Barclays thử nghiệm blockchain, stablecoin và tiền gửi được mã hóa để hiện đại hóa hạ tầng thanh toán

Theo Bloomberg đưa tin ngày 28 (giờ địa phương), ngân hàng Barclays đang xem xét áp dụng *“công nghệ chuỗi khối (blockchain)”* vào các mảng *“ngân hàng cốt lõi”* như thanh toán và tiền gửi, đồng thời thử nghiệm hạ tầng *“sổ cái số”* cho cả *“stablecoin”* và *“tiền gửi được mã hóa (tokenized deposits)”*. Động thái này cho thấy cuộc đua hiện đại hóa hệ thống lõi giữa các ngân hàng lớn toàn cầu đang bước vào giai đoạn tăng tốc.

Theo nguồn tin của Bloomberg, Barclays đã gửi yêu cầu cung cấp thông tin (RFI) tới một số nhà cung cấp công nghệ nhằm xây dựng nền tảng chuỗi khối có thể xử lý *“thanh toán, tiền gửi và ứng dụng tiền mã hóa”*. Tên các đối tác tiềm năng chưa được tiết lộ, nhưng quá trình lựa chọn có thể diễn ra sớm nhất vào tháng 4. Ở giai đoạn hiện tại, ngân hàng mới dừng ở bước đánh giá, chưa chốt *“quy mô và phạm vi triển khai cuối cùng”*.

Điểm đáng chú ý là Barclays không chỉ dừng ở hạ tầng thanh toán truyền thống, mà còn cân nhắc các kịch bản ứng dụng với *“stablecoin”* và *“tiền gửi được mã hóa (tokenized deposits)”*. Về bản chất, tiền gửi được mã hóa là việc chuyển đổi tiền gửi ngân hàng thông thường thành token trên chuỗi khối, từ đó cho phép *“thanh toán – quyết toán 24/7”* và các hình thức *“thanh toán có thể lập trình (programmable payments)”*. Đây được xem là một trong những nền tảng kỹ thuật quan trọng để đưa *“tài chính truyền thống”* lên môi trường on-chain.

Động thái này nối tiếp chuỗi bước đi của Barclays trong lĩnh vực *“tài sản số”*. Trước đó, ngân hàng đã rót vốn vào Ubyx, một nền tảng thanh toán bù trừ (clearing) cho stablecoin có trụ sở tại Mỹ – khoản đầu tư *“đầu tiên liên quan trực tiếp đến stablecoin”* của Barclays. Nhiều nhà phân tích xem đây là tín hiệu cho thấy ngân hàng muốn mở rộng vai trò trong *“hạ tầng thanh toán token hóa”*. Song song đó, thị trường cũng xuất hiện đồn đoán Barclays có thể tham gia hỗ trợ quá trình IPO của hãng ví cứng Ledger, nhưng hiện chưa có xác nhận.

bình luận Việc Barclays tăng tốc thử nghiệm *“blockchain, stablecoin và tiền gửi được mã hóa”* cho thấy các ngân hàng lớn đang dần dịch chuyển từ giai đoạn “quan sát” sang “thiết kế sản phẩm và hạ tầng cụ thể”, thay vì chỉ dừng ở thử nghiệm trong phòng lab như vài năm trước.

Theo Bloomberg, kế hoạch nền tảng chuỗi khối của Barclays nằm trong bối cảnh rộng hơn: ngân hàng và các tập đoàn công nghệ lớn đang xem xét một cách nghiêm túc khả năng triển khai *“stablecoin và hệ thống thanh toán on-chain”* ở quy mô lớn. So với các hệ thống thanh toán hiện tại, *“stablecoin”* được đánh giá có ưu thế *“thanh toán nhanh hơn, chi phí thấp hơn và hoạt động 24 giờ mỗi ngày”*, khiến chúng trở nên hấp dẫn trong *“chuyển tiền xuyên biên giới, thanh toán B2B và quản trị dòng tiền doanh nghiệp”*.

