747 doanh nghiệp công bố Value-up: cổ tức, hủy cổ phiếu quỹ vào diện kiểm chứng

Biến động của thị trường chứng khoán trong nước ngày càng lớn khiến sự chú ý của nhà đầu tư dịch chuyển từ xu hướng giá cổ phiếu sang lợi nhuận trả về cổ đông được xác nhận qua cổ tức và việc hủy cổ phiếu quỹ. Việc doanh nghiệp có thực sự chi trả cổ tức bằng tiền mặt hay giảm số lượng cổ phiếu lưu hành hay không đã trở thành hạng mục kiểm tra cốt lõi trong giai đoạn thị trường Value-up.

Sở Giao dịch Chứng khoán Hàn Quốc (KRX) cho biết trong báo cáo hiện trạng nâng cao giá trị doanh nghiệp tháng 7 công bố ngày 6/8 rằng số doanh nghiệp đã công bố kế hoạch Value-up lũy kế đạt 747 công ty, gồm 348 công ty thuộc KOSPI và 399 công ty thuộc KOSDAQ. Tỷ trọng vốn hóa thị trường của các doanh nghiệp đã công bố chiếm 84,6% toàn thị trường, trong đó nhóm KOSPI chiếm 88,4% vốn hóa của KOSPI.

Trong tháng 7, có 90 doanh nghiệp quyết định chi trả cổ tức bằng tiền mặt với tổng quy mô khoảng 7.400 tỷ won. KRX giải thích rằng các công ty cổ phần tài chính là nhóm dẫn đầu trong việc công bố quyết định mua lại và hủy cổ phiếu quỹ. Điều này cho thấy việc công bố Value-up có thực sự chuyển thành dòng tiền như cổ tức và hủy cổ phiếu quỹ hay chỉ dừng ở khẩu hiệu đã trở thành điều nhà đầu tư cần xác nhận.

Value-up là xu hướng chính sách nhằm thúc đẩy doanh nghiệp đưa ra kế hoạch hiệu quả vốn và lợi nhuận trả về cổ đông trước thị trường. Dù số doanh nghiệp công bố tăng lên, để đánh giá thực tế thay đổi thì vẫn cần các biện pháp tiếp theo như mở rộng cổ tức, mua lại và hủy cổ phiếu quỹ, kế hoạch phân bổ vốn.

Môi trường chính sách cũng đã thay đổi. Ủy ban Dịch vụ Tài chính Hàn Quốc (FSC) cho biết vào ngày 1/4 rằng sẽ tăng cường công bố thông tin về việc nắm giữ và xử lý cổ phiếu quỹ, phù hợp với quy định bắt buộc hủy cổ phiếu quỹ. Về nguyên tắc, cổ phiếu quỹ phải được hủy trong vòng 1 năm kể từ khi mua lại; nếu có lý do ngoại lệ như thù lao cho nhân viên hoặc mục đích kinh doanh thì kế hoạch nắm giữ, xử lý phải được đại hội đồng cổ đông thông qua.

Theo điều khoản Luật Thương mại được Trung tâm Thông tin Pháp luật Quốc gia công bố, tính đến thời điểm có hiệu lực ngày 23/7, nội dung cho phép công ty hủy cổ phiếu quỹ đang nắm giữ theo nghị quyết của hội đồng quản trị, bất kể lý do mua lại là gì, đã được đưa vào luật. So với thông lệ nắm giữ cổ phiếu quỹ dài hạn, áp lực buộc doanh nghiệp phải giải thích hiệu quả cho cổ đông thông qua việc hủy và công bố thông tin đã tăng lên.

Về mặt thuế, theo tài liệu hướng dẫn của chính phủ, chính sách đánh thuế riêng đối với thu nhập cổ tức của doanh nghiệp trả cổ tức cao sẽ áp dụng từ các khoản cổ tức được nhận sau ngày 1/1/2026. Tài liệu này nêu rõ thu nhập cổ tức của doanh nghiệp trả cổ tức cao có thể được áp dụng mức thuế riêng từ 14% đến 30%, và nhà đầu tư cần xác nhận doanh nghiệp có thuộc diện này hay không thông qua hệ thống công bố niêm yết của KRX.

