Samjong KPMG ra mắt AI SOX, giảm 99% thời gian đánh giá nội bộ

Samjong KPMG vừa ra mắt “giải pháp KPMG AI SOX”, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) vào công tác đánh giá vận hành hệ thống kiểm soát nội bộ báo cáo tài chính. Theo Samjong KPMG, tại một tập đoàn lớn trong nước đã áp dụng giải pháp này, thời gian thực hiện đánh giá vận hành giảm từ hàng nghìn giờ mỗi năm xuống còn vài chục giờ.

Samjong KPMG cho biết ngày 12 đã đưa ra thị trường giải pháp này nhằm nâng cao hiệu quả công việc và chất lượng đánh giá trong toàn bộ hệ thống kiểm soát nội bộ báo cáo tài chính của doanh nghiệp. Đây là nền tảng giúp chuyển đổi cách đánh giá vận hành từ mô hình thủ công, dựa trên mẫu chọn, sang mô hình quản lý dựa trên dữ liệu và rủi ro.

Giải pháp phân tích mục tiêu kiểm soát, rủi ro, hoạt động kiểm soát và tiêu chí đánh giá dựa trên ma trận kiểm soát rủi ro (Risk Control Matrix - RCM). RCM là tài liệu kiểm soát nội bộ tổng hợp các rủi ro mà doanh nghiệp gặp phải cùng những hoạt động kiểm soát nhằm ngăn chặn rủi ro đó.

AI sẽ kiểm tra nhiều dạng tài liệu chứng minh khác nhau như file PDF, hình ảnh, file Excel, hợp đồng và văn bản phê duyệt. Dựa trên dữ liệu này, hệ thống xác định hoạt động kiểm soát đã được thực hiện trên thực tế hay chưa, cũng như có tồn tại trường hợp ngoại lệ nào không.

Kết quả đánh giá và báo cáo cũng được tạo tự động. Hệ thống được thiết kế để đưa ra cả kết quả phán đoán và căn cứ đi kèm, giúp giảm việc rà soát lặp lại của người đánh giá và duy trì tiêu chí phán đoán nhất quán cho từng hạng mục kiểm soát.

Giải pháp có thể triển khai trên môi trường mạng nội bộ khép kín, tại chỗ (on-premise) hoặc trên đám mây, đồng thời hỗ trợ phân tích tài liệu đa ngôn ngữ. Cấu hình này hướng đến các doanh nghiệp muốn quản lý dữ liệu kế toán nội bộ của công ty con và chi nhánh ở nước ngoài theo cùng một tiêu chuẩn.

Hình thức cung cấp gồm hai loại là tiêu chuẩn và mở rộng. Phiên bản tiêu chuẩn cho phép doanh nghiệp sử dụng bằng cách tải lên RCM và tài liệu chứng minh mà không cần xây dựng hệ thống riêng, phù hợp với doanh nghiệp muốn kiểm chứng hiệu quả của AI trong thời gian ngắn.

Phiên bản mở rộng liên kết với hệ thống quản lý nguồn lực doanh nghiệp (ERP), phần mềm làm việc nhóm, hệ thống phê duyệt điện tử và hệ thống quản lý văn bản. Toàn bộ quy trình, từ xác định tổng thể và trích xuất chứng minh đến phân tích, đánh giá và báo cáo, đều do tác nhân AI (AI agent) xử lý.

Tác nhân AI là hệ thống trí tuệ nhân tạo thực hiện nhiều bước công việc như trích xuất dữ liệu, phân tích và báo cáo để đạt được mục tiêu đề ra. Trong giải pháp này, tác nhân AI đóng vai trò kết nối các quy trình đánh giá vận hành kế toán nội bộ, qua đó tự động hóa các công việc lặp lại.

Theo trường hợp áp dụng tại một tập đoàn lớn trong nước mà Samjong KPMG công bố, phiên bản mở rộng đã được đưa vào sử dụng cho hơn 500 hạng mục kiểm soát nội bộ. Phạm vi tự động hóa đã mở rộng lên hơn 60%, và công ty có kế hoạch từng bước nâng phạm vi này lên toàn bộ các hạng mục kiểm soát trong thời gian tới.

Thời gian thực hiện công việc đánh giá vận hành giảm từ hàng nghìn giờ mỗi năm xuống còn vài chục giờ. Samjong KPMG cho biết đã xác nhận hiệu quả giảm khoảng 99% thông qua trường hợp áp dụng này.

Hệ thống kiểm soát nội bộ báo cáo tài chính là công cụ kiểm soát nhằm đảm bảo độ tin cậy của báo cáo tài chính doanh nghiệp. Trong quá trình đánh giá vận hành, các công việc như kiểm tra chứng minh, phán đoán trường hợp ngoại lệ và soạn báo cáo thường lặp lại nhiều lần, và giải pháp mới này tập trung vào việc giảm bớt khối lượng công việc đó.

Tại sự kiện “AI Summit 2026” tổ chức vào tháng 6, Samjong KPMG đã giới thiệu các trường hợp tự động hóa đánh giá kế toán nội bộ ứng dụng AI trong lĩnh vực sản xuất và tài chính. Khi đó, công ty đã trình bày phương án dùng AI để giảm sai sót do con người, đồng thời nâng cao hiệu quả thực chất và năng suất của hệ thống kiểm soát nội bộ.

Samjong KPMG cho biết “KPMG AI SOX là nền tảng đổi mới hỗ trợ chuyển đổi hệ thống kiểm soát nội bộ báo cáo tài chính không chỉ ở cấp độ chuyển đổi số, mà còn tiến lên mô hình vận hành dựa trên AI”. Công ty cho biết sẽ tiếp tục phát triển phương pháp đánh giá vận hành bằng AI cùng mô hình tri thức kiểm soát nội bộ, dựa trên kinh nghiệm triển khai thực tế.