Không chỉ dừng ở stablecoin do tư nhân phát hành, nhiều tổ chức tài chính còn chú ý tới *“tiền gửi được mã hóa và hệ thống thanh toán on-chain do chính ngân hàng phát hành – quản lý”*. Mục tiêu là *“giảm tầng nấc trung gian, rút ngắn thời gian xử lý và tái cấu trúc chi phí trong khâu thanh toán – quyết toán”*. Về phía các ngân hàng, đây là cuộc cạnh tranh về *“hạ tầng”* mà những hệ thống lõi cũ (legacy) khó có thể đáp ứng nếu không được tái cấu trúc.

Xu hướng này không chỉ giới hạn trong ngành ngân hàng. Meta Platforms(META), dù đã dừng dự án Diem trước đây, vẫn được cho là đang *“xem xét lại mô hình stablecoin”* cho các dịch vụ của mình. Điều đó cho thấy sự quan tâm của *“big tech”* đối với *“thanh toán dựa trên blockchain”* đang nóng trở lại, khi họ tìm cách tích hợp công nghệ này vào hệ sinh thái ứng dụng và mạng xã hội.

Tuy nhiên, với các ngân hàng truyền thống, *“stablecoin”* vừa là cơ hội, vừa là rủi ro cạnh tranh. Nhiều chuyên gia cảnh báo, nếu *“đồng USD số do tư nhân phát hành”* được sử dụng rộng rãi, hai trụ cột chính của ngân hàng – *“nền tảng tiền gửi và dòng thanh toán”* – có nguy cơ bị suy yếu. Tiền gửi có thể dịch chuyển sang các lựa chọn được token hóa, khiến *“thanh khoản chảy ra ngoài hệ thống ngân hàng”*.

bình luận Rủi ro lớn nhất với ngân hàng không chỉ là khách hàng dùng sản phẩm mới, mà là việc chuỗi giá trị “nhận tiền gửi – xử lý thanh toán – quản lý thanh khoản” bị bẻ gãy và tái phân bổ sang các trung gian on-chain hoặc các nhà phát hành stablecoin.

Tại Mỹ, các cuộc thảo luận về *“khung pháp lý và cấu trúc thị trường stablecoin”* đang diễn ra sôi nổi, trong đó có cả tranh luận *“có nên cho phép stablecoin trả thưởng/lãi (reward) cho người nắm giữ hay không”*. Dù không có cơ chế trả thưởng trực tiếp, một số nhà phân tích vẫn cho rằng *“nếu stablecoin đạt đủ quy mô, dòng vốn từ tiền gửi ngân hàng truyền thống sang các phương tiện token hóa sẽ diễn ra một cách tự nhiên”*.

Trong bối cảnh đó, việc Barclays nghiên cứu triển khai nền tảng chuỗi khối có thể được xem như phép thử: *“ngân hàng sẽ biến làn sóng tài chính token hóa thành cơ hội cắt giảm chi phí và cải thiện hiệu quả”, hay chỉ xem đây là tuyến phòng thủ trước đối thủ mới?* Quyết định lựa chọn nhà cung cấp công nghệ, cũng như phạm vi áp dụng thực tế – từ thanh toán nội bộ, thanh toán khách hàng, tới các sản phẩm *“stablecoin và tiền gửi được mã hóa”* – nhiều khả năng sẽ tác động đáng kể đến cách các ngân hàng lớn khác định hình chiến lược *“token hóa tài sản và hạ tầng thanh toán on-chain”* trong thời gian tới.

bình luận Nếu Barclays tiến hành triển khai ở quy mô thương mại, đây có thể trở thành “case study” quan trọng về việc một ngân hàng toàn cầu chuyển dịch từ hệ thống thanh toán truyền thống sang mô hình *“sổ cái số”* dựa trên *“blockchain, stablecoin và tiền gửi được mã hóa”*, mở đường cho các định chế tài chính khác tăng tốc bước vào cuộc chơi token hóa.