tích giải mã như lời khẳng định CFTC muốn duy trì và tăng cường sức cạnh tranh của thị trường tài chính Mỹ, trong đó có **thị trường tiền mã hóa**.

Thành phần ủy ban lần này được nhận xét là phác họa gần như đầy đủ “mặt cắt” của thị trường **tài sản số** hiện tại. Bên cạnh lãnh đạo các sàn giao dịch tập trung (CEX) là nhà sáng lập các giao thức DeFi, các nền tảng giao dịch, còn có đại diện một số ngân hàng lớn và tổ chức tài chính truyền thống. Theo mô tả, trong số 35 thành viên thì khoảng 20 người có lợi ích trực tiếp với doanh nghiệp **tiền mã hóa** hoặc **blockchain**, phần còn lại đến từ các đơn vị hạ tầng thị trường và tài chính truyền thống. Điều này được xem là cách để CFTC nhận đồng thời hai góc nhìn – từ **ngành tiền mã hóa** và giới tài chính lâu đời – khi soạn thảo quy định hay đánh giá những ý tưởng chính sách mới.

Tuy vậy, cấu trúc này cũng tạo ra những tranh luận trái chiều. Một mặt, thị trường đánh giá cao việc “chính thức hóa” kênh lắng nghe ý kiến từ doanh nghiệp **tài sản số**. Mặt khác, vẫn có lo ngại ủy ban có thể “nghiêng” về phía một số nhóm lợi ích. Việc CEO Coinbase và Ripple – hai nhân vật nằm tâm điểm các cuộc tranh cãi về **quy định tài sản số** tại Mỹ – ngồi vào ghế cố vấn CFTC được cho là có thể tác động đến “cuộc chiến thẩm quyền” kéo dài giữa CFTC và Ủy ban Chứng khoán Mỹ(SEC).

Động cơ phía doanh nghiệp khi tích cực tham gia ủy ban cố vấn cũng bị nhìn nhận theo hai hướng. Một lập luận cho rằng đây là nỗ lực để làm rõ hơn môi trường **quy định tài sản số** vốn bị phàn nàn là mơ hồ. Coinbase và Ripple những năm gần đây liên tục điều chỉnh mô hình kinh doanh, gia tăng tỷ trọng thị trường ngoài Mỹ để giảm rủi ro pháp lý trong nước. Thông qua vai trò trong ủy ban, họ muốn vạch ra “lằn ranh” quy tắc rõ ràng hơn, từ đó hoạch định chiến lược ổn định hơn. Ở hướng ngược lại, có quan điểm cho rằng đây là bước đi chiến lược của từng công ty để “bảo vệ mô hình kinh doanh” trước các quyết định phân loại và quản lý mới. Việc CFTC và SEC xác định hoạt động nào thuộc phạm vi “hàng hóa” (commodity), hoạt động nào rơi vào diện “chứng khoán” (securities) sẽ trực tiếp định hình lại cấu trúc kinh doanh của sàn giao dịch, đơn vị phát hành token và dự án DeFi. Thực tế vài năm qua, Mỹ liên tục chứng kiến những cuộc vận động hành lang công khai và các vụ kiện xoay quanh thẩm quyền quản lý và cách hiểu quy định, trong khi nhiều doanh nghiệp kêu khó vì thiếu tính dự đoán.

Trên thị trường, Bitcoin(BTC) theo số liệu TradingView hiện giao dịch quanh 66.906 đô la Mỹ trong khung 24 giờ gần nhất, tương đương khoảng 96,6 tỷ đồng Việt Nam mỗi BTC. Cùng với **Bitcoin(BTC)**, tâm điểm chú ý còn hướng đến nhóm **altcoin** khi nhà đầu tư chờ đợi xem mức độ rõ ràng của **quy định tài sản số** sẽ tác động ra sao đến thanh khoản và dòng vốn vào thị trường.

Việc CFTC mở kênh cố vấn chính thức với ngành **tiền mã hóa** được đánh giá có thể rút ngắn “vòng lặp phản hồi” giữa nhà làm luật và thị trường. Những dự thảo quy định mới sẽ có cơ hội được kiểm tra trước về tính khả thi, tránh lệch xa thực tế vận hành, đồng thời giúp nhà quản lý nhận diện từ sớm các vấn đề kỹ thuật và nghiệp vụ. Điều này đặc biệt quan trọng với các sản phẩm phức tạp như DeFi, phái sinh on-chain, chứng khoán token hóa – nơi ý kiến từ người trực tiếp vận hành sẽ là nguồn tham chiếu quan trọng cho thiết kế chính sách. Tuy nhiên, rủi ro xung đột lợi ích và công bằng cạnh tranh cũng nổi lên. Nếu một ủy ban mà doanh nghiệp chiếm tỷ trọng lớn có ảnh hưởng quá mạnh đến thiết kế quy định, rất có thể các quy tắc mới sẽ vô tình ưu ái cho những “ông lớn” sẵn có, gây bất lợi cho startup, dự án mới và đặt câu hỏi về mức độ bảo vệ nhà đầu tư cũng như lợi ích công chúng.

*bình luận*: Một số ý kiến nhấn mạnh, hợp tác chặt chẽ giữa nhà quản lý và ngành là cần thiết, nhưng phải đi kèm cấu trúc minh bạch và cơ chế quản trị xung đột lợi ích để tránh tình trạng “bị chi phối bởi ngành”.

Theo đó, CFTC được cho là sẽ phải tìm điểm cân bằng giữa việc mở rộng tham vấn và duy trì kỷ luật quản trị chặt chẽ. Trong các cuộc họp sắp tới, ủy ban dự kiến tập trung vào những chủ đề then chốt như quy tắc lưu ký (custody) **tài sản số**, tiêu chí phân loại tài sản token hóa và chứng khoán on-chain, cơ chế giám sát thị trường phái sinh **tiền mã hóa**, cùng phương thức xử lý dữ liệu giao dịch on-chain và off-chain. Điều mà cả ngành và nhà đầu tư quan tâm là: những thảo luận này liệu có được chuyển hóa thành các đề xuất quy định cụ thể hay không. Nếu ủy ban chỉ dừng ở mức “nghe ý kiến”, kỳ vọng về sự rõ ràng trong **quy định tài sản số** có thể tiếp tục bị trì hoãn. Ngược lại, nếu ý kiến từ ủy ban thực sự bước vào quá trình làm luật, định hướng chính sách **tài sản số** tại Mỹ sẽ dần hiện rõ.

Động thái CFTC bắt tay ngành **tiền mã hóa** để tái thiết ủy ban cố vấn được dự báo sẽ tạo ảnh hưởng vượt ra ngoài biên giới Mỹ. Cách Washington xây dựng khung **quy định tài sản số** cho **Bitcoin(BTC)** và các **tài sản số** khác có thể trở thành tham chiếu cho châu Âu, châu Á và nhiều khu vực lớn khác. Trong bối cảnh các quốc gia đều đang dò đường giữa hai cực “siết quy định” và “khuyến khích đổi mới”, cách CFTC cân bằng giữa minh bạch pháp lý và không bóp nghẹt sáng tạo sẽ trở thành phép thử quan trọng, được toàn thị trường **tiền mã hóa** quốc tế theo dõi sát sao.