Mỹ đang bước vào giai đoạn tái cấu trúc kinh tế sâu rộng, trong đó *từ*thuế quan*từ*, *từ*chính sách công nghiệp*từ*, *từ*giá xăng*từ* và định hướng của Cục Dự trữ Liên bang (Fed) trở thành những biến số then chốt chi phối cả kinh tế lẫn chính trị trong vài năm tới. Theo phân tích của Robert Kahn, Giám đốc chiến lược toàn cầu tại Eurasia Group, cấu trúc chính sách mới này sẽ ảnh hưởng mạnh tới bức tranh kinh tế Mỹ ít nhất đến năm 2026, đồng thời định hình lại tâm lý cử tri trong các kỳ bầu cử quốc hội sắp tới.
Theo Eurasia Group phân tích gần đây (giờ địa phương), Kahn cho rằng hệ thống thuế quan hiện tại, xu hướng thiên về *từ*chính sách công nghiệp*từ* của chính quyền, diễn biến *từ*giá xăng*từ* và tương tác giữa Fed với chính sách của Tổng thống Trump sẽ là những mảnh ghép quan trọng nhất để hiểu kinh tế – chính trị Mỹ trong trung hạn.
Thuế quan vẫn là trụ cột chính sách, nhưng đang bước vào giai đoạn “ổn định hóa”
Kahn nhận định *từ*thuế quan*từ* vẫn là một trong những công cụ trung tâm của chính sách kinh tế Mỹ và tiếp tục duy trì mức độ biến động cao trên thị trường. Chính quyền hiện tại sử dụng thuế quan như đòn bẩy chiến lược để tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu và kiềm chế Trung Quốc, vì vậy khó có khả năng các biện pháp này được gỡ bỏ trong thời gian ngắn. Ông nhấn mạnh: “Trong nhiệm kỳ này, thuế quan sẽ không kết thúc; cùng lắm là thay đổi hình thức rồi quay lại”.
Dù vậy, kinh tế Mỹ đã chứng tỏ sức “đề kháng” đáng kể trước gánh nặng thuế quan. Doanh nghiệp điều chỉnh cơ cấu chi phí, đa dạng hóa chuỗi cung ứng, trong khi tiêu dùng nội địa không sụt mạnh, qua đó hấp thụ phần đáng kể cú sốc chi phí. Theo Kahn, nền kinh tế Mỹ “đã chịu đựng khá tốt mức thuế quan hiện nay”.
Ông dự báo cấu trúc thuế quan sẽ dần đi vào khuôn khổ “ba tầng” rõ rệt: mức rất cao cho các lĩnh vực chiến lược (như công nghệ nhạy cảm, chuỗi cung ứng quan trọng), mức trung bình cho hàng nhập khẩu phổ thông và mức thấp hoặc ngoại lệ cho một số nhóm hàng nhất định. Khi hệ thống ba tầng này ổn định, hướng đi chính sách sẽ dễ đoán hơn, giúp doanh nghiệp và nhà đầu tư lập kế hoạch tốt hơn, từ đó giảm bớt trạng thái “khó lường” vốn là nguồn cơn chính của biến động thị trường.
*bình luận* Với nhà đầu tư tài chính và doanh nghiệp sản xuất, điều quan trọng không chỉ là mức thuế bao nhiêu phần trăm, mà là cấu trúc và tính ổn định của hệ thống thuế quan. Một khung ba tầng minh bạch sẽ giúp định giá rủi ro chính sách tốt hơn so với những đợt điều chỉnh đột ngột, khó đoán như giai đoạn cao điểm chiến tranh thương mại.
Từ thuế quan sang chính sách công nghiệp: Chính phủ Mỹ can thiệp sâu hơn vào thị trường
Theo Kahn, trục điều hành kinh tế của Nhà Trắng đang dịch chuyển nhanh từ *từ*thuế quan*từ* và chính sách thương mại sang *từ*chính sách công nghiệp*từ*. Thay vì chỉ dùng thuế và đàm phán thương mại để tác động gián tiếp, chính phủ ngày càng triển khai các gói trợ cấp trực tiếp, ưu đãi thuế, nới lỏng quy định trong các ngành mũi nhọn như bán dẫn, xe điện, pin, năng lượng sạch.
Ông cho rằng chính quyền đã nhận thấy “giới hạn” của thuế quan, nên đang “xoay trục” sang các gói công nghiệp chủ động hơn. Cách tiếp cận mới là dùng hỗ trợ tài chính và thiết kế quy định để trực tiếp nuôi dưỡng các chuỗi giá trị chiến lược trong lãnh thổ Mỹ, đồng thời giảm phụ thuộc vào đối thủ địa chính trị.
