Barclays(BCS) tăng tốc xây dựng nền tảng thanh toán blockchain với stablecoin và tiền gửi mã hóa

Barclays(BCS) đang xem xét triển khai nền tảng thanh toán và bù trừ dựa trên *“blockchain”* với trọng tâm là *“stablecoin”* và *“tiền gửi mã hóa (tokenized deposits)”*. Động thái này cho thấy cuộc đua *“chuyển đổi số hạ tầng thanh toán”* trong khối ngân hàng truyền thống đang bước vào giai đoạn tăng tốc, khi các tổ chức tài chính lớn lần lượt thử nghiệm và chuẩn bị thương mại hóa các mô hình *“thanh toán trên blockchain”*.

Theo Bloomberg đưa tin ngày 28 (giờ địa phương), Barclays đang đánh giá khả năng phát triển một nền tảng *blockchain* có thể hỗ trợ dịch vụ thanh toán và bù trừ cho khách hàng tổ chức. Ngân hàng này đã gửi yêu cầu cung cấp thông tin (RFI) tới nhóm đối tác công nghệ tiềm năng và được cho là đang đặt mục tiêu lựa chọn nhà cung cấp sớm nhất vào tháng 4, nếu quá trình đánh giá diễn ra thuận lợi.

Trong kế hoạch hiện tại, Barclays tập trung vào hai trường hợp sử dụng chính: thanh toán dựa trên *stablecoin* và *“tiền gửi mã hóa (tokenized deposits)”*. Tiền gửi mã hóa là cách “biểu diễn” tiền gửi ngân hàng hiện hữu dưới dạng token trên *blockchain*, từ đó rút ngắn thời gian chuyển tiền và bù trừ so với mô hình thanh toán dựa trên tài khoản truyền thống. Về bản chất, *tiền gửi mã hóa* vẫn dựa trên khuôn khổ giám sát ngân hàng và uy tín tín dụng của tổ chức phát hành, nên khác với stablecoin tư nhân như Tether(USDT). Tuy nhiên, cả hai cùng hướng tới mục tiêu tối ưu hóa hiệu quả thanh toán, giảm chi phí và tăng tốc độ xử lý giao dịch.

Động thái của Barclays hòa chung xu hướng toàn cầu khi các ngân hàng lớn đẩy mạnh hiện đại hóa hạ tầng thanh toán. JP Morgan Chase(JPM) nhiều năm qua đã vận hành *JPM Coin* – token tiền gửi nội bộ dùng cho khách hàng tổ chức – nhằm tăng tốc chuyển tiền nội bộ và thanh toán xuyên biên giới trên nền *blockchain*. Trong khi đó, các ngân hàng lớn châu Âu và Mỹ như BNP Paribas(BNPQF), Bank of America(BAC), Citigroup(C) đang cùng tham gia những dự án stablecoin thế chấp chung giữa nhiều ngân hàng, với mục tiêu không để mất quyền kiểm soát thị phần thanh toán vào tay các công ty công nghệ và các dự án tiền mã hóa thuần túy.

Barclays trước đó đã có bước đi mở đường trong lĩnh vực *“stablecoin thanh toán và bù trừ”*. Theo thông báo ngày 7 tháng 1 năm 2026, ngân hàng này đã đầu tư chiến lược vào Ubyx – một công ty chuyên về hạ tầng bù trừ bằng stablecoin tại Mỹ. Đây được xem là trường hợp đầu tiên một ngân hàng lớn của Anh nắm cổ phần trực tiếp trong mảng “tiền mã hóa có kiểm soát”, tập trung vào *token hóa tiền* dùng cho thanh toán. Lần xem xét xây dựng nền tảng thanh toán *blockchain* mới của Barclays vì thế được đánh giá là bước tiếp theo, cho thấy ngân hàng này đang muốn mở rộng đầu tư vào hạ tầng tài sản số, không chỉ ở mức hợp tác chiến lược mà còn ở tầng vận hành lõi.

Thị trường chú ý đặc biệt tới *stablecoin* như lớp tài sản *blockchain* “thực dụng” nhất mà tài chính truyền thống sẵn sàng chấp nhận. *Stablecoin* là token kỹ thuật số được thiết kế neo giá vào tiền pháp định như đô la Mỹ, giúp hạn chế biến động mạnh như ở các tiền mã hóa phổ biến khác, từ đó phù hợp hơn với các trường hợp dùng để thanh toán và chuyển tiền. Với ngân hàng, *stablecoin* và *tiền gửi mã hóa* là hai lựa chọn giúp họ thử nghiệm *“thanh toán trên blockchain”* trong khuôn khổ pháp lý hiện hành, vừa kiểm soát rủi ro hệ thống, vừa tận dụng lợi thế chi phí thấp và tốc độ xử lý giao dịch theo thời gian thực.

