Ethereum(ETH) giữ vững ngôi vương DeFi nhờ thanh khoản sâu, bất chấp cuộc đua TPS từ các ‘chain nhanh’

**이더리움(ETH)** tiếp tục giữ vững vị thế “mặc định” của thị trường khi là nơi tập trung nhiều **tài sản DeFi** và **stablecoin** nhất, bất chấp cuộc đua **tốc độ giao dịch TPS** giữa các blockchain ngày càng khốc liệt. Các mạng lưới mới với ưu thế phí rẻ, thông lượng cao liên tục xuất hiện, nhưng giới phân tích cho rằng dòng vốn tổ chức ưu tiên “độ sâu thanh khoản” hơn là hiệu năng hào nhoáng. *Theo Cointelegraph đưa tin ngày 24 (giờ địa phương)*, đây là yếu tố then chốt giúp **Ethereum(ETH)** duy trì lợi thế trước thế hệ “chain nhanh” như **Solana(SOL)**.

Người sáng lập ETHGas và từng là lãnh đạo mảng phái sinh châu Á tại Morgan Stanley(MS), Kevin Lepsoe (Kevin Lepsoe), đặt câu hỏi: “TPS là chỉ số khiến kỹ sư phấn khích, nhưng nó có thực sự khiến vốn dịch chuyển sang một blockchain hay không?”. Ông nhấn mạnh: “Vốn đang nằm trên *Ethereum(ETH)*, stablecoin cũng ở đó. Tài chính truyền thống (TradFi) nhìn vào nơi nào có thanh khoản dồi dào”.

*Bình luận*: Từ góc nhìn của tổ chức, nơi có nhiều **stablecoin** và các pool **DeFi** dày vốn sẽ được coi là “hạ tầng chuẩn” để xây dựng sản phẩm tài chính số, bất kể có những chain mới nhanh hơn về mặt kỹ thuật.

Dòng vốn tổ chức mang lại cả “quy mô” lẫn “ổn định” cho hệ sinh thái. Các nhà quản lý tài sản lớn hay quỹ token hóa vận hành các khoản vốn khổng lồ, giúp thanh khoản trên chuỗi trở nên dày hơn và đóng vai trò như “neo cung” cho stablecoin. Không giống nhịp giao dịch do nhà đầu tư cá nhân dẫn dắt – bùng nổ trong thị trường bò rồi nhanh chóng nguội lạnh khi bước vào thị trường gấu – sự hiện diện ngày càng lớn của tổ chức có thể giúp vị thế của một mạng lưới vượt lên khỏi tính chu kỳ, dần trở thành cấu trúc ổn định.

**Thanh khoản sâu chặn đà bám đuổi của các ‘chain nhanh’**

Khi các tổ chức muốn hoạt động ở “nơi tiền đã tích lũy nhiều nhất”, việc tạo ra một blockchain nhanh hơn không đồng nghĩa dòng vốn sẽ tự động đổ sang. Trong vài chu kỳ vừa qua, hiệu năng từng được sử dụng như vũ khí thu hút người dùng, và **Solana(SOL)** nổi lên như “kẻ hủy diệt Ethereum” nhờ tốc độ cao cùng chi phí thấp. Tuy nhiên, cơn sốt **NFT** và **meme coin** từng kéo làn sóng trader lẻ đến với Solana bị đánh giá là khó duy trì bền vững.

Ngay cả những dự án được mệnh danh là “sát thủ Solana”, quảng bá TPS lý thuyết cao hơn nữa, cũng phải đối diện thực tế: lợi thế cạnh tranh trên thị trường không chỉ nằm ở *tốc độ*, mà nằm ở *chất lượng thực thi giao dịch*. Khi thanh khoản dồn về **Ethereum(ETH)**, chênh lệch giá (spread) được thu hẹp, trượt giá (slippage) trong các giao dịch khối lượng lớn giảm xuống, và các lệnh kích thước tổ chức có thể được hấp thụ mà không bóp méo mạnh đường giá.

Lepsoe ví **Ethereum(ETH)** như “khu trung tâm thành phố (downtown)”. Ông nói: “Bạn có thể tạo một thị trường mới ở ngoại ô (uptown), nơi không khí dễ chịu và cảm giác thoải mái hơn, nhưng nếu cần thanh khoản sâu nhất, bạn sẽ tìm đến trung tâm. Đó chính là Ethereum”.

Nhiều quan điểm trên thị trường cho rằng, giai đoạn sắp tới sẽ chứng kiến vai trò nổi bật hơn của vốn tổ chức, thay vì các đợt đầu cơ rủi ro cao từ nhà đầu tư cá nhân. Mối quan tâm của tổ chức cũng thiên về **stablecoin**, **tài sản thực được token hóa (RWA)** và các trường hợp sử dụng có “giá trị thật”, thay vì meme coin thuần đầu cơ.

Trong số đó, BlackRock – nhà quản lý tài sản lớn nhất thế giới – đang mở rộng mảng sản phẩm **RWA**. Quỹ trái phiếu chính phủ token hóa “USD Liquidity Fund (BUIDL)” của BlackRock ban đầu triển khai trên **Ethereum(ETH)** rồi mới mở rộng sang các chain khác; trong đó, Ethereum hiện chiếm trên 30% vốn hóa của BUIDL. Samara Cohen (Samara Cohen), Giám đốc thị trường toàn cầu của BlackRock, từng gọi **stablecoin** là “chiếc cầu nối giữa thanh khoản tài chính truyền thống và thanh khoản kỹ thuật số”.