Kahn dự báo đến khoảng năm 2026, *từ*chính sách công nghiệp*từ* sẽ trở thành “câu chuyện chủ đạo” của kinh tế Mỹ. Khi đó, mức độ can thiệp trực tiếp của chính phủ vào cơ chế phân bổ vốn, phát triển ngành và cấu trúc thị trường sẽ rõ nét hơn, tác động đến lợi nhuận doanh nghiệp cũng như định giá trên thị trường cổ phiếu, trái phiếu và hàng hóa.
Đây là sự rời bỏ tương đối rõ rệt so với mô hình tự do thương mại và Nhà nước can thiệp hạn chế trước đây. Dưới danh nghĩa an ninh quốc gia, ổn định chuỗi cung ứng và cạnh tranh công nghệ, chính phủ đang nắm vai trò ngày càng lớn trong quyết định nguồn vốn chảy vào đâu, ngành nào được ưu tiên. Trong môi trường đó, nhà đầu tư phải phân tích kỹ cả “rủi ro chính sách” lẫn “lợi thế chính sách”, vì dòng tiền và định giá có thể bị chi phối mạnh bởi trợ cấp hoặc quy định mới.
*bình luận* Đây là xu hướng toàn cầu, nhưng Mỹ đang đi rất nhanh với quy mô gói hỗ trợ hàng trăm tỷ USD cho bán dẫn, năng lượng sạch, sản xuất trong nước. Với nhà đầu tư tiền mã hóa và công nghệ số, việc Mỹ đẩy mạnh *từ*chính sách công nghiệp*từ* cũng hàm ý rủi ro và cơ hội mới trong các lĩnh vực hạ tầng số, AI, an ninh mạng và thanh toán.
“Chi phí sống quá đắt”: áp lực giá cả có thể xoay trục kết quả bầu cử
Trên mặt trận chính trị, Kahn cho rằng chủ đề trọng tâm của các kỳ bầu cử quốc hội tới đây sẽ xoay quanh “affordability” – khả năng “gánh nổi” chi phí sinh hoạt. Dù số liệu vĩ mô cho thấy tăng trưởng và lạm phát đã dịu lại, nhiều hộ gia đình vẫn cảm nhận sức ép lớn từ tiền thuê nhà, thực phẩm, y tế, chi phí vay nợ.
Khoảng cách giữa “thống kê” và “cảm nhận” này có thể đảo chiều cán cân quyền lực tại Quốc hội. Kahn ước tính xác suất đảng Dân chủ giành lại Hạ viện ở mức “rất cao”, khoảng 80%, phần vì bất mãn tích tụ liên quan đến chi phí sinh hoạt. Các kỳ bầu cử tới, theo ông, sẽ mang màu sắc “trưng cầu ý kiến về kinh tế”, nơi cử tri đánh giá đảng nào đưa ra phương án thuyết phục hơn về việc kiềm chế giá nhà, nâng lương thực tế, kiểm soát chi phí thiết yếu.
Những đề xuất về phúc lợi, cải cách thuế, trần giá thuê, bình ổn *từ*giá xăng*từ* và năng lượng nói chung sẽ đứng ở trung tâm tranh luận, trở thành yếu tố then chốt định hình tương quan lực lượng trong Quốc hội.
Giá xăng – “đồng hồ cảm nhận kinh tế” trực tiếp nhất của cử tri
Trong số các biến số chi phối tâm lý cử tri, Kahn xem *từ*giá xăng*từ* tại trạm xăng là chỉ báo đơn lẻ quan trọng nhất. Mỗi lần đổ xăng, người dân đối diện trực tiếp với bảng giá – thứ tác động tức thời hơn nhiều so với chỉ số lạm phát hay báo cáo thất nghiệp hàng tháng.
Lịch sử bầu cử Mỹ cho thấy, khi *từ*giá xăng*từ* tăng vọt, tỉ lệ ủng hộ chính quyền đương nhiệm và đảng chiếm đa số trong Quốc hội thường suy giảm cùng nhịp. Kahn cho rằng giá xăng tăng tạo hiệu ứng dây chuyền: chi phí vận chuyển, giá hàng hóa thiết yếu tăng theo, củng cố cảm giác “chi phí sống vượt tầm kiểm soát”. Ngược lại, nếu giá xăng được bình ổn hoặc hạ nhiệt trong giai đoạn tranh cử, mức độ bất mãn kinh tế có thể hạ bớt.
