Dầu Brent chạm 91 USD/thùng giữa bế tắc đàm phán hạt nhân Mỹ-Iran

Việc Mỹ và Iran có nối lại đàm phán hạt nhân hay không trở nên mờ mịt, khiến tình trạng gián đoạn lưu thông qua eo biển Hormuz và giá dầu quốc tế một lần nữa trở thành biến số cốt lõi của tình hình Trung Đông. Giá dầu Brent giao dịch ở mức 91,04 USD/thùng vào ngày 18 (giờ địa phương), trong khi số tàu đi qua eo biển Hormuz giảm 19,5% trong tuần trước.

Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết hiện không có đàm phán nào đang diễn ra hoặc được lên lịch với Iran. Hãng tin AP đưa tin ông Trump khẳng định eo biển Hormuz "đang mở và hoạt động bình thường", nhưng thực tế lưu thông tàu thuyền bị hạn chế, đồng thời có báo cáo về một tàu bị tấn công khi đang rời eo biển.

Phía Iran cũng đưa ra giải thích cách xa việc nối lại đàm phán. Esmaeil Baghaei (Esmaeil Baghaei), người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, nói rằng "hiện không có kế hoạch nào cho vòng đàm phán tiếp theo và cũng chưa có quyết định nào được đưa ra". Phát biểu này cho thấy ở giai đoạn hiện tại, vấn đề hạt nhân và làm giàu uranium không nằm trong chương trình nghị sự đàm phán, theo cách giải thích của phía Iran.

Sự khác biệt quan điểm giữa hai bên đã kéo dài từ đầu tháng này. Tổng thống Trump nói đàm phán đang diễn ra, nhưng Iran phủ nhận cả việc đàm phán lẫn kế hoạch họp. Qatar cho biết đàm phán đã có tiến triển, nhưng cùng thời điểm đó một vụ tấn công tàu xảy ra tại eo biển Hormuz khiến sự bất định không giảm bớt.

Eo biển Hormuz là tuyến đường huyết mạch đưa dầu thô từ vùng Vịnh ra thị trường thế giới. Nếu điều kiện lưu thông qua tuyến đường này bị lung lay, không chỉ giá dầu mà cả phí bảo hiểm hàng hải, chi phí logistics, dòng chảy đồng USD và khẩu vị đối với tài sản rủi ro cũng có thể bị ảnh hưởng. Đây không phải vấn đề chính sách trực tiếp đối với thị trường tiền mã hóa, nhưng theo một số phân tích, đây có thể là biến số vĩ mô tác động đến giá các tài sản số như Bitcoin(BTC).

Trước đó, TokenPost từng đưa tin về diễn biến bất ổn tại eo biển Hormuz đã ảnh hưởng đến giá dầu quốc tế và tâm lý tài sản rủi ro. Vụ việc lần này cũng được nhìn nhận là vấn đề đan xen giữa điều kiện lưu thông, lệnh trừng phạt và an ninh hàng hải, hơn là chỉ riêng đàm phán hạt nhân.

Các chỉ số hàng hải phản ánh mức độ căng thẳng. AP dẫn số liệu từ công ty dữ liệu vận tải biển Kpler (Kpler) cho biết số lượt tàu đi qua eo biển Hormuz trong tuần trước giảm 19,5%, chỉ còn 95 lượt. Không có lượt lưu thông nào được ghi nhận qua tuyến Oman, và các tàu đã sử dụng tuyến đường do Iran chỉ định.

Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết vào ngày 10/6 đã vô hiệu hóa một tàu chở dầu cố gắng vận chuyển dầu thô Iran tại vịnh Oman. Trong cùng tuần đó, phía Mỹ đã chặn tổng cộng 3 tàu buôn. Vào ngày 27/6, một vật thể phóng không rõ danh tính được cho là đã bắn trúng khoang máy của một tàu bên trong eo biển Hormuz, khiến một số thủy thủ bị thương.

Giá dầu cũng biến động theo. Tờ Barron's đưa tin giá dầu Brent giao dịch ở mức 91,04 USD/thùng, còn giá dầu WTI (West Texas Intermediate) ở mức 84,95 USD/thùng. Chuyên gia phân tích Soojin Kim (Soojin Kim) thuộc MUFG nói rằng "Tổng thống Trump dường như không mấy quan tâm đến việc gia hạn thỏa thuận đã hết hạn với Iran, và vẫn còn khoảng cách lớn xoay quanh vấn đề Hormuz". Phát biểu này cho thấy giới phân tích thị trường vẫn xem rủi ro liên quan đến eo biển Hormuz là chưa được giải quyết.

Trên thị trường dự đoán, kỳ vọng về một thỏa thuận trong thời gian gần cũng không cao. Thị trường "US-Iran Final Nuclear Deal by…?" trên Polymarket (Polymarket) cho thấy xác suất ở mốc 18/8 là 10%, mốc 31/8 là 13%, và mốc 31/12 là 38%. Đây là các con số phản ánh giá giao dịch của người tham gia trên nền tảng, không phải chỉ số chính thức chứng minh khả năng đàm phán thành công.

Nhà Trắng, trong tài liệu công khai ngày 28/7, cho biết Tổng thống Trump đã đưa ra tuyên bố về quyền kiểm soát đối với eo biển Hormuz, đồng thời khẳng định cánh cửa đàm phán vẫn để ngỏ nếu đạt được thỏa thuận phù hợp với lợi ích của Mỹ. Cùng tài liệu này nhấn mạnh rằng mục tiêu cốt lõi là ngăn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân.

Phía Iran phản ứng gay gắt. Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi (Kazem Gharibabadi) viết trên mạng xã hội X rằng "ảo tưởng của ông ấy sẽ sớm được sửa chữa, hoặc do chính ông ấy hoặc do chúng tôi", theo AP. Phát biểu này cho thấy bất đồng xoay quanh đàm phán hạt nhân, lệnh trừng phạt và việc lưu thông qua eo biển đã lan sang cả các tuyên bố công khai.

Đối với nhà đầu tư trong nước, giá dầu và dòng chảy đồng USD là điểm kết nối đáng chú ý. Giá dầu quốc tế tăng có thể kích thích kỳ vọng về lạm phát và lãi suất, còn nếu khẩu vị đối với tài sản rủi ro suy yếu thì thị trường tiền mã hóa cũng có thể chịu ảnh hưởng gián tiếp. Tuy nhiên, chỉ dựa vào diễn biến lần này thì khó có thể khẳng định chắc chắn xu hướng giá của tài sản số.

Diễn biến được xác nhận hiện tại nghiêng về xung đột điều kiện hơn là đạt được thỏa thuận. Lịch trình đàm phán và điều kiện lưu thông qua eo biển Hormuz dự kiến sẽ được xác nhận qua các thông báo chính thức tiếp theo từ Mỹ, Iran và các nước trung gian.