739 tỷ USD vay nợ Mỹ, lãi suất dài hạn đảo chiều nhẹ sau tin mua lại trái phiếu

Lãi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ kỳ hạn dài đảo chiều một phần chỉ sau một ngày, sau khi Bộ Tài chính Mỹ công bố mở rộng chương trình mua lại trái phiếu dài hạn (buyback) nhằm hỗ trợ thanh khoản, trong bối cảnh kế hoạch vay nợ ngân sách tăng mạnh đã đẩy lợi suất kỳ hạn 10 năm và 30 năm đi lên trước đó. Việc vay nợ tăng và hỗ trợ thanh khoản trái phiếu dài hạn diễn ra gần như cùng lúc, cho thấy áp lực cung cầu trên thị trường trái phiếu và phản ứng chính sách xuất hiện song song.

Theo dữ liệu Bộ Tài chính Mỹ công bố, ước tính vay nợ ròng trên thị trường từ khu vực tư nhân trong quý 3 (tháng 7-9) năm 2026 đạt 739 tỷ USD (khoảng 1.043 nghìn tỷ won), tăng 68 tỷ USD (khoảng 96 nghìn tỷ won) so với dự báo hồi tháng 5. Ước tính vay nợ quý 4 (tháng 10-12) được đặt ở mức 628 tỷ USD (khoảng 887 nghìn tỷ won).

Việc vay nợ tăng kéo theo áp lực nguồn cung trái phiếu Chính phủ. Theo đường cong lợi suất hàng ngày của Bộ Tài chính, lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm đạt 4,71% và kỳ hạn 30 năm đạt 5,28% vào ngày 18 tháng 8. Tuy nhiên sau khi Bộ Tài chính thông báo sẽ mở rộng quy mô mua lại hỗ trợ thanh khoản cho trái phiếu dài hạn, lợi suất kỳ hạn 10 năm giảm xuống 4,65% và kỳ hạn 30 năm còn 5,19% vào ngày 19 tháng 8.

Ngày 19 tháng 8, Bộ Tài chính Mỹ cho biết sẽ nâng mức trần mỗi lần mua lại hỗ trợ thanh khoản đối với trái phiếu danh nghĩa kỳ hạn dài - gồm nhóm 10-20 năm và 20-30 năm - từ 2 tỷ USD (khoảng 2,824 nghìn tỷ won) lên tối thiểu 4 tỷ USD (khoảng 5,648 nghìn tỷ won). Biện pháp này có hiệu lực từ ngày 9 tháng 9 và áp dụng đến ngày 4 tháng 11.

Mua lại trái phiếu (buyback) là cơ chế Bộ Tài chính mua lại trái phiếu Chính phủ đã phát hành trên thị trường thứ cấp. Công cụ này thường được dùng để bổ trợ chức năng thị trường khi giao dịch tại một số kỳ hạn cụ thể trở nên kém thanh khoản hoặc áp lực bán gia tăng. Lần điều chỉnh này cũng tập trung vào hỗ trợ thanh khoản cho thị trường trái phiếu dài hạn, hơn là mục tiêu giảm nợ công.

Trong phần chú thích của thông báo ước tính vay nợ ngày 3 tháng 8, Bộ Tài chính giải thích rằng hoạt động mua lại không ảnh hưởng đáng kể đến tổng vay nợ ròng từ khu vực tư nhân, do lượng trái phiếu mua lại sẽ được thay thế bằng đợt phát hành mới. Nói cách khác, việc mua lại trái phiếu không đồng nghĩa với việc nhu cầu vay nợ tổng thể của chính phủ giảm xuống.

Diễn biến lần này khó có thể tóm gọn chỉ bằng câu chuyện lãi suất tăng. Tính đến ngày 18 tháng 8, vay nợ mở rộng và áp lực nguồn cung trái phiếu dài hạn đã đẩy lợi suất đi lên, nhưng đến ngày 19 tháng 8, thông báo mở rộng mua lại của Bộ Tài chính lại kéo một phần lãi suất dài hạn xuống. Cùng một yếu tố nền tảng nhưng áp lực cung và biện pháp ổn định thị trường lại tác động theo hai chiều trái ngược.