Ông dự đoán trong các cuộc bầu cử tới, kịch bản *từ*giá xăng*từ* đi lên hay hạ xuống sẽ là một trong những biến số kinh tế – chính trị quan trọng nhất, có khả năng tác động nhanh đến tỷ lệ ủng hộ các ứng viên.
Fed dưới thời Kevin Hassett: khó xây dựng đa số ủng hộ “chính sách Trump”
Một trụ cột quan trọng khác trong bức tranh mà Kahn phác họa là vai trò của Cục Dự trữ Liên bang và Chủ tịch Kevin Hassett. Theo ông, Hassett – trên cương vị chủ tịch – sẽ đối mặt với bài toán khó: làm thế nào giành được đa số ủng hộ trong Ủy ban Thị trường mở liên bang (FOMC) cho những định hướng mà Tổng thống Trump mong muốn.
Do FOMC quyết định lãi suất và đường đi của chính sách tiền tệ theo nguyên tắc đa số, Chủ tịch Fed không thể “tự mình áp đặt” mong muốn chính trị nếu các thành viên có quyền biểu quyết ưu tiên mục tiêu ổn định giá hơn là tăng trưởng nóng. Kahn nhấn mạnh, không có gì đảm bảo Fed sẽ luôn đi đúng quỹ đạo mà Nhà Trắng mong đợi.
Nếu kỳ vọng của Trump về nới lỏng tiền tệ để hỗ trợ tăng trưởng, việc làm không trùng khớp với đánh giá rủi ro lạm phát của các quan chức Fed, xung đột ngầm giữa lập trường chính trị và tính độc lập của ngân hàng trung ương có thể nổi lên. Trong hoàn cảnh đó, thị trường trái phiếu và chứng khoán có nguy cơ biến động mạnh hơn do phải định giá lại rủi ro can thiệp chính trị vào Fed hoặc rủi ro Fed “phản kháng” sức ép từ Nhà Trắng.
*bình luận* Với nhà đầu tư, điều cần theo dõi không chỉ là lãi suất danh nghĩa, mà là “khoảng cách” giữa ưu tiên của Tổng thống Trump và ưu tiên của Fed. Khoảng cách này càng lớn, rủi ro biến động trên thị trường tài chính càng cao, nhất là với các tài sản nhạy cảm với lãi suất như cổ phiếu công nghệ, tiền mã hóa và trái phiếu dài hạn.
Kinh tế và chính trị đan xen: thuế quan, chính sách công nghiệp và giá xăng cùng quyết định đường đi của Mỹ
Tổng hợp nhận định của Kahn, vài năm tới, kinh tế – chính trị Mỹ nhiều khả năng xoay quanh hai trục giao cắt: một là chuyển dịch từ *từ*thuế quan*từ* sang *từ*chính sách công nghiệp*từ* trong thiết kế chiến lược kinh tế; hai là làn sóng bất mãn về chi phí sinh hoạt, được “kích hoạt” mạnh mẽ bởi *từ*giá xăng*từ* và hóa đơn hàng tháng của người dân.
Trong bối cảnh đó, thuế quan vẫn là biến số gây nhiễu thương mại và chuỗi cung ứng, dù mức “sốc” có thể giảm dần khi đi vào khung ba tầng ổn định hơn. Ngược lại, *từ*chính sách công nghiệp*từ* sẽ ngày càng trở thành động lực chính tái cấu trúc thị trường và định hình cơ hội – rủi ro cho từng ngành, từng doanh nghiệp.
Cùng lúc, cảm nhận của cử tri về chi phí sống, mà *từ*giá xăng*từ* là thước đo rõ nhất, sẽ tác động trực tiếp đến kết quả bầu cử và tương quan lực lượng trong Quốc hội. Thêm vào đó, việc Fed dưới thời Kevin Hassett cân bằng giữa kỳ vọng của Tổng thống Trump và cam kết ổn định giá sẽ là yếu tố then chốt quyết định đường đi lãi suất, từ đó chi phối dòng vốn toàn cầu.
*bình luận* Đối với giới đầu tư – bao gồm cả nhà đầu tư tiền mã hóa – giai đoạn tới đòi hỏi phải nhìn *chính sách – kinh tế – thị trường* như một “gói tổng thể”. Từ *từ*thuế quan*từ* và *từ*chính sách công nghiệp*từ* cho đến lộ trình lãi suất của Fed và diễn biến *từ*giá xăng*từ*, tất cả đang đan xen, cùng định hình môi trường đầu tư quanh nước Mỹ trong trung hạn.
Bình luận 0