Môi trường pháp lý cũng đang dịch chuyển theo hướng ủng hộ *stablecoin*. Ngày 15 tháng 7 năm 2025, Tổng thống Trump đã ký ban hành *“Đạo luật GENIUS”* – bộ khung pháp lý đầu tiên ở cấp liên bang của Mỹ dành riêng cho stablecoin, đặt ra chuẩn mực về dự trữ, quản trị và giám sát đối với các tổ chức phát hành. *bình luận* Đạo luật này thường được giới phân tích xem là “tín hiệu bật đèn xanh” cho sự tham gia sâu hơn của ngân hàng, công ty thanh toán và định chế tài chính truyền thống vào thị trường stablecoin, bởi yêu cầu rõ ràng về vốn, báo cáo và kiểm toán giúp giảm đáng kể rủi ro chính sách.

Các dự báo định lượng cho thấy đà tăng trưởng của thị trường *stablecoin* có thể rất mạnh trong vòng 5–7 năm tới. Theo Bloomberg Intelligence, nếu tốc độ chấp nhận hiện tại tiếp diễn, khối lượng thanh toán hàng năm được xử lý bằng stablecoin có thể vượt 50 nghìn tỷ đô la Mỹ (khoảng 7.230.000 nghìn tỷ đồng, với tỷ giá 1 đô la = 1.446 đồng) vào năm 2030, tương đương một phần đáng kể của tổng lưu lượng thanh toán toàn cầu. Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent nhận định vốn hóa thị trường stablecoin có thể đạt 2.000 tỷ đô la (khoảng 2.892 nghìn tỷ đồng) vào năm 2028 và tăng lên 3.000 tỷ đô la (khoảng 4.338 nghìn tỷ đồng) vào năm 2030, nếu xu hướng áp dụng trong thương mại, tài chính doanh nghiệp và tài chính phi tập trung (DeFi) tiếp tục mở rộng.

Ở thời điểm hiện tại, dữ liệu từ CoinMarketCap cho thấy quy mô thị trường *stablecoin* vào khoảng 315 tỷ đô la Mỹ (tương đương 455,49 nghìn tỷ đồng). Tether(USDT) – stablecoin do công ty Tether phát hành – chiếm khoảng 187 tỷ đô la, tương đương gần 60% tổng vốn hóa toàn thị trường. Theo sau là USD Coin(USDC) của Circle, vốn được nhiều tổ chức và doanh nghiệp ưu tiên sử dụng trong các kịch bản thanh toán minh bạch và tuân thủ cao hơn. Cấu trúc thị trường này cho thấy sự tập trung lớn vào một vài nhà phát hành tư nhân, trong khi các ngân hàng mới bắt đầu thử nghiệm những mô hình *“stablecoin được quản lý”* hoặc *“tiền gửi mã hóa”* nằm trong hệ thống ngân hàng.

Nếu Barclays chính thức ra mắt nền tảng thanh toán *blockchain*, câu hỏi lớn đặt ra là mô hình *“tiền gửi mã hóa do ngân hàng phát hành”* sẽ cạnh tranh hay song hành thế nào với các giải pháp thanh toán dựa trên stablecoin tư nhân. Về mặt kỹ thuật, hai mô hình có thể cùng tồn tại trên một hạ tầng *blockchain* dùng chung, với các cơ chế hoán đổi (swap) hoặc bù trừ chéo giữa token do ngân hàng phát hành và stablecoin bên ngoài. Về mặt kinh tế, các ngân hàng sẽ muốn giữ lại phần càng lớn càng tốt của dòng thanh khoản và phí dịch vụ trong hệ sinh thái “tiền mã hóa có kiểm soát” do họ vận hành. *bình luận* Nếu Barclays, JP Morgan và các ngân hàng lớn khác đẩy nhanh quá trình thương mại hóa, rất có thể trọng tâm của thị trường *stablecoin* sẽ dần chuyển từ mô hình do công ty công nghệ dẫn dắt sang mô hình “ngân hàng chủ đạo, công ty công nghệ tích hợp”.

Trong bối cảnh các tổ chức tài chính truyền thống bắt đầu đưa *“thanh toán blockchain”* ra khỏi giai đoạn thử nghiệm và tiến đến triển khai thực tế, *stablecoin* và *tiền gửi mã hóa* nhiều khả năng sẽ trở thành cầu nối quan trọng giữa thị trường tài sản số và hệ thống thanh toán trong khuôn khổ pháp lý. Với kế hoạch nền tảng thanh toán *blockchain* mới, Barclays vừa cho thấy tham vọng tham gia sâu hơn vào lĩnh vực này, vừa phản ánh xu hướng rộng hơn: hạ tầng thanh toán của ngân hàng đang dịch chuyển dần sang mô hình số hóa toàn diện, nơi *“stablecoin”*, *“tiền gửi mã hóa”* và công nghệ *blockchain* có thể trở thành lớp hạ tầng mặc định trong vòng một thập kỷ tới.