MarketWatch đưa tin sau thông báo của Bộ Tài chính, lợi suất trái phiếu giảm trong khi giá cổ phiếu và vàng tăng. Cùng bài viết, MarketWatch dẫn đánh giá của các chiến lược gia thị trường cho rằng kế hoạch nâng quy mô mua lại tối thiểu lên 4 tỷ USD từ tháng 9 khó có thể coi là bước ngoặt tức thời đối với thị trường trái phiếu Chính phủ Mỹ trị giá 31 nghìn tỷ USD.

Đối với thị trường tiền mã hóa, diễn biến này mang đến những cách nhìn trái chiều. Lãi suất dài hạn và lãi suất thực tăng thường được xem là yếu tố làm giảm sức hấp dẫn tương đối của Bitcoin(BTC) - tài sản không trả lãi. Ngược lại, khi có biện pháp chính sách kìm hãm đà tăng mạnh của lãi suất dài hạn, áp lực lên nhóm tài sản rủi ro nói chung cũng có thể phần nào được giải tỏa.

Trong báo cáo thị trường tuần công bố ngày 3 tháng 8, Zerocap phân tích rằng lãi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ kỳ hạn dài và lãi suất thực tăng là yếu tố khiến dòng vốn phân bổ nhiều hơn vào tiền mặt và trái phiếu, đồng thời làm chậm lại việc phân bổ vào các tài sản có beta cao như BTC. Tuy nhiên, cũng trong báo cáo này, Zerocap đề cập thêm yếu tố đồng USD suy yếu và niềm tin vào sức mua của tiền pháp định, cho thấy hãng không quy hoàn toàn xu hướng của BTC vào một biến số lãi suất duy nhất.

Với nhà đầu tư trong nước, diễn biến lãi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ kỳ hạn dài không chỉ đơn thuần là câu chuyện trái phiếu nước ngoài. Lãi suất dài hạn của Mỹ tác động đồng thời đến tỷ lệ chiết khấu và khẩu vị rủi ro của nhiều loại tài sản nhạy cảm với lãi suất, như USD, vàng, cổ phiếu tăng trưởng, quỹ ETF trái phiếu dài hạn và tiền mã hóa. Khi lãi suất tăng mạnh, định giá tài sản rủi ro chịu áp lực; khi lãi suất đảo chiều, áp lực đó cũng có thể phần nào được giảm bớt.

Trước đó, TokenPost từng đưa tin về việc các quỹ ETF trái phiếu dài hạn giảm giá cùng lúc với áp lực nguồn cung trái phiếu Chính phủ Mỹ gia tăng. Diễn biến lần này là phần tiếp nối của xu hướng đó, khi vay nợ ngân sách, cung cầu trái phiếu dài hạn và chương trình mua lại của Bộ Tài chính cùng biến động trong một khoảng thời gian ngắn.

Việc Bộ Tài chính Mỹ mở rộng chương trình mua lại trái phiếu dài hạn đã tạo ra phản ứng tức thời trên thị trường. Tuy nhiên, liệu biện pháp này có làm thay đổi xu hướng lãi suất dài hạn về lâu dài, hay chỉ là giải pháp hỗ trợ thanh khoản mang tính tạm thời, sẽ còn phụ thuộc vào khối lượng phát hành tiếp theo và nhu cầu của nhà đầu tư.

Mốc thời gian tiếp theo đã được xác nhận là ngày 9 tháng 9. Từ ngày này, Bộ Tài chính Mỹ sẽ áp dụng mức trần mua lại hỗ trợ thanh khoản tối thiểu 4 tỷ USD cho mỗi lần mua đối với trái phiếu danh nghĩa kỳ hạn dài nhóm 10-20 năm và 20-30 năm, và mức trần này sẽ được duy trì đến ngày 4 tháng 11.