549,5 tỷ won sự cố tài chính tại 4 ngân hàng lớn Hàn Quốc, lừa đảo chiếm hơn nửa

Các sự cố tài chính tại 4 ngân hàng thương mại lớn nhất Hàn Quốc từ năm 2017 đến tháng 7 năm nay đã gây thiệt hại tổng cộng 549,528 tỷ won (KRW), trong đó lừa đảo chiếm hơn một nửa số tiền. Riêng năm ngoái, cả số vụ lẫn số tiền thiệt hại đều đạt mức cao nhất trong giai đoạn thống kê.

Theo tài liệu Cơ quan Giám sát Tài chính Hàn Quốc (FSS, 금융감독원) gửi cho Nghị sĩ Park Seong-hoon (박성훈) thuộc Đảng Quyền lực Quốc dân (국민의힘), thành viên Ủy ban Chính vụ Quốc hội Hàn Quốc, tổng cộng 281 vụ sự cố tài chính đã xảy ra tại 4 ngân hàng KB Kookmin (KB국민은행), Shinhan (신한은행), Hana (하나은행) và Woori (우리은행) trong giai đoạn nói trên. Hãng tin Yonhap (연합뉴스) dẫn cùng tài liệu này cho biết tổng thiệt hại là 549,528 tỷ won, thông tin được công bố ngày 20.

Xét theo từng năm, thiệt hại tăng từ 5,508 tỷ won năm 2020 và 5,292 tỷ won năm 2021 lên 89,501 tỷ won năm 2022. Con số này giảm còn 4,668 tỷ won vào năm 2023, nhưng sau đó tăng vọt trở lại, đạt 121,169 tỷ won năm 2024 và 231,902 tỷ won năm 2025.

Số vụ sự cố cũng ghi nhận mức cao nhất trong năm ngoái với 80 vụ. So với các năm trước đó - 20 vụ năm 2020, 17 vụ năm 2021, 22 vụ năm 2022, 15 vụ năm 2023 và 34 vụ năm 2024 - mức tăng của năm 2025 là rất đáng chú ý.

Riêng 7 tháng đầu năm nay, đã có 30 vụ sự cố tài chính với tổng thiệt hại 23,686 tỷ won. Dù thấp hơn cả năm ngoái về mặt giá trị, số vụ trong hơn nửa năm đã gần bằng tổng số vụ của cả năm 2024.

Xét theo từng ngân hàng, Woori dẫn đầu về tổng thiệt hại lũy kế với 284,305 tỷ won. Tiếp theo là KB Kookmin với 142,205 tỷ won, Hana với 82,237 tỷ won và Shinhan với 40,781 tỷ won.

Nếu tính theo số vụ, Hana đứng đầu với 77 vụ, kế đến là KB Kookmin với 73 vụ, Woori với 70 vụ và Shinhan với 61 vụ.

Phân theo loại hình, lừa đảo chiếm tỷ trọng lớn nhất với 303,607 tỷ won trên 149 vụ, tương đương hơn một nửa tổng thiệt hại. Vi phạm nghĩa vụ trong công việc (업무상 배임) gây thiệt hại 155,415 tỷ won, tham ô - lạm dụng công quỹ (횡령·유용) là 90,076 tỷ won, còn trộm cắp - chiếm đoạt (도난·피탈) ở mức 0,43 tỷ won.

Sự cố tài chính được định nghĩa là các hành vi tham ô, vi phạm nghĩa vụ, lừa đảo, trộm cắp hoặc chiếm đoạt xảy ra trong quá trình hoạt động nghiệp vụ của tổ chức tài chính. Trong nhóm lừa đảo, có cả những trường hợp ngân hàng chịu thiệt hại do không xác minh đầy đủ giá trị tài sản thế chấp hoặc tính xác thực của hồ sơ vay trong quá trình thẩm định.

Hệ thống kiểm soát nội bộ của ngân hàng không chỉ dừng lại ở việc phát hiện sai phạm của nhân viên. Trước khi giải ngân, ngân hàng phải kiểm tra khả năng trả nợ, tài sản thế chấp và hồ sơ của người vay. Sau khi giải ngân, ngân hàng còn phải theo dõi việc sử dụng vốn vay và dòng tiền trả nợ.

Gần đây, ngành ngân hàng Hàn Quốc liên tục ghi nhận các sự cố tài chính bị nghi ngờ có sự tham gia của người ngoài trong các vụ lừa đảo vay vốn. Trước đó, TokenPost từng đưa tin rằng 4 ngân hàng KB Kookmin, Shinhan, Woori và IBK Industrial Bank of Korea (IBK기업은행) công bố ngày 12 tổng số tiền sự cố tài chính nghi lừa đảo từ bên ngoài là 49 tỷ won.

Số liệu công bố khi đó cho thấy KB Kookmin chịu thiệt hại 3,6 tỷ won, Shinhan 17,3 tỷ won, Woori 9,9 tỷ won và IBK Industrial Bank of Korea 18,2 tỷ won. Cần lưu ý rằng số tiền công bố trong sự cố tài chính là số tiền được xác định có liên quan đến vụ việc, chứ chưa phải thiệt hại đã được xác nhận cuối cùng.

Quy mô thiệt hại thực tế có thể thay đổi tùy theo kết quả xử lý tài sản thế chấp, thu hồi nợ vay và các biện pháp bảo toàn quyền lợi chủ nợ. Biện pháp bảo toàn quyền lợi chủ nợ (채권보전조치) là quy trình đảm bảo quyền lợi của bên cho vay, bao gồm cả tài sản thế chấp, nhằm phục vụ việc thu hồi nợ.

Nghị sĩ Park Seong-hoon (박성훈) nhận định: "Việc tham ô, vi phạm nghĩa vụ và lừa đảo liên tục xảy ra tại các ngân hàng thương mại - nơi lẽ ra phải bảo vệ an toàn tài sản của người dân - là vấn đề nghiêm trọng, làm suy giảm niềm tin vào toàn bộ hệ thống tài chính". Ông cho rằng cơ quan quản lý tài chính không nên chỉ dừng lại ở việc kiểm tra mang tính hình thức, mà cần quy trách nhiệm rõ ràng đối với ngân hàng và cán bộ, nhân viên liên quan đến các sự cố tài chính đã xảy ra.