Chỉ 20% dự án tiền mã hóa phục hồi sau bị hack – Niềm tin người dùng bị đe dọa nghiêm trọng

Chỉ 20% dự án tiền mã hóa phục hồi sau khi bị hack – Ngành đối mặt cuộc khủng hoảng niềm tin

Sau những vụ tấn công mạng nghiêm trọng, phần lớn các dự án tiền mã hóa không thể quay trở lại hoạt động bình thường, dẫn đến sụp đổ hoàn toàn. Trong bối cảnh ấy, các chuyên gia cảnh báo rằng ‘mất mát tài sản’ không đáng lo bằng ‘sự đổ vỡ niềm tin’.

Theo báo cáo từ Immunefi – nền tảng bảo mật Web3, ông Mitchell Amador, Giám đốc điều hành công ty, cho biết trong cuộc phỏng vấn gần đây rằng chỉ chưa đầy 20% các dự án tiền mã hóa từng trải qua một vụ hack nghiêm trọng có thể phục hồi hoạt động bình thường. “Phần lớn các giao thức rơi vào trạng thái tê liệt ngay sau sự cố,” ông chia sẻ.

Ông Amador phân tích rằng trong vài giờ đầu sau vụ hack, quy mô thiệt hại tăng mạnh. "Dự án thường mất quá nhiều thời gian để đánh giá tình hình do không có chiến lược ứng phó sẵn sàng, dẫn đến quyết định chậm trễ và các hành động bộc phát,” ông nói thêm. Một yếu tố gây trở ngại là nhiều nhóm dự án do lo sợ tổn hại danh tiếng đã ngần ngại tạm dừng hợp đồng thông minh. Nhưng điều này khiến cho việc giao tiếp với cộng đồng bị gián đoạn hoàn toàn, từ đó làm gia tăng tâm lý hoang mang.

Điểm cốt lõi mà Amador nhấn mạnh là “sự mất niềm tin trong quá trình xử lý khủng hoảng, chứ không phải tổn thất kinh tế, mới là nguy cơ lớn nhất”. Ông cảnh báo: “Giữ im lặng khi có sự cố chính là cách nhanh nhất để đánh mất lòng tin từ người dùng.”

Niềm tin phi tập trung – Giá trị cốt lõi của tiền mã hóa

Tương tự, CEO của công ty bảo mật Kerberus – ông Alex Katz – cho rằng nhiều vụ hack lớn đã đánh một đòn chí mạng vào các dự án, khiến người dùng rời bỏ và thanh khoản cạn kiệt; ngay cả khi hệ thống được phục hồi về mặt kỹ thuật thì niềm tin của người dùng cũng không còn.

Một xu hướng đáng chú ý hiện nay là hình thức hack đã thay đổi. Thay vì nhắm vào lỗi mã trong hợp đồng thông minh như trước kia, các tin tặc ngày càng tận dụng sai sót vận hành hoặc hành vi bất cẩn của người dùng. Theo ông Katz, "yếu tố con người chính là điểm yếu lớn nhất trong các vụ tấn công ngày nay — từ việc phê duyệt giao dịch độc hại, nhập khóa vào trang giả mạo, đến việc để lộ câu seed."

Một minh chứng là vụ việc đầu tháng này, khi một nhà đầu tư bị lừa bởi một cuộc tấn công mang tính chất xã hội đóng giả làm bộ phận hỗ trợ khách hàng của Trezor. Kết quả, nạn nhân đã tiết lộ seed phrase và bị lấy mất số tiền điện tử trị giá 282 triệu USD (tương đương khoảng 4.157 tỷ đồng), bao gồm cả Bitcoin(BTC) và Litecoin(LTC). Đây được xem là vụ hack thông qua kỹ thuật xã hội lớn nhất từng xảy ra trong ngành tiền mã hóa.

2025: Tổn thất có thể chạm ngưỡng 45 nghìn tỷ đồng – AI nâng cấp khả năng tấn công

Tổng thiệt hại do các vụ hack trong năm 2023 đã lên đến 3,4 tỷ USD (gần 85.000 tỷ đồng), mức cao nhất kể từ 2022. Đáng chú ý, chỉ ba vụ tấn công chiếm tới 69% tổng thiệt hại. Trong đó, vụ hack sàn Bybit gây thất thoát 1,4 tỷ USD – tương đương gần một nửa tổng số tiền bị đánh cắp trong cả năm.

Ông Amador cũng chỉ ra rằng các vụ tấn công hiện nay mang tính linh hoạt cao hơn khi nhiều tin tặc không còn phụ thuộc vào việc khai thác lỗ hổng kỹ thuật, mà hướng đến điểm yếu trong quy trình hoạt động. Ông cảnh báo: “AI đang thay đổi cuộc chơi. Với trí tuệ nhân tạo, hacker có thể tự động tạo và gửi hàng nghìn nội dung lừa đảo tinh vi mỗi ngày – có khả năng cá nhân hóa theo từng người dùng.”

Trong bối cảnh này, một số tổ chức dự báo tổng thiệt hại từ các vụ hack có thể lên tới 3,5 tỷ USD trong năm 2025 (tương đương gần 45 nghìn tỷ đồng), nếu các giao thức không nhanh chóng nâng cao khả năng ứng phó.

Công nghệ bảo mật phát triển, nhưng yếu tố con người vẫn là điểm yếu

Dù áp lực ngày càng lớn, các chuyên gia vẫn lạc quan vào tiềm năng cải thiện của hệ sinh thái blockchain. Ông Amador nhận định năm 2026 có thể trở thành “mốc son” khi bảo mật hợp đồng thông minh đạt đến độ hoàn thiện cao nhất, nhờ vào sự trưởng thành trong quy trình phát triển, kiểm toán kỹ lưỡng và khả năng giám sát rủi ro trực tuyến ngày càng hiệu quả.

Tuy nhiên, ông cũng nhấn mạnh rằng công nghệ thôi là chưa đủ. “Khi sự cố xảy ra, giao thức cần ngay lập tức tạm dừng hoạt động và thông báo minh bạch với người dùng. Không cần biết hết sự việc cũng phải bắt đầu giao tiếp – chần chừ là thứ khiến khủng hoảng trở thành thảm họa.”

Trong thế giới tiền mã hóa, nơi mà tính phi tập trung và tự chủ là kim chỉ nam, “niềm tin” chính là loại tài sản vô hình nhưng quý giá nhất. Bài học lớn từ các vụ hack là: Không chỉ viết code giỏi, các đội ngũ phát triển cần có khả năng quản trị khủng hoảng – từ phản ứng nhanh đến minh bạch thông tin – để giữ vững lòng tin người dùng.

Từ khóa: “tiền mã hóa”, “hacker”, “niềm tin”, “hợp đồng thông minh”