1,7 tỷ USD gọi vốn xong, Kalanick nói 99% quỹ đầu tư mạo hiểm “không giúp được gì”

Travis Kalanick, nhà sáng lập Uber, công khai chỉ trích giới đầu tư mạo hiểm (VC) ngay sau khi công ty robot mới thành lập của ông là Atoms gọi vốn thành công 1,7 tỷ USD.

TechCrunch đưa tin ngày 19 rằng trong một cuộc phỏng vấn podcast do David Senra thực hiện, Kalanick nói rằng trong số các nhà đầu tư mạo hiểm mà ông từng làm việc cùng, chỉ khoảng 1% thực sự hữu ích cho nhà sáng lập. Ông cho rằng thêm khoảng 10% nữa thuộc nhóm nhà đầu tư “không gây hại”.

Con số này không đến từ một khảo sát độc lập nào, mà là đánh giá mang tính cá nhân dựa trên trải nghiệm của chính Kalanick. Phát biểu càng thu hút chú ý vì được đưa ra ngay sau khi ông - người sáng lập Uber - vừa hoàn tất một vòng gọi vốn lớn nhưng lại hạ thấp vai trò của giới đầu tư.

Kalanick cho rằng thay vì chỉ dựa vào lời khuyên của một nhà đầu tư duy nhất, nhà sáng lập cần biết cách tạo ra sự cạnh tranh giữa các nhà đầu tư với nhau. Theo ông, kế hoạch kinh doanh trình bày với nhà đầu tư phải đủ cụ thể, nhưng nếu khẳng định quá chắc chắn về tương lai xa thì có thể phản tác dụng.

Phát biểu này được đưa ra ngay sau khi Atoms hoàn tất vòng gọi vốn. TechCrunch cho biết Atoms đã gọi được 1,7 tỷ USD vào ngày 22 tháng 7, do Andreessen Horowitz (a16z) dẫn dắt.

Ben Horowitz, đồng sáng lập Andreessen Horowitz, đã gia nhập hội đồng quản trị của Atoms. Uber(UBER) cũng tham gia vòng gọi vốn này.

Trong một bài viết riêng, Andreessen Horowitz mô tả Atoms là công ty mà Kalanick đã âm thầm chuẩn bị suốt 8 năm. Định hướng của công ty là dùng phần mềm và robot để tự động hóa các ngành công nghiệp vật lý như thực phẩm, khai khoáng và vận tải.

Andreessen Horowitz giới thiệu Atoms là dự án nhằm nâng cao năng suất của thế giới vật chất - “atoms” - thay vì thế giới số - “bits”. Tuy nhiên, đây là thông tin do chính nhà đầu tư dẫn đầu vòng gọi vốn công bố nên mang tính một chiều, còn các chỉ số vận hành và kết quả thực tế của công ty vẫn cần được kiểm chứng độc lập.

VC là các quỹ rót vốn vào doanh nghiệp giai đoạn đầu hoặc đang tăng trưởng để đổi lấy cổ phần. Ngoài vốn, các quỹ này thường hỗ trợ tuyển dụng, kết nối gọi vốn vòng sau, tư vấn chiến lược kinh doanh và mạng lưới sáp nhập - mua lại. Dù vậy, xung đột quyền lực giữa nhà sáng lập và hội đồng quản trị vẫn thường xuyên xảy ra trong thực tế.

Những chỉ trích của Kalanick nhắm vào giới VC gắn liền với mâu thuẫn trong hội đồng quản trị Uber trước đây. Ông rời ghế CEO Uber vào năm 2017, và sau đó nhiều lần nhắc lại việc nhà đầu tư cùng hội đồng quản trị can thiệp vào quyền điều hành của nhà sáng lập.

Tuy nhiên, trong cuộc phỏng vấn lần này, Kalanick cũng nhìn lại rằng bản thân lẽ ra không nên rơi vào “tâm lý nạn nhân”. Ông vừa bày tỏ sự hoài nghi với giới VC, vừa không đổ toàn bộ trách nhiệm của những mâu thuẫn trong quá khứ cho phía bên ngoài.

Business Insider đưa tin ngày 17 rằng Kalanick nói ông “không có gì để làm khác đi” trong các cuộc đàm phán sáp nhập giữa Uber và Lyft trước đây. Ông giải thích rằng khác biệt văn hóa giữa hai công ty là quá lớn.

Diễn biến này cho thấy các tin tức gần đây về Kalanick đang được nhìn nhận nhiều qua lăng kính mâu thuẫn thời Uber và câu chuyện cá nhân của nhà sáng lập, hơn là đơn thuần một tin gọi vốn. Vòng gọi vốn của Atoms có quy mô lớn, nhưng trọng tâm phát biểu lần này nằm ở mối quan hệ quyền lực giữa nhà sáng lập và nguồn vốn, hơn là bản thân số tiền huy động được.

Với độc giả quan tâm đến công nghệ, câu chuyện này gần với dòng vốn đầu tư mạo hiểm và xu hướng AI công nghiệp hơn là tiền mã hóa. Trong bối cảnh dòng vốn vào các startup crypto cũng có xu hướng tập trung vào một số lĩnh vực nhất định, việc các quỹ VC lớn phân bổ vốn cho nhà sáng lập và lĩnh vực công nghệ nào vẫn là điểm đáng theo dõi đối với toàn ngành đầu tư công nghệ.

Hiện chưa có tài liệu công khai nào cho thấy Atoms có liên hệ trực tiếp với blockchain hay tiền mã hóa. Nhưng do Andreessen Horowitz cũng là quỹ đầu tư có ảnh hưởng lớn trong lĩnh vực crypto, tranh luận về mối quan hệ quyền lực giữa nhà sáng lập và VC nhiều khả năng sẽ còn tiếp diễn trong toàn bộ giới startup công nghệ.