Thống kê của DeFiLlama cho thấy ưu thế của **Ethereum(ETH)** trong thị trường **stablecoin** là rất rõ ràng. Tổng vốn hóa stablecoin phát hành trên Ethereum đạt khoảng 160,4 tỉ USD (tương đương khoảng 231,9 nghìn tỉ đồng), đứng đầu toàn ngành.

**L2 phân tán thanh khoản, rồi lại đẩy dòng vốn về L1**

Dù vậy, không thể giải thích mọi thứ chỉ bằng yếu tố thanh khoản. Ngay cả Lepsoe cũng thừa nhận các tổ chức, dù ưu tiên **thanh khoản sâu**, vẫn phải quan tâm đến hiệu quả vận hành mạng lưới. Ethereum từng nhiều lần rơi vào tình trạng phí giao dịch tăng sốc đến mức khó sử dụng. Sự bùng nổ của các giải pháp **Layer 2 (L2)** dạng rollup đã giúp san sẻ tải cho **Layer 1 (L1)**, qua đó kéo phí xuống đáng kể. Tuy nhiên, hệ quả là thanh khoản bị chia nhỏ, phân tán trên nhiều môi trường khác nhau – hiện tượng “fragmentation” (phân mảnh).

Lepsoe cho rằng chính sự phân mảnh này lại trở thành “điều may trong rủi” với **Ethereum(ETH)**. Nếu không có L2 hấp thụ một phần dòng giao dịch và thanh khoản, người dùng và vốn có thể đã chuyển hẳn sang những L1 cạnh tranh. Và một khi thanh khoản đã rời đi, việc kéo trở lại là vô cùng khó.

Gần đây, Ethereum có xu hướng quay lại tập trung nhiều hơn vào mở rộng **L1**. Đồng sáng lập Vitalik Buterin (Vitalik Buterin) viết trên X rằng: “Nhiều L2 đã thất bại trong việc duy trì tính phi tập trung, trong khi chuỗi chính hiện đã mở rộng đủ tốt. Hai thực tế này khiến tầm nhìn ban đầu về vai trò của L2 trên Ethereum không còn phù hợp, và mạng lưới cần một hướng đi mới”.

**‘Glamsterdam’ 2026 và cuộc đua hạ tầng cho vốn tổ chức**

Khi gánh nặng phí giao dịch giảm dần, **Ethereum(ETH)** chuẩn bị cho đợt nâng cấp “Glamsterdam” dự kiến vào năm 2026, với kế hoạch tăng giới hạn gas mỗi khối từ 60 triệu lên 200 triệu. Mục tiêu dài hạn là mở đường cho L1 hướng tới ngưỡng khoảng 10.000 TPS. Diễn biến này trùng với thời điểm các tổ chức tài chính bắt đầu đánh giá nghiêm túc blockchain như hạ tầng cho thế hệ dịch vụ tài chính mới, khiến ý nghĩa của đợt nâng cấp càng trở nên quan trọng.

Song song cải tiến ở tầng giao thức, các nhà cung cấp hạ tầng cũng thử nghiệm những hướng tối ưu thực thi mới. Dự án ETHGas của Lepsoe đặt mục tiêu tối ưu quá trình tạo khối Ethereum bằng cách tận dụng khâu thực thi và điều chỉnh giao dịch off-chain. Psy Protocol lại dùng công nghệ bằng chứng không kiến thức (Zero-Knowledge) để gộp nhiều giao dịch vào một đơn vị xử lý, qua đó tăng hiệu quả.

Ở mảng dữ liệu, RedStone – nhà cung cấp oracle cho tài sản token hóa và ứng dụng blockchain dành cho tổ chức – cũng là cái tên được nhắc đến. Đồng sáng lập Marcin Kaźmierczak (Marcin Kaźmierczak) nhận xét: “Các tổ chức ưu tiên những blockchain đã được kiểm chứng trong một khoảng thời gian rất dài”, nhấn mạnh thế mạnh của **Ethereum(ETH)**. Tuy nhiên, ông cho biết bên cạnh việc mở rộng “rất mạnh” trên Ethereum, các tổ chức cũng quan tâm tới **Solana(SOL)** và mạng Canton, đặc biệt do Canton cung cấp tính năng **riêng tư (privacy)** phù hợp với yêu cầu khắt khe của tổ chức.

Dù vậy, trong mắt Lepsoe, khả năng Solana hay Canton thực sự đe dọa địa vị của **Ethereum(ETH)** “gần như bằng không”. Từ góc nhìn của những người phân bổ vốn quy mô lớn, “bể thanh khoản sâu nhất” mới là động lực lớn nhất; còn cải thiện hiệu năng chỉ là công cụ mở rộng để chứa đựng lượng thanh khoản đó ở quy mô lớn hơn.

*Bình luận*: Điều này đồng nghĩa tốc độ cao là “nam châm” hút người dùng trong thời điểm thị trường hưng phấn, nhưng không đủ để lôi kéo và giữ chân **vốn tổ chức** nếu thiếu thanh khoản dày, lịch sử vận hành dài và hệ sinh thái ứng dụng phong phú.

Tổng kết lại, trong thị trường blockchain, **tốc độ** có thể là chất xúc tác giúp thu hút người dùng trong các chu kỳ tăng giá. Tuy nhiên, **vốn tổ chức** thường có xu hướng neo lại nơi nào **thanh khoản sâu** nhất. Khi **stablecoin** và **DeFi** tiếp tục tập trung trên **Ethereum(ETH)**, nhiều chuyên gia nhận định **hiệu ứng mạng lưới** của Ethereum sẽ khó bị lung lay, ngay cả khi các blockchain thế hệ mới liên tục đẩy mạnh cuộc đua **TPS** và phí rẻ để giành thị phần.