Tin tức 
Thông tin Coin 
Về chúng tôi 
Ripple(XRP) đang đối mặt với tranh luận mới xoay quanh mức độ *tập trung hóa* của mạng lưới *XRP Ledger(XRPL)*. Theo CoinDesk đưa tin ngày 24 (giờ địa phương), David “JoelKatz” Schwartz, Giám đốc công nghệ (CTO, danh vị) của Ripple, đã công khai bác bỏ lập luận cho rằng cấu trúc *UNL* của XRPL khiến mạng lưới trở thành hệ thống *hữu hạn cấp phép (permissioned)* và trao “quyền kiểm soát tuyệt đối” cho các bên thân cận với Ripple.
Theo đó, tranh cãi bùng lên khi Justin Bons, nhà sáng lập kiêm Giám đốc đầu tư (CIO) quỹ phòng hộ tiền mã hóa Cyber Capital, đăng tải một bài viết dài kêu gọi ngành công nghiệp “từ chối các *blockchain* tập trung”. Trong bài viết này, Bons xếp Ripple, Canton, Stellar, Hedera và Algorand(ALGO) vào cùng nhóm “mạng lưới có yếu tố hữu hạn cấp phép hoặc bán hữu hạn cấp phép”. Với *XRPL*, ông cho rằng đa số nút mạng đang dựa vào “*Unique Node List (UNL)* công khai” và “chỉ cần tách khỏi danh sách phát hành tập trung này là sẽ dẫn đến *fork*”, từ đó kết luận quyền lực bị dồn vào tay đơn vị biên soạn danh sách.
Bons đẩy vấn đề thành một dạng “nhị nguyên”: hoặc là hệ thống hoàn toàn *vô hạn cấp phép (permissionless)*, hoặc là mô hình có khía cạnh hữu hạn cấp phép và như vậy “mang lỗi chí tử”. Dù thừa nhận các ngân hàng hay định chế tài chính truyền thống có thể ưa chuộng môi trường “dễ kiểm soát”, ông vẫn tin rằng về dài hạn “họ sẽ bị bỏ lại phía sau”, còn những chủ thể “thuần crypto” xây dựng và dùng hệ thống vô hạn cấp phép mới là bên chiến thắng.
Schwartz ngay lập tức phản bác, bắt đầu từ cụm từ “trao quyền lực và kiểm soát tuyệt đối lên chuỗi cho Ripple Foundation và công ty” mà Bons sử dụng. Ông cho rằng đây là nhận định “không thể đứng vững về mặt kỹ thuật”, ví von nó “không khác gì nói ai đó nắm hơn 50% *hash power* của Bitcoin(BTC) thì có thể tạo ra 1 tỷ BTC”. Theo Schwartz, việc gọi *tập trung hóa* đồng nghĩa với khả năng tự ý “thay đổi luật” hay “phát hành trái phép” là một cách đóng khung sai bản chất.
Bons đáp lại rằng mình “không hề cáo buộc XRPL thao túng nguồn cung hay đánh cắp tài sản”, nhưng nhấn mạnh quyền lực chi phối đa số vẫn tạo ra rủi ro. Ông lập luận, ngay cả khi không thể trực tiếp đánh cắp tiền, một bên kiểm soát quá bán vẫn “có thể thực hiện *double-spend* hoặc *censorship*”, tương tự như kịch bản có người kiểm soát trên 50% *hash rate* của Bitcoin. Bons thậm chí đề xuất tranh luận công khai trên một chương trình *podcast*.
Schwartz bác bỏ phép so sánh này, nhấn mạnh rằng “XRPL và Bitcoin không vận hành theo cùng một cơ chế”. Ông giải thích, trên *XRPL*, mỗi nút mạng chỉ “đếm phiếu” từ các *validator* mà nó lựa chọn tin cậy để xác định mức độ đồng thuận chứ không “mù quáng làm theo” chỉ đạo. Dù một validator kêu gọi “censorship” hay “double-spend”, mạng lưới cũng không tự động chấp thuận. “Nút của bạn sẽ đếm mức độ đồng thuận giữa những validator do chính bạn chọn, và sẽ không chấp nhận *double-spend* hay *censorship* trừ khi bạn chủ động muốn làm điều đó”, Schwartz nói, nhấn mạnh validator không phải là “oracle toàn năng” mà chỉ là “một lá phiếu” trong hệ thống.