Tuy nhiên, không phải cứ là doanh nghiệp trả cổ tức cao thì ưu đãi thuế sẽ tự động áp dụng. Người nộp thuế phải lựa chọn giữa đánh thuế tổng hợp và đánh thuế riêng tùy theo quy mô thu nhập cổ tức và tình hình thu nhập cá nhân. Các điều kiện như tỷ lệ chi trả cổ tức và việc cổ tức có giảm so với năm trước hay không cũng là những yếu tố cần kiểm tra.

Giới chứng khoán có quan điểm trái chiều. Về quy mô lợi nhuận trả về cổ đông của Samsung Electronics(005930), Chứng khoán KB trong báo cáo ngày 10/8 đưa ra khả năng con số hàng năm đạt 100.000-200.000 tỷ won. Trong khi đó, Chứng khoán DS tính toán nguồn tài chính có thể dùng để trả thêm cho cổ đông, dựa trên dòng tiền tự do lũy kế giai đoạn 2024-2026, vào khoảng 131.800 tỷ won.

Cả hai con số này không phải là kế hoạch đã được Samsung Electronics xác nhận, mà là ước tính của các công ty chứng khoán. Dù con số được nhắc đến trên thị trường lớn đến đâu, quy mô và phương thức trả lợi nhuận thực tế vẫn cần được xác nhận qua quyết định của hội đồng quản trị công ty và việc công bố thông tin.

TokenPost trước đó cũng đã đưa tin rằng khả năng Samsung Electronics và SK Hynix tăng thêm lợi nhuận trả về cổ đông đang thu hút sự quan tâm, nhưng quy mô và thời điểm thực hiện vẫn chưa được xác định. Dù khả năng tạo tiền mặt gia tăng và kỳ vọng về lợi nhuận trả về cổ đông cùng hướng về một phía, thì trước khi có công bố chính thức, cần phân biệt rõ giữa ước tính và kế hoạch.

Phản ứng của nhà đầu tư cá nhân cũng được ghi nhận ở nhóm cổ phiếu cổ tức, cổ phiếu ưu đãi và quỹ ETF trả cổ tức hàng tháng. Một số cộng đồng trực tuyến xuất hiện các bài viết về việc tái cơ cấu danh mục đầu tư quanh các ETF trả cổ tức cao, cũng như xem cổ phiếu ưu đãi của Samsung Electronics như một lựa chọn thay thế cổ tức. Tuy nhiên, đây chỉ là phản ứng của từng cá nhân người dùng, khó có thể khái quát hóa thành đánh giá chung của toàn thị trường.

Lợi nhuận trả về cổ đông cung cấp một chỉ số có thể xác nhận được trong giai đoạn thị trường biến động. TokenPost trước đó cũng đã đưa tin rằng mức độ biến động của KOSPI trong nửa đầu năm nay đã vượt gấp đôi so với cùng kỳ năm trước. Trong giai đoạn biến động gia tăng, sự quan tâm của nhà đầu tư có thể chuyển dịch từ dự báo giá sang việc xác nhận dòng tiền và sự thay đổi số lượng cổ phiếu mà doanh nghiệp thực sự trả lại cho cổ đông.

Tuy nhiên, tỷ lệ cổ tức cao không đồng nghĩa với việc tính bền vững được đảm bảo. Nếu kết quả kinh doanh không đủ hỗ trợ hoặc phụ thuộc vào nguồn tài chính một lần, cổ tức vẫn có thể giảm. Việc hủy cổ phiếu quỹ cũng sẽ khác nhau về tốc độ và quy mô tùy theo quyết định của hội đồng quản trị từng công ty, lý do ngoại lệ và việc có được đại hội đồng cổ đông thông qua hay không.

Cuối cùng, điều cốt lõi không nằm ở tên gọi chính sách mà ở việc có thực sự thực thi hay không. Chỉ khi xem xét đồng thời số doanh nghiệp công bố Value-up, quy mô cổ tức tiền mặt, việc công bố hủy cổ phiếu quỹ và việc đáp ứng điều kiện doanh nghiệp trả cổ tức cao, mới có thể đánh giá được thực chất của lợi nhuận trả về cổ đông.