Ethereum(ETH) thử nghiệm Project Odin: Mô hình doanh thu bền vững cho các dự án public goods

**Dự án “Project Odin” của *từ Ethereum(Ethereum)*: Thí điểm mô hình doanh thu bền vững cho *từ public goods***

*từ Ethereum Foundation* vừa công bố chương trình mới mang tên *từ Project Odin* với mục tiêu hỗ trợ các nhóm xây dựng *từ public goods* trong hệ sinh thái *từ Ethereum(ETH)* thiết kế được *từ mô hình doanh thu bền vững*. Chương trình kéo dài 12 tháng này được kỳ vọng sẽ khắc phục hạn chế của cách tài trợ dựa quá nhiều vào các khoản *grant* một lần, vốn lâu nay là trụ cột trong chiến lược hỗ trợ hệ sinh thái của *từ Ethereum(ETH)*.

Theo đó, *từ Project Odin* tập trung vào các đội ngũ phát triển hạ tầng cốt lõi cho mạng *từ Ethereum(ETH)* – những nhóm thường không có mô hình doanh thu thương mại rõ ràng nhưng lại đóng vai trò sống còn với mạng lưới. Đây là các dự án như công cụ *open-source*, phần mềm *node*, giao thức bảo mật và các lớp hạ tầng nền tảng khác. Chúng quyết định trực tiếp tới độ tin cậy, khả năng mở rộng của toàn bộ hệ sinh thái, song do mang tính “*từ công cộng, ai cũng dùng miễn phí*” nên bài toán nguồn thu ổn định luôn là điểm yếu kéo dài.

Đối tác thử nghiệm đầu tiên trong *từ Project Odin* là *từ Foundation for Verified Software*, tổ chức đang phụ trách duy trì và phát triển ngôn ngữ lập trình *từ Vyper*. Theo dữ liệu từ quỹ này, *từ Vyper* hiện bảo vệ hơn 2,3 tỷ USD tổng giá trị bị khóa (TVL) trên khoảng 8.000 hợp đồng đã được triển khai. Quy đổi theo tỷ giá 1 USD = 1.440,40 KRW, con số này tương đương xấp xỉ 3,31 nghìn tỷ KRW.

Chương trình *từ Project Odin* được thiết kế theo 3 giai đoạn. Ở bước đầu, mỗi đội ngũ sẽ cùng cố vấn xây dựng một “bản đồ” các kênh huy động vốn khả thi, từ nguồn tài trợ, tài chính cộng đồng đến các hình thức doanh thu dịch vụ. Tiếp theo, họ sẽ đem các mô hình kinh doanh tiềm năng này ra kiểm chứng thông qua phản hồi từ bên ngoài – nhà phát triển, người dùng, nhà tài trợ và các bên liên quan khác. Giai đoạn cuối là triển khai thực tế chiến lược nhằm tạo ra *từ nguồn thu định kỳ (recurring income)*, từ đó giảm dần sự phụ thuộc vào các vòng *grant* ngắn hạn.

Mỗi *cohort* tham gia *từ Project Odin* sẽ được một nhóm cố vấn chiến lược đồng hành gần như “thường trực”. Nhiệm vụ của nhóm cố vấn là giúp các đội xây dựng cấu trúc hoạt động ít bị “rung lắc” khi chu kỳ *grant* kết thúc, đồng thời hỗ trợ điều chỉnh mô hình doanh thu sao cho phù hợp với đặc thù *từ public goods* – vừa đảm bảo tính mở, vừa đủ nguồn lực để vận hành dài hạn.

Bối cảnh ra đời của *từ Project Odin* xuất phát từ sự bất ổn mang tính cấu trúc trong các chương trình hỗ trợ hệ sinh thái *từ Ethereum(ETH)*. Cho tới nay, đã có hơn 497 triệu USD được phân bổ qua nhiều sáng kiến tài trợ khác nhau cho các dự án trong mạng lưới *từ Ethereum(ETH)*. Tuy nhiên, phần lớn chỉ là *từ tài trợ một lần*, khiến nhiều nhóm rơi vào trạng thái “hụt chân” khi *grant* mãn hạn và không kịp xây dựng nguồn thu thay thế. Quy đổi sang KRW, lượng vốn bơm vào này tương đương khoảng 7,16 nghìn tỷ KRW.

Trường hợp khó khăn tài chính gần đây của *từ libp2p* thường được nhắc đến như một lời cảnh báo. Dự án hạ tầng thiết yếu này đã gặp vấn đề khi phải trông cậy quá nhiều vào các khoản tài trợ rời rạc, dẫn đến nguy cơ suy yếu đúng lúc thị trường đảo chiều hoặc chương trình tài trợ kết thúc. *bình luận: Câu chuyện libp2p cho thấy rủi ro hệ thống của mô hình “công trình hạ tầng sống nhờ thiện chí”, nơi các thành phần then chốt của mạng lưới có thể đồng loạt chịu áp lực nếu chu kỳ tài trợ suy giảm.*

Thông qua *từ Project Odin*, *từ Ethereum Foundation* đặt mục tiêu xây dựng một môi trường mà “*từ các đội làm public goods không phải lo chuyện sinh tồn*”. Các nhóm muốn tham gia những vòng tiếp theo có thể đăng ký qua kênh điều phối tài trợ chính thức của quỹ. Nhiều ý kiến trong ngành cho rằng *từ Project Odin* có thể trở thành “phòng thí nghiệm” cho mô hình chuyển đổi hỗ trợ hệ sinh thái *từ Ethereum(ETH)* – từ cách tiếp cận dựa trên *từ grant* sang các *từ mô hình doanh thu đa dạng và bền vững*.

Ở tầm rộng hơn, nếu *từ Project Odin* thành công, mô hình này có thể được nhân rộng sang các hệ sinh thái khác đang đối mặt với bài toán giống nhau: làm sao để *từ public goods* vẫn giữ được tính mở, phi tập trung, nhưng các đội ngũ hạ tầng cốt lõi không còn lệ thuộc vào vòng quay *grant* ngắn hạn hay lòng hảo tâm theo chu kỳ thị trường.