Dự luật chứng khoán token tài sản phi tiền tệ trình Quốc hội, thẩm định ngày 15/9

Một dự luật sửa đổi Luật Thị trường Vốn Hàn Quốc vừa được trình lên Quốc hội, cho phép phát hành chứng khoán hưởng lợi (수익증권) từ tài sản phi tiền tệ được ủy thác. Nội dung này mở đường pháp lý để nhiều loại tài sản như bất động sản, tác phẩm nghệ thuật, quyền sở hữu trí tuệ có thể được phát hành dưới dạng chứng khoán token hóa (STO).

Nghị sĩ Lee Kang-il (이강일) thuộc Đảng Dân chủ Đồng hành đã đứng tên đại diện trình dự luật sửa đổi Luật Thị trường Vốn vào ngày 8, cho phép phát hành chứng khoán hưởng lợi ngay cả khi tài sản được ủy thác không phải là tiền mặt. Đây là một trong 5 dự luật thuộc gói cải cách ngành ủy thác mà ông đề xuất, dự kiến được thảo luận tại Tiểu ban thẩm định pháp luật số 1 thuộc Ủy ban Chính vụ Quốc hội vào ngày 15 tới.

Luật Thị trường Vốn hiện hành chỉ cho phép công ty ủy thác phát hành chứng khoán hưởng lợi khi ký hợp đồng ủy thác bằng tiền mặt. Cơ sở pháp lý chung để phát hành chứng khoán hưởng lợi từ các tài sản phi tiền mặt như bất động sản, tác phẩm nghệ thuật hay quyền sở hữu trí tuệ vẫn còn thiếu.

Trước đây, các doanh nghiệp thường phải dựa vào cơ chế chỉ định dịch vụ tài chính đổi mới (sandbox pháp lý) hoặc Luật Chứng khoán hóa tài sản để đưa ra các sản phẩm dựa trên tài sản phi tiền tệ. Tuy nhiên, sandbox pháp lý có giới hạn về thời gian áp dụng, còn khi sử dụng Luật Chứng khoán hóa tài sản thì phải đáp ứng các điều kiện riêng, trong đó có tư cách của bên sở hữu tài sản.

Trước đó, nghị sĩ Kim Sang-hoon (김상훈) thuộc Đảng Sức mạnh Quốc dân cũng từng trình dự luật cho phép phát hành chứng khoán hưởng lợi từ ủy thác tài sản phi tiền tệ vào tháng 11/2024. Dự luật khi đó không vượt qua được tiểu ban thẩm định pháp luật, nhưng lần này Đảng Dân chủ Đồng hành đưa ra một dự luật tương tự, khiến thảo luận lập pháp được khởi động trở lại.

Một quan chức Ủy ban Chính vụ Quốc hội cho biết “đây là nội dung giúp kích hoạt thị trường, và do hai đảng không có bất đồng nên khả năng cao dự luật sẽ được thông qua tại tiểu ban”. Đây chỉ là nhận định của quan chức này về khả năng xử lý dự luật; để thực sự trở thành thay đổi thể chế, dự luật vẫn phải vượt qua phiên họp toàn thể Ủy ban Chính vụ và phiên họp toàn thể Quốc hội.

Luật sư Lee Gyu-cheol thuộc công ty luật Bareun (법무법인 바른) nhận định “tài sản ủy thác phi tiền tệ có thể được sử dụng một cách phổ biến, không còn bị giới hạn bởi các điều kiện liên quan đến tư cách bên sở hữu tài sản trong sandbox pháp lý hay Luật Chứng khoán hóa tài sản”, đồng thời cho rằng “khả năng ứng dụng chứng khoán token hóa thông qua hình thức chứng khoán hưởng lợi từ ủy thác sẽ trở nên phổ biến hơn”. Theo ông, nếu dự luật được thông qua, cách thức phát hành sản phẩm vốn phụ thuộc vào các cấu trúc lách luật trước đây có thể thay đổi.

Chứng khoán hưởng lợi từ ủy thác tài sản phi tiền tệ là loại chứng khoán thể hiện quyền đối với lợi tức phát sinh từ tài sản ủy thác. Nếu được phát hành dưới dạng token, phạm vi lựa chọn cho các sản phẩm đầu tư chia nhỏ (조각투자) từ bất động sản, tác phẩm nghệ thuật, bản quyền âm nhạc, tiền bản quyền sáng chế... sẽ được mở rộng đáng kể.

Trên thị trường, tác phẩm nghệ thuật, bất động sản, bản quyền âm nhạc và tiền bản quyền sáng chế đang được xem là những ứng viên tiềm năng cho quá trình token hóa. Các tài sản tài chính truyền thống như cổ phiếu chưa niêm yết, trái phiếu phát hành riêng lẻ và quỹ thị trường tiền tệ (MMF) phát hành riêng lẻ cũng có thể trở thành đối tượng token hóa.

Ủy ban Dịch vụ Tài chính Hàn Quốc (금융위원회) đã công bố định hướng chính sách về chứng khoán token hóa vào ngày 4, theo đó cùng với thời điểm chế độ chính thức có hiệu lực vào ngày 4/2/2027, các đối tượng token hóa giai đoạn 1 sẽ gồm quỹ MMF và trái phiếu phát hành riêng lẻ dành cho nhà đầu tư tổ chức, cổ phiếu chưa niêm yết theo hình thức ủy thác, và chứng khoán đầu tư chia nhỏ phát hành công khai.

Ủy ban Dịch vụ Tài chính Hàn Quốc cũng đưa ra kế hoạch theo từng giai đoạn, sẽ mở rộng phạm vi token hóa sang chứng khoán phát hành công khai, đồng thời xây dựng hạ tầng thanh toán trên chuỗi (on-chain) có sử dụng stablecoin. Thời điểm triển khai cụ thể cho giai đoạn 2 và 3 vẫn chưa được ấn định.

Định hướng chính sách mở rộng phạm vi áp dụng chứng khoán token hóa sang các sản phẩm tài chính truyền thống như trái phiếu, quỹ đầu tư, cổ phiếu chưa niêm yết mà TokenPost từng đưa tin có liên hệ mật thiết với dự luật sửa đổi lần này. Đây là hai luồng diễn biến song song: token hóa giai đoạn 1 tập trung vào sản phẩm tài chính, và việc mở rộng sản phẩm đầu tư chia nhỏ dựa trên tài sản phi tiền tệ đang được thúc đẩy qua một hướng sửa đổi luật riêng.

Chứng khoán token hóa (STO) là loại chứng khoán được phát hành và quản lý dựa trên công nghệ sổ cái phân tán. Dự luật lần này không nhằm triển khai chế độ chứng khoán token hóa nói chung, mà tập trung vào việc mở rộng phạm vi tài sản cơ sở có thể được phát hành dưới dạng chứng khoán token hóa.

Dự luật sẽ được thảo luận tại Tiểu ban thẩm định pháp luật số 1 của Ủy ban Chính vụ vào ngày 15 tới, sau đó tiếp tục được xem xét tại phiên họp toàn thể Ủy ban Chính vụ và phiên họp toàn thể Quốc hội. Chế độ chứng khoán token hóa dự kiến chính thức có hiệu lực vào ngày 4/2/2027, sau khi hoàn tất việc sửa đổi các luật liên quan, quy định dưới luật và xây dựng hạ tầng.