Schwartz không phủ nhận hoàn toàn khả năng xuất hiện “chế độ lỗi”, nhưng cho rằng rủi ro chính không nằm ở việc “đánh cắp tiền hay double-spend” mà là vấn đề “tính sống (liveness)” của chuỗi. Theo ông, một nhóm validator thông đồng có thể khiến chuỗi “tê liệt” dưới góc nhìn của các nút trung thực, song kiểu tấn công này “không thể dẫn đến double-spend thành công”. Ông mô tả đây là “dạng tấn công đa số trên XRPL, nhưng kẻ tấn công vẫn không thể double-spend”. Cách khắc phục, theo Schwartz, là “chọn một UNL mới”, tương tự như việc Bitcoin buộc phải “chuyển sang thuật toán đào mới” trong một kịch bản khẩn cấp.
Schwartz cũng viện dẫn một số dẫn chứng thực tế. Ông cho rằng trên Bitcoin đã có các trường hợp giao dịch bị xử lý phân biệt, còn trên Ethereum(ETH) không thiếu tình huống giao dịch bị “sắp xếp lại một cách ác ý” hoặc “bị kiểm duyệt”. Trái lại, với giao dịch trên *XRPL*, Schwartz nói “chưa từng ghi nhận trường hợp tương tự” và “ngay cả việc tưởng tượng cách thức xảy ra cũng đã khó”. *Bình luận*: nhận định này gây tranh luận vì tiêu chí đánh giá “kiểm duyệt” hay “sắp xếp lại ác ý” và phương thức quan sát khác nhau giữa các mạng lưới.
Để làm rõ hơn, Schwartz trình bày chi tiết cơ chế đồng thuận của *XRPL*. Mỗi khoảng “khoảng 5 giây”, XRPL tiến hành một vòng “đồng thuận trực tiếp” (live consensus), nơi các validator bỏ phiếu xem “giao dịch nào được đưa vào vòng này, giao dịch nào nên chuyển sang vòng sau”. Trọng tâm, theo ông, không phải là “tin tưởng vô điều kiện vào validator” mà là đạt được đồng thuận về việc “giao dịch đã được nhìn thấy trước một mốc thời gian cụ thể hay chưa”.
Với *UNL*, Schwartz nêu hai lý do tồn tại. Thứ nhất, nhằm ngăn chặn kịch bản kẻ tấn công tạo ra “vô số validator giả” để buộc mạng lưới phải xử lý khối lượng công việc khổng lồ. Thứ hai, để “đo lường ai đang thực sự tham gia đồng thuận” trong trường hợp một phần validator không online, khiến quá trình đồng thuận có thể đình trệ. “Và đó là tất cả. Ngoài việc điều phối kích hoạt tính năng mới, UNL không mang theo quyền kiểm soát hay cơ chế *governance* nào khác”, ông nói, khẳng định validator “không thể ép nút mạng áp dụng những quy tắc không được lập trình trong mã nguồn”.
Kết luận, Schwartz đưa ra lập luận về “thiết kế cố ý phi kiểm soát” của *XRPL*. Theo ông, ngay từ đầu, XRPL đã được thiết kế để “Ripple khó lòng đáp ứng các yêu cầu kiểm duyệt”, tức là cố tình giảm thiểu khả năng kiểm soát trực tiếp của công ty. “Chúng tôi đã cẩn trọng và cố ý thiết kế XRPL theo hướng chúng tôi không thể kiểm soát nó”, Schwartz nhấn mạnh. Ông cũng nhắc lại rằng Ripple vẫn là doanh nghiệp phải tuân thủ mệnh lệnh của tòa án Mỹ, nên “chúng tôi không muốn có quyền kiểm soát, và thực tế không nắm quyền kiểm soát cũng là lợi ích cho chính chúng tôi”.
Ở góc độ *incentive*, Schwartz lập luận rằng “ngay cả trong trường hợp giả định Ripple có thể kiểm duyệt hoặc double-spend, khoảnh khắc công ty sử dụng quyền lực đó cũng là lúc mọi niềm tin vào XRPL sụp đổ, và giá trị sử dụng của mạng lưới cũng biến mất”. Theo ông, càng xây dựng cấu trúc “không thể làm” thay vì “không muốn làm” thì Ripple càng dễ nói “không” với những sức ép từ bên ngoài.
Tại thời điểm được đề cập trong bài, *XRP* đang được giao dịch ở mức 1,3766 đô la Mỹ, tương đương khoảng 1.966 won theo tỷ giá 1 đô la = 1.428,10 won. Cuộc đối đầu giữa Justin Bons và David Schwartz lần này đã kéo câu hỏi về mức độ *tập trung hóa* của *XRP Ledger(XRPL)* trở lại tâm điểm tranh luận, và nhiều ý kiến cho rằng tranh cãi quanh *tính vô hạn cấp phép, cấu trúc UNL và cơ chế đồng thuận* sẽ còn tiếp tục ảnh hưởng đến khung niềm tin và mô hình quản trị của hệ sinh thái Ripple trong thời gian tới.
Bình luận 0