Tiền mã hóa bước vào thời kỳ trầm lắng: Nhà đầu tư cá nhân rút lui, tổ chức lên ngôi

Thị trường tiền mã hóa đang trải qua một giai đoạn "nguội lạnh" rõ rệt, đặc biệt là với nhóm nhà đầu tư cá nhân (retail). Các dấu hiệu như lượng tìm kiếm sụt giảm, hoạt động trên mạng xã hội giảm sút và sự thoái trào của làn sóng meme coin đang phản ánh một thực tế: phong trào lạc quan trước đây trên các nền tảng xã hội nay dần rút lui. Theo các chuyên gia, nguyên nhân cốt lõi không còn nằm ở thay đổi thuật toán mà là sự dịch chuyển mang tính cấu trúc – từ *retail* sang tổ chức. Đây là bước ngoặt khiến thị trường đi vào một giai đoạn mới, ít sôi động nhưng có chiều sâu hơn.

Theo The Block đưa tin ngày 24 (giờ địa phương), việc nền tảng X (trước đây là Twitter) thay đổi thuật toán hiển thị nội dung đã kích hoạt làn sóng suy giảm hoạt động của cộng đồng tiền mã hóa, thường gọi là 'Crypto Twitter (CT)'. Giám đốc sản phẩm X – Nikita Bier – cho biết “CT đang tự sụp đổ bởi những nội dung lặp lại và kém chất lượng, chứ không hoàn toàn vì thuật toán”. Tuy nhiên, bình luận này lại gây nên làn sóng phản đối. Nhiều người dùng cho rằng chính thuật toán mới, sự bùng nổ của bot, nội dung do AI tạo và rác quảng cáo là nguyên nhân chính làm loãng giá trị cộng đồng.

Sau đó, vào ngày 13, Bier đưa ra tuyên bố ngắn gọn rằng “vấn đề đã được giải quyết”, song điều đó không đủ để xoa dịu bất mãn từ cộng đồng. Kết quả là X phải cấm hoàn toàn chương trình phần thưởng InfoFi – một mô hình khuyến khích người dùng đăng nội dung để nhận token. Dự án tiêu biểu liên quan, Kaito, ngay sau đó đã chứng kiến giá token giảm gần 20%.

Dẫu vậy, theo các chuyên gia, những yếu tố trên chỉ là biểu hiện bề ngoài. Nick Carter của Castle Island Ventures nhận định: "Động lực tăng trưởng đang chuyển từ cộng đồng sang lĩnh vực hạ tầng và đồng ổn định giá (stablecoin). CT giờ chỉ còn tràn ngập 'AI content' thay vì thông tin có giá trị." *Từ khóa “tiền mã hóa”* đang mất dần sức hút với công chúng, phản ánh sự thay đổi trong trọng tâm thảo luận của cả thị trường.

Một trong những nguyên nhân khiến nhà đầu tư cá nhân nản lòng là do “mệt mỏi tâm lý”. Ngày 10 tháng 10 năm ngoái, thị trường đã chứng kiến đợt thanh lý hơn 27 nghìn tỷ đồng tương đương trong đòn bẩy chỉ trong một ngày, khiến hơn 1,5 triệu người thua lỗ. Thêm vào đó là sự sụp đổ của nhiều dự án chất lượng thấp, memecoin lao dốc và DeFi trở nên nhàm chán. Theo chỉ số “*Sợ hãi và Tham lam tiền mã hóa*”, thị trường trong tháng 11 và 12 rơi vào trạng thái sợ hãi cực độ.

Javed Khattak – Giám đốc tài chính của công ty hạ tầng cheqd thuộc hệ sinh thái Cosmos – phân tích rằng cú điều chỉnh này mang tính cơ cấu nhiều hơn là cảm tính. Ông cho rằng “đây là hệ quả từ môi trường vĩ mô – lãi suất cao và lợi nhuận thực tế gia tăng đã làm giảm sức hấp dẫn của tài sản có độ biến động lớn và không sinh lãi. Chu kỳ lần này đặt tổ chức lên vai trò chủ đạo thay vì *retail*.”

Không chỉ mạng xã hội X, sự thờ ơ cũng lan rộng trên nhiều nền tảng khác. Markus Levin, đồng sáng lập XYO, cho biết: “Toàn bộ thị trường đang bước vào giai đoạn trưởng thành, thể hiện rõ qua mức giảm đồng loạt về tìm kiếm, truy cập và khối lượng giao dịch.” Benjamin Cowen – nhà sáng lập Into The Cryptoverse – cũng cho rằng: “Quá trình tăng trưởng người theo dõi trên YouTube chậm lại thấy rõ, meme coin và altcoin không còn mang đến sự hứa hẹn. Nhà đầu tư cá nhân vì thế mất dần hứng thú.” Ông nhấn mạnh: "Giai đoạn tăng giá 2023–2025 thực chất chỉ tập trung ở Bitcoin(BTC), trong khi đa số altcoin đã không còn che giấu được xu hướng suy yếu."

Số liệu on-chain cũng xác nhận xu hướng này. Theo phân tích từ công ty dữ liệu Santiment, số lượng ví Bitcoin hoạt động đã giảm hơn 37.000 kể từ đỉnh hồi tháng 10. Tổng số lượt nhắc đến các từ khóa liên quan cũng chạm mức thấp nhất trong ba tháng. Đáng chú ý, các ví cá mập bắt đầu bán ra sau tháng 10, tuy nhiên lượng mua nhỏ lẻ lại tăng, pha trộn thành một tín hiệu mâu thuẫn. Santiment nhận định đây có thể là “điểm chuyển hướng” của chu kỳ.

Trong bối cảnh đó, câu hỏi đặt ra là: *tiền mã hóa* sẽ đi về đâu? Sự suy giảm hoạt động *retail* và chỉ số xã hội là các yếu tố điển hình của "thị trường giá xuống". Tuy nhiên, dòng vốn từ các quỹ ETF và đà mua ròng từ tổ chức đang tạo lớp đệm giữ giá. Điều này khiến chu kỳ lần này khác biệt với trước đây – khi *retail* là lực đẩy chính cho mọi đợt tăng. Giờ đây, thị trường đang nằm giữa hai xu hướng đối lập, được xem là bước ngoặt của toàn ngành.

Santiment nhận định MVRV (chỉ số tỷ lệ vốn hóa thị trường và vốn hóa thực tế) và biến động tâm lý nhà đầu tư sẽ là những chỉ báo mang tính then chốt. Thị trường có tiếp tục phục hồi hay quay đầu giảm sâu hơn, phụ thuộc nhiều vào sự cải thiện của hai chỉ số này. Để chuyển sang giai đoạn mới, thị trường không chỉ cần thay đổi từ nền tảng mạng xã hội, mà còn đòi hỏi sự phục hồi thực sự về cấu trúc và niềm tin của người tham gia. Nếu muốn vượt qua “mùa đông”, *tiền mã hóa* phải dần xây dựng lại nền tảng vững chắc – không còn sống dựa trên hiệu ứng lan truyền và cơn sốt nhất thời.