Thuế tiền mã hóa siết chặt toàn cầu, Bitcoin(BTC) mắc kẹt dưới 70.000 USD giữa bão chính sách

Trong tháng 2, nhiều quốc gia đồng loạt xem xét lại *“thuế tiền mã hóa”* và nghĩa vụ báo cáo giao dịch. Đáng chú ý là động thái từ Hà Lan, Israel, Hong Kong và Việt Nam, trong khi Ấn Độ vẫn giữ quan điểm cứng rắn. Song song, số lượng ATM tiền mã hóa tại Mỹ quay lại gần đỉnh cũ, còn *Bitcoin(BTC)* tiếp tục bị kìm dưới vùng 70.000 USD trong bối cảnh chính sách thuế quan mới của *Tổng thống Trump* và các dự luật tiền mã hóa tại Mỹ bị trì hoãn.

Theo bối cảnh chung này, có thể thấy *tiền mã hóa* đang bước sâu hơn vào khuôn khổ pháp lý truyền thống, nhưng đi kèm là mức độ bất định về quy định và thuế ngày càng lớn.

Theo các hãng tin quốc tế cập nhật trong tháng 2 (giờ địa phương), xu hướng chính sách nổi bật gồm: tranh luận tại Hà Lan về đánh thuế *“lợi nhuận chưa thực hiện”*, giới doanh nghiệp Israel vận động nới lỏng khung thuế, Hong Kong áp chuẩn báo cáo toàn cầu CARF, Việt Nam đề xuất mô hình thuế giao dịch, còn Ấn Độ tiếp tục duy trì mức thuế cao 30% với *tiền mã hóa*. Bên cạnh đó, môi trường vĩ mô – từ thuế quan toàn cầu 10% mới của Tổng thống Trump cho đến diễn biến lạm phát thấp và chứng khoán tăng mạnh tại Nhật Bản – cũng đang tác động gián tiếp đến thị trường *Bitcoin(BTC)* và tài sản rủi ro.

“bình luận” Bức tranh chung cho thấy hai xu hướng ngược chiều diễn ra cùng lúc: một mặt, nhà nước muốn kiểm soát và minh bạch hóa *tiền mã hóa* thông qua thuế và nghĩa vụ báo cáo; mặt khác, chính các động thái này lại làm gia tăng lo ngại về chi phí giao dịch, rủi ro pháp lý và áp lực định giá trong ngắn hạn đối với *Bitcoin(BTC)* và toàn thị trường.

Hà Lan, Israel, Hong Kong, Việt Nam đồng loạt điều chỉnh khung “thuế tiền mã hóa”

Tại Hà Lan, ngày 12 tháng 2, Hạ viện (Đệ nhị viện) đã tiến thêm một bước với dự luật đánh thuế cả “lợi nhuận chưa thực hiện” đối với tài sản lưu động và khoản tiết kiệm, bao gồm *tiền mã hóa*. Trọng tâm dự thảo là áp thuế lợi nhuận vốn 36% trên phần lãi đánh giá lại, ngay cả khi nhà đầu tư chưa bán tài sản.

Với 93/150 ghế ủng hộ, dự luật sở hữu động lực chính trị đáng kể. Tuy nhiên, làn sóng phản đối ngày càng lớn vì lo ngại “dòng vốn sẽ chảy ra nước ngoài”. Phát ngôn viên nội các cho biết luật *Actual Return Act* đang phải đối mặt với rất nhiều chỉ trích và khẳng định chính phủ “không bịt tai trước những phàn nàn”, đồng thời thừa nhận dự luật cần được chỉnh sửa.

“bình luận” Nếu Hà Lan tiến tới đánh thuế *tiền mã hóa* theo lợi nhuận chưa thực hiện, đây sẽ là một trong những mô hình mạnh tay nhất với nhà đầu tư cá nhân, dễ dẫn đến xu hướng chuyển tài sản sang các khu vực có thuế thân thiện hơn. Riêng với *Bitcoin(BTC)*, kiểu đánh thuế này có thể làm giảm động lực nắm giữ dài hạn tại thị trường nội địa.

Ở Israel, chính ngành *tiền mã hóa* lại chủ động thúc đẩy cải cách. Diễn đàn “Israel Crypto Blockchain & Web3.0 Enterprises” khởi động chiến dịch vận động hành lang nhằm:

- Nới lỏng quy định với *stablecoin* và tài sản mã hóa hóa (token hóa).

- Đơn giản hóa thủ tục khai báo và nộp thuế cho nhà đầu tư.

Đại diện diễn đàn, ông Nir Hirshmann-Rub cho biết trong 5 năm qua, trên 25% dân số Israel đã từng giao dịch *tiền mã hóa*, và hơn 20% hiện vẫn nắm giữ tài sản số. Con số này được coi là cơ sở để yêu cầu chính phủ thiết kế một cơ chế thuế “theo thực tế thị trường” hơn.

“bình luận” Israel đang gửi đi tín hiệu rằng *tiền mã hóa* đã trở thành kênh đầu tư đại chúng, không còn là “thị trường ngách”. Nếu các đề xuất thành công, mô hình Israel có thể trở thành ví dụ tham chiếu cho các nền kinh tế mới nổi khác, trong đó có Việt Nam.

Hong Kong lựa chọn con đường hội nhập chuẩn mực quốc tế. Bộ trưởng Tài chính Paul Chan cho biết chính quyền sẽ sửa đổi *Inland Revenue Ordinance* để đưa vào khung *Crypto-Asset Reporting Framework (CARF)* của OECD. Theo CARF, tổ chức cung cấp dịch vụ *tiền mã hóa* – như sàn giao dịch, nhà lưu ký, môi giới – phải thu thập và báo cáo dữ liệu giao dịch khách hàng để phục vụ trao đổi thông tin xuyên biên giới, chống trốn thuế.

Như vậy, thay vì tập trung điều chỉnh thuế suất, Hong Kong nhấn mạnh vào nghĩa vụ báo cáo và chia sẻ dữ liệu. Điều này đồng nghĩa gánh nặng tuân thủ (compliance) với doanh nghiệp cung cấp dịch vụ *tiền mã hóa* sẽ tăng lên đáng kể.

“bình luận” Ở góc độ nhà đầu tư, CARF có thể làm giảm không gian “ẩn danh về thuế”, nhất là với các cá nhân dùng Hong Kong như điểm trung chuyển tài sản số. Tuy nhiên, đây cũng là một bước đi giúp Hong Kong củng cố vị thế trung tâm tài chính hợp pháp, thay vì bị nhìn nhận như “thiên đường thuế” cho *tiền mã hóa*.

Tại Việt Nam, hướng tiếp cận lại thiên về “thuế giao dịch”. Đề xuất mới xây dựng theo nguyên tắc:

- Miễn thuế giá trị gia tăng (VAT) với hoạt động chuyển nhượng, mua bán *tiền mã hóa*.

- Khi cá nhân chuyển *tài sản mã hóa* thông qua các nhà cung cấp dịch vụ được cấp phép, sẽ bị đánh thuế thu nhập cá nhân ở mức 0,1% trên giá trị giao dịch.

Cách làm này chuyển trọng tâm sang “thuế thực hiện giao dịch” thay vì theo dõi lãi/lỗ đầu tư. Nếu được triển khai, hệ thống sẽ thúc đẩy việc ghi nhận giao dịch qua kênh chính thức, tăng tính minh bạch thị trường. Đổi lại, người dùng phải chấp nhận một lớp “chi phí giao dịch” cố định mỗi lần chuyển tài sản.

“bình luận” Với mức 0,1%, Việt Nam đang lựa chọn một mức thuế tương đối “mỏng” so với nhiều thị trường. Tuy nhiên, vì đa số nhà giao dịch *tiền mã hóa* có tần suất giao dịch cao, tổng chi phí thuế cộng dồn có thể đáng kể, thúc đẩy một bộ phận người dùng tìm đến mô hình P2P hoặc nền tảng phi tập trung (DEX) để né luồng chính thức nếu cơ chế quản lý không được thiết kế hợp lý.

Ấn Độ giữ nguyên hướng đi cứng rắn. Quốc gia này áp thuế 30% trên mọi khoản thu nhập từ *tiền mã hóa* và không cho phép bù trừ lỗ. Dù cộng đồng liên tục kiến nghị sửa đổi, ngân sách năm 2026 vẫn không có điều chỉnh đáng kể. Điều này được hiểu là New Delhi chưa có ý định “mềm hóa” với thị trường *tiền mã hóa* trong tương lai gần.

“bình luận” Chính sách 30% thuế thu nhập từ *tiền mã hóa* và cấm khấu trừ lỗ đã đẩy nhiều nhà giao dịch Ấn Độ sang các sàn quốc tế và thị trường chợ đen. Đây là ví dụ rõ ràng cho thấy thuế quá nặng có thể làm suy giảm tính minh bạch thay vì tăng thu.

Bitcoin(BTC) “mắc kẹt” dưới 70.000 USD: sức ép từ thuế quan và trì hoãn lập pháp

Trong suốt tháng 2, *Bitcoin(BTC)* liên tục không thể bứt phá khỏi vùng 70.000 USD (khoảng 1,081 tỷ đồng). Giới phân tích cho rằng đây là hệ quả của sự kết hợp giữa rủi ro vĩ mô và bất định lập pháp.

Tại Mỹ, dự luật được xem là khung quy tắc quan trọng cho thị trường *tiền mã hóa* – tạm gọi là *CLARITY Act* – tiếp tục bị trì hoãn. Bất đồng xoay quanh:

- Các quy tắc đạo đức và điều khoản liên quan đến việc “giải cứu” (bailout) trong trường hợp khủng hoảng.

- Cách đối xử với lãi suất của *stablecoin* – tâm điểm cuộc đối đầu giữa nhóm vận động hành lang *tiền mã hóa* và giới ngân hàng truyền thống.

Thành viên Hội đồng Thống đốc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), ông Chris Waller, nhận định việc *CLARITY Act* chưa được thông qua “khiến nhiều người do dự”, ám chỉ một bộ phận nhà đầu tư đang chờ khung pháp lý rõ ràng hơn trước khi tăng tỷ trọng vào *Bitcoin(BTC)* và tài sản số.

Ở chiều khác, yếu tố thuế quan toàn cầu mới đang gia tăng áp lực lên tài sản rủi ro. Sau khi Tòa án Tối cao Mỹ tuyên bố các biện pháp thuế quan của *Tổng thống Trump* dựa trên Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA) năm 1977 là không hợp lệ, Trump lập tức chuyển sang sử dụng Đạo luật Thương mại năm 1974 (Trade Act of 1974) để làm cơ sở pháp lý, đồng thời nâng đồng loạt thuế nhập khẩu lên 10% đối với phần lớn hàng hóa nước ngoài.

Theo các nhà phân tích, mức thuế 10% này khiến quỹ đầu tư và doanh nghiệp khó dự đoán hơn về lộ trình lạm phát và tăng trưởng toàn cầu. Khi biên độ bất định tăng, nhà đầu tư thường điều chỉnh giảm định giá (valuation) của cổ phiếu và các tài sản rủi ro khác, kéo theo ảnh hưởng lan tỏa sang *Bitcoin(BTC)*.

Tổng giám đốc điều hành của Swan, ông Cory Klippsten, cho rằng “gánh nặng lớn nhất lên giá *Bitcoin(BTC)* trong năm qua chính là thuế quan… đó là sức ép lên toàn bộ tài sản rủi ro, đặc biệt là *Bitcoin(BTC)* khi tương lai phía trước vẫn rất khó đoán”.

“bình luận” Tác động của thuế quan Trump đối với *Bitcoin(BTC)* không chỉ nằm ở dòng tiền vào thị trường, mà còn ở tâm lý nhà đầu tư: bất cứ cú sốc chính sách nào đẩy lạm phát và chi phí sản xuất lên đều khiến Fed có lý do giữ lãi suất cao lâu hơn, qua đó làm giảm sức hấp dẫn của tài sản không sinh lãi như vàng và *Bitcoin(BTC)* trong ngắn hạn.

Nhật Bản: lạm phát dưới 2%, yên ổn định và “rally” chứng khoán – biến số mới với crypto

Nhật Bản ghi nhận lạm phát giảm xuống dưới 2%, mức thấp nhất trong khoảng ba năm và thậm chí thấp hơn Mỹ. Diễn biến này song song với thay đổi trong nội bộ chính trị: Thủ tướng Sanae Takaichi tuyên bố bầu cử sớm, Đảng Dân chủ Tự do (LDP) sau đó giành 316 ghế (tương đương 2/3 “siêu đa số”) tại Hạ viện, củng cố nền tảng chính trị vững chắc.

Thị trường chứng khoán Nhật phản ứng mạnh mẽ. Chỉ số Nikkei225(JP225) tăng khoảng 10% chỉ trong tháng 2, trong đó cú nhảy sau bầu cử ngày 9 tháng 2 được đánh giá là nổi bật nhất. Một số báo cáo phân tích cho rằng nếu lợi suất trái phiếu chính phủ Nhật trở nên hấp dẫn hơn, dòng vốn từng chảy sang các quỹ ETF cổ phiếu Mỹ có thể chậm lại.

Vì *Bitcoin(BTC)* từng thể hiện mức độ tương quan nhất định với cổ phiếu Mỹ, kịch bản dòng tiền rút bớt khỏi thị trường Mỹ để quay về Nhật Bản có thể tạo ra một “cơn gió ngược nhẹ” với thị trường *tiền mã hóa* trong ngắn hạn.

Nhà đầu tư huyền thoại Warren Buffett và tập đoàn Berkshire Hathaway cũng củng cố luận điểm “ổn định tương đối” của đồng yên. Buffett gần đây nhận xét sức hấp dẫn của tài sản định giá bằng USD đã suy giảm, đồng thời xác nhận kế hoạch tăng thêm đầu tư vào năm tập đoàn thương mại tổng hợp lớn của Nhật (Itochu, Marubeni, Mitsubishi, Mitsui, Sumitomo).

“bình luận” Nếu Nhật Bản thực sự quay lại mô hình “nơi trú ẩn an toàn” cho dòng vốn toàn cầu khi lạm phát Mỹ còn cao, *Bitcoin(BTC)* sẽ phải cạnh tranh với cả trái phiếu chính phủ Nhật và cổ phiếu nội địa Nhật trong vai trò tài sản phân tán rủi ro. Điều này có thể làm suy yếu câu chuyện “Bitcoin là thiên đường trú ẩn duy nhất” trong mắt một số nhà đầu tư tổ chức.

ATM tiền mã hóa tiến sát 40.000 máy, song KYC bị siết chặt

Theo dữ liệu của Coin ATM Radar trong tháng 2, số lượng ATM *tiền mã hóa* toàn cầu tăng ròng 290 máy, đưa tổng số lên gần 40.000 máy. Đây là sự đảo chiều so với giai đoạn sau cú sập thị trường năm 2022, khi việc lắp đặt ATM bị chững lại hoặc thu hẹp ở nhiều khu vực.

Việc các điểm nạp/rút tiền mặt – *tiền mã hóa* xuất hiện dày hơn làm tăng kênh chuyển đổi trực tiếp “tiền mặt → tài sản số”, nhất là tại các khu vực người dân khó tiếp cận hệ thống ngân hàng truyền thống hoặc không muốn sử dụng sàn tập trung.

Tuy nhiên, rủi ro pháp lý xoay quanh ATM *tiền mã hóa* cũng ngày một rõ rệt. Giới quản lý tại nhiều nước liên tục cảnh báo:

- Nguy cơ ATM *tiền mã hóa* bị lợi dụng để rửa tiền.

- Khả năng bị dùng làm “điểm thanh toán” trong các vụ lừa đảo, nhất là lừa đảo qua điện thoại.

Trước sức ép giám sát, doanh nghiệp vận hành đang chủ động siết chặt khâu kiểm soát nội bộ. Tại Mỹ, nhà khai thác ATM *Bitcoin(BTC)* lớn nhất là Bitcoin Depot đã bắt đầu triển khai yêu cầu xác minh danh tính (KYC) bắt buộc đối với người dùng trên mạng lưới ATM của mình từ tháng 2, từng bước phủ kín toàn quốc.

“bình luận” Việc ngành ATM *tiền mã hóa* tự tăng cường KYC là chiến lược “thỏa hiệp” với nhà quản lý: chấp nhận bớt một phần tính ẩn danh để đổi lấy khả năng tồn tại lâu dài. Tuy nhiên, nó cũng làm xói mòn một trong những lợi thế chính của ATM là giao dịch nhanh, ít ràng buộc, từ đó có thể làm thay đổi cấu trúc người dùng – những ai ưu tiên riêng tư cao có thể quay lại sử dụng tiền mặt hoặc chuyển sang các giải pháp phi tập trung khác.

Tổng kết: Thuế, nghĩa vụ báo cáo và hạ tầng – ba trụ cột mới của quản lý tiền mã hóa

Nhìn tổng thể diễn biến tháng 2, *tiền mã hóa* đang bước vào giai đoạn mà:

- Không chỉ *“mức thuế”* được bàn luận, mà cả cơ chế *“báo cáo và chia sẻ dữ liệu”* (như CARF) và *“quy tắc vận hành hạ tầng”* (ATM, sàn, ví lưu ký) đều được siết chặt.

- Các nước lựa chọn chiến lược khác nhau: Hà Lan thiên về đánh thuế lợi nhuận chưa thực hiện, Israel đẩy mạnh vận động cải cách theo hướng thân thiện, Hong Kong theo chuẩn toàn cầu, Việt Nam thử nghiệm mô hình thuế giao dịch thấp, Ấn Độ duy trì lộ trình “thuế cao – kiểm soát chặt”.

Trong bức tranh đó, *Bitcoin(BTC)* vẫn chịu sức ép từ cả chính sách thuế quan 10% của *Tổng thống Trump* lẫn sự trì hoãn của các đạo luật then chốt như *CLARITY Act*, đồng thời chịu ảnh hưởng từ các dịch chuyển vĩ mô tại Nhật Bản và các thị trường lớn khác.

“bình luận” Khi *tiền mã hóa* dần được “hợp pháp hóa” qua các khung *thuế*, nghĩa vụ *báo cáo* và quy tắc *hạ tầng*, tính minh bạch của thị trường sẽ được cải thiện, giúp nhà đầu tư dài hạn và nhà quản lý rủi ro hoạt động hiệu quả hơn. Song trong ngắn hạn, sự giao thoa giữa thuế, pháp lý và chính trị – từ Hà Lan đến Mỹ, từ Hong Kong đến Việt Nam – sẽ tiếp tục là nguồn biến động lớn, tạo áp lực không nhỏ lên giá *Bitcoin(BTC)*, thanh khoản thị trường và tâm lý nhà đầu tư toàn cầu.