Xuất khẩu toàn cầu tăng 19% so với cùng kỳ, châu Á chiếm 71% mức tăng

Kim ngạch xuất khẩu toàn cầu đã tăng khoảng 19% so với cùng kỳ năm trước, mức tăng thuộc nhóm cao nhất trong 25 năm qua. Nhu cầu liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI) và giá xuất khẩu tăng được xem là yếu tố giúp thương mại thế giới đi lên bất chấp cú sốc từ thuế quan.

Trong báo cáo công bố ngày 8 (giờ địa phương), ông Arend Kapteyn (Arend Kapteyn), chuyên gia kinh tế trưởng của UBS, phân tích rằng tốc độ tăng kim ngạch xuất khẩu toàn cầu hiện nay tương ứng với phân vị thứ 84 trong 25 năm gần đây. Trong mức tăng này, sản lượng đóng góp 8,8 điểm phần trăm, còn giá cả đóng góp 10,3 điểm phần trăm.

Như vậy, sản lượng và giá cả đóng góp gần tương đương nhau vào mức tăng xuất khẩu. Tuy nhiên, mức đóng góp của giá cả cao hơn sản lượng khoảng 1,5 điểm phần trăm, cho thấy yếu tố giá là động lực chính kéo tốc độ tăng chung đi lên.

Xét theo khu vực, châu Á chiếm tới 71% mức tăng xuất khẩu toàn cầu, trong đó Trung Quốc nổi bật nhất. Riêng mức tăng xuất khẩu liên quan đến công nghệ, khoảng 95% đến từ khu vực châu Á.

Các mặt hàng gắn với chuỗi cung ứng AI như chất bán dẫn và máy chủ đã dẫn dắt đà tăng thương mại của châu Á. Điều này cho thấy xuất khẩu toàn cầu tăng không lan tỏa đều khắp các ngành mà tập trung vào lĩnh vực công nghệ liên quan đến hạ tầng AI.

Số liệu này cho thấy thương mại thế giới không hề co lại kể từ khi chiến tranh thuế quan bùng phát mạnh vào nửa đầu năm 2025. Khi đó, giới quan sát từng lo ngại chiến tranh thuế quan có thể đẩy kinh tế vào suy thoái, nhưng dòng chảy xuất khẩu thực tế vẫn duy trì đà tăng nhờ đầu tư vào hạ tầng AI và giá cả đi lên.

Dù vậy, đà tăng này không lan tỏa đồng đều giữa các ngành và khu vực. UBS nhận định khả năng phục hồi của thương mại thế giới đang tập trung quá mức vào ngành công nghệ và khu vực châu Á, vì vậy nếu đầu tư vào AI và mở rộng lưới điện chững lại, đà tăng xuất khẩu cũng có thể bị ảnh hưởng.

Trả lời phỏng vấn Bloomberg, ông Emmanuel Sharef (Emmanuel Sharef), người quản lý Quỹ PIMCO 60/40 Balanced Income and Growth Fund, cho biết ông đang theo dõi các nhà cung cấp thiết bị tại châu Á hưởng lợi từ nhu cầu AI.

PIMCO hiện vẫn duy trì tỷ trọng phân bổ cao hơn cho châu Á, với căn cứ là mối liên hệ giữa mức tăng lợi nhuận và các doanh nghiệp ở tầng dưới của chuỗi cung ứng AI. Ông Sharef giải thích rằng quá trình xây dựng trung tâm dữ liệu AI có thể tạo ra nhu cầu đối với linh kiện bán dẫn, thiết bị làm mát, thiết bị quang học và bộ nguồn điện.

Trong báo cáo ngày 8, UBS cho biết nhu cầu liên quan đến AI đã góp phần vào mức tăng xuất khẩu công nghệ của châu Á. Tác động đối với ngành sản xuất của Hàn Quốc, theo UBS, cần được xác nhận thêm dựa trên nhu cầu và diễn biến giá theo từng mặt hàng cụ thể.

Xuất khẩu toàn cầu hiện đang duy trì tốc độ tăng ở mức cao. UBS cho biết trong báo cáo ngày 8 rằng xu hướng thương mại thời gian tới có thể chịu ảnh hưởng từ đầu tư thiết bị cho AI, việc mở rộng lưới điện và biến động giá của các mặt hàng liên quan.