Dự luật minh bạch tài sản số tại Mỹ bị hoãn: Ngân hàng lo sợ mất 1.500 tỷ USD vào stablecoin

Dự thảo Luật minh bạch tài sản số tại Mỹ bất ngờ tạm hoãn: Cuộc chiến lợi ích giữa ngân hàng và ngành tiền mã hóa lộ diện

Dự thảo "Luật minh bạch tài sản số" (Clarity Act) tại Quốc hội Mỹ bất ngờ rơi vào bế tắc, hé lộ mâu thuẫn sâu sắc giữa ngành ngân hàng truyền thống và hệ sinh thái tiền mã hóa. Diễn biến này được châm ngòi bởi việc Coinbase công khai rút lại sự ủng hộ, nhưng nguyên nhân cốt lõi nằm ở cuộc đấu quyền lực xoay quanh cấu trúc sinh lời của tài sản kỹ thuật số.

Theo Reuters đưa tin ngày 24 (giờ địa phương), dự thảo vốn dự kiến được bỏ phiếu trong tuần này tại Ủy ban Ngân hàng Thượng viện, nay đã bị hoãn lại khi Thượng Nghị sĩ Tim Scott bất ngờ tạm dừng thảo luận. Động thái này xảy ra sau phát ngôn chỉ trích quyết liệt từ Giám đốc điều hành Coinbase, ông Brian Armstrong, gọi nội dung dự thảo là “tồi tệ hơn cả luật hiện hành”.

Coinbase rút ủng hộ: “Giọt nước tràn ly” làm dự luật lung lay

Ông Brian Armstrong tuyên bố chỉ trong vòng chưa đầy hai ngày sau khi nhận được bản dự thảo dài 270 trang, ông đã thấy “nhiều điểm có thể khiến người tiêu dùng gặp rủi ro nghiêm trọng”. Các điều khoản gây tranh cãi gồm:

- Cấm các sàn giao dịch như Coinbase trả phần thưởng hoặc lãi suất cho người dùng

- Giới hạn vai trò của Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch (SEC) trong việc giám sát token hóa các tài sản trong thế giới thực

- Thu hẹp quyền giám sát thị trường tiền mã hóa thông thường của Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai Mỹ (CFTC)

Về phần mình, Giám đốc điều hành Ripple, ông Brad Garlinghouse, nhận định tại một diễn đàn ở Thụy Sĩ rằng Coinbase đã “phản ứng quá mức cần thiết”, đồng thời cho biết phần lớn doanh nghiệp trong ngành vẫn đang tiếp tục thương lượng nhằm tìm ra hướng đi thỏa đáng.

Tranh cãi nóng: Cấm trả lãi cho tiền ổn định giữa lúc hệ thống ngân hàng đối mặt áp lực cạnh tranh

Một trong những "từ" trọng tâm của tranh cãi hiện nay là điều khoản cấm các "từ" phát hành, sàn giao dịch và cả đối tác thứ ba trả lãi từ "từ" tiền ổn định cho người dùng. Điều này được giới phân tích xem là nỗ lực của ngành ngân hàng nhằm loại bỏ đối thủ cạnh tranh trong huy động vốn, đặc biệt trong bối cảnh người dùng đang chuyển từ tài khoản ngân hàng có lãi suất thấp (khoảng 0.01%) sang dùng các "từ" tiền ổn định có thể sinh lời 4–5% nhờ đầu tư vào tài sản ngắn hạn như trái phiếu chính phủ.

Theo báo cáo của Ngân hàng Dự trữ Liên bang Kansas City, nếu mô hình tiền ổn định tiếp tục mở rộng, khoảng 25.9% lượng tiền gửi – tương đương hơn 1.500 tỷ USD (khoảng 2.213 nghìn tỷ đồng) – có thể rút khỏi hệ thống ngân hàng, đe dọa năng lực tín dụng của các ngân hàng địa phương. Lãnh đạo của JPMorgan (JPM), Bank of America (BAC) cũng đã bày tỏ lo ngại việc "từ" tiền ổn định có thể trở thành rủi ro hệ thống nếu cho phép trả lãi.

"Điều khoản Big Brother": Lo ngại xâm phạm quyền riêng tư

Một điểm gây tranh cãi khác của dự thảo là các điều khoản được đánh giá là vi phạm quyền riêng tư người dùng. Các yêu cầu như giám sát giao dịch theo thời gian thực, quản lý ví cá nhân không lưu ký (non-custodial wallet), và chia sẻ dữ liệu với ngân hàng trung ương nước ngoài đang làm dấy lên làn sóng phản đối mạnh mẽ.

Một chuyên gia bình luận đã gọi dự luật này là “lưới giám sát tài chính kỹ thuật số”, cho rằng quyền đóng băng tài sản mã hóa được trao cho Bộ Tài chính Mỹ có thể dễ dàng bị lạm dụng. Đặc biệt, người dùng hệ thống tài chính phi tập trung (DeFi) và ví tự quản trở thành đối tượng dễ bị ảnh hưởng nhất.

Phản ứng thị trường lạnh nhạt, tiến trình lập pháp vẫn chưa dừng lại

Ba thượng nghị sĩ đang dẫn dắt dự luật – Tim Scott, Cynthia Lummis và Bill Hagerty – đều khẳng định quá trình đàm phán vẫn tiếp tục. Tuy nhiên, phản ứng từ cộng đồng tiền mã hóa cho thấy sự thiếu tin tưởng ngày càng tăng. Một số ý kiến gọi đây là “Dodd-Frank phiên bản tài sản số” – ám chỉ nguy cơ quy định bị thao túng bởi lợi ích ngân hàng, tương tự như các đạo luật kiểm soát phố Wall sau khủng hoảng tài chính 2008.

Thậm chí, một số chuyên gia còn cảnh báo rằng trong khi Trung Quốc đang thử nghiệm “nhân dân tệ điện tử” với khả năng trả lãi, thì việc Mỹ cấm "từ" trả lãi từ stablecoin có thể trở thành “tổn thất chiến lược từ bên trong” với hệ thống tài chính Mỹ.

Cuộc tranh giành quyền phân phối thu nhập trong kỷ nguyên số

Sự phản đối dữ dội lần này cho thấy tranh cãi xung quