Mỹ thu hồi 580 triệu USD tài sản số từ các đường dây lừa đảo đầu tư tiền mã hóa kiểu 'pig butchering'

Bộ Tư pháp Mỹ(DOJ) vừa thông báo đã thu hồi **tài sản số** trị giá khoảng 580 triệu USD (tương đương 8.362,38 tỷ đồng) có liên quan đến các đường dây lừa đảo đầu tư **tiền mã hóa** dạng “pig butchering” (tạm dịch: “mổ lợn”), kết hợp giữa lừa đảo tình ái và lừa đảo đầu tư. Theo Reuters đưa tin ngày 28 (giờ địa phương), số tài sản này được cho là có liên hệ trực tiếp với hạ tầng **tội phạm xuyên quốc gia** do các băng nhóm người Hoa điều hành, sử dụng các “khu phức hợp lừa đảo” tại Đông Nam Á làm căn cứ.

Theo Reuters, Bộ Tư pháp Mỹ cho biết lực lượng đặc nhiệm “Scam Center Strike Force” đã phối hợp nhiều cơ quan liên bang để phong tỏa và thu hồi lượng lớn **tài sản số** nói trên, vốn bị nghi ngờ là tiền của nạn nhân bị chiếm đoạt thông qua các mô hình **lừa đảo đầu tư tiền mã hóa**. Lực lượng này được thành lập từ tháng 11 năm ngoái, tập trung truy quét các tổ chức tội phạm người Hoa điều hành tổng đài lừa đảo, trung tâm gọi điện và mô hình “ở tập trung – làm tập trung” tại Myanmar, Campuchia, Lào và một số nước trong khu vực.

Trong buổi công bố, Công tố viên phụ trách khu vực Washington D.C., bà Jeanine Pirro, nhấn mạnh lực lượng đặc nhiệm chỉ mất ba tháng để đạt được kết quả thu hồi lên đến hàng trăm triệu USD. Bà nói: “Đám tội phạm này không quan tâm bạn là ai, tin vào điều gì hay sáng nay bạn ăn gì. Mục tiêu duy nhất của chúng là cướp tiền của những người Mỹ lương thiện, sau đó đổ vào túi các băng nhóm tội phạm có tổ chức tại Trung Quốc”. DOJ cho rằng việc thu hồi **tài sản số** quy mô lớn là cách trực diện nhất để cắt đứt dòng tiền của mạng lưới lừa đảo, đồng thời tạo nền tảng cho quy trình hoàn tiền, bồi thường cho nạn nhân.

Mô hình lừa đảo “pig butchering” – hay còn được biết đến rộng rãi trên thị trường **tiền mã hóa** – là hình thức tội phạm mạng tinh vi, trong đó kẻ lừa đảo tạo dựng quan hệ tình cảm hoặc sự thân thiết kéo dài với nạn nhân, thường thông qua mạng xã hội, ứng dụng nhắn tin hoặc nền tảng hẹn hò. Sau khi phá vỡ được “hàng rào cảnh giác” về mặt tâm lý, chúng dẫn dụ nạn nhân chuyển tiền vào các “sàn giao dịch” hoặc “nền tảng đầu tư” trông giống thật nhưng thực chất do chúng kiểm soát. Các đối tượng thường đưa ra “bằng chứng lợi nhuận”, ảnh chụp màn hình tài khoản đang lãi lớn để thúc đẩy nạn nhân nạp thêm vốn, rồi chặn rút hoặc biến mất khi số tiền đủ lớn.

Theo DOJ, nhiều đường dây loại này được vận hành từ những “khu lừa đảo” tại Đông Nam Á – nơi nhân lực bị lừa dạt vào làm việc hoặc bị cưỡng bức lao động, phải tiến hành gọi điện, nhắn tin lừa đảo nạn nhân trên toàn cầu. Một số trường hợp đã bị các tổ chức nhân quyền quốc tế lên tiếng, coi đây là vấn đề nhân quyền mang tính hệ thống hơn là các vụ việc đơn lẻ.

Bộ Tư pháp Mỹ cũng cảnh báo mức độ “kinh tế hóa” của ngành công nghiệp lừa đảo tại một số nước trong khu vực. Theo phân tích được cơ quan này trích dẫn, doanh thu từ các hoạt động lừa đảo – trong đó **lừa đảo tiền mã hóa** chiếm tỷ trọng không nhỏ – tại một số quốc gia đã chạm mức tương đương khoảng một nửa tổng sản phẩm quốc nội (GDP). Điều này phản ánh sự hình thành của một “hệ sinh thái lừa đảo công nghiệp hóa”, nơi cơ sở hạ tầng, nhân sự, công nghệ và chuỗi rửa tiền được vận hành gần như một ngành kinh doanh ngầm hoàn chỉnh.

Lực lượng “Scam Center Strike Force” quy tụ các công tố viên thuộc Vụ Hình sự của DOJ cùng với Cục Điều tra Liên bang(FBI), Mật vụ Mỹ(Secret Service), Cơ quan Thuế vụ Mỹ(IRS) – đơn vị điều tra tội phạm tài chính và các cơ quan liên bang khác. Với đặc tính **tài sản số** được chuyển qua nhiều ví, nhiều blockchain và hoán đổi qua các nền tảng khác nhau để rửa tiền, lực lượng này được thiết kế như một “tổ hợp truy vết” chung, tận dụng các công cụ phân tích on-chain, hợp tác quốc tế và quyền điều tra tài chính để lần theo dòng tiền.

DOJ cho biết, sáng kiến này đã thu hồi được 402 triệu USD **tài sản số** tính đến tháng 1 năm nay, tương đương khoảng 5.794,02 tỷ đồng. Phần tài sản mới bị phong tỏa và thu hồi trong các chiến dịch gần đây đã nâng tổng số lên khoảng 580 triệu USD.

bình luận Việc tăng tốc thu hồi tài sản cho thấy cơ quan chức năng Mỹ đang chuyển từ cách tiếp cận tập trung vào truy tố cá nhân sang mô hình “đánh vào hầu bao” của tổ chức lừa đảo. Trong bối cảnh các vụ **lừa đảo đầu tư tiền mã hóa**, giả mạo sàn giao dịch, phishing và “romance scam” lan rộng, mỗi trường hợp thu hồi thành công sẽ gây thêm áp lực lên dòng tiền, chi phí vận hành và thanh khoản của các nhóm tội phạm. Giới phân tích nhận định nếu mô hình hợp tác xuyên biên giới và chia sẻ dữ liệu on-chain tiếp tục mở rộng, biên lợi nhuận của các tổ chức lừa đảo “pig butchering” có thể bị thu hẹp đáng kể, kéo theo rủi ro hoạt động tăng cao trên toàn hệ sinh thái tội phạm **tài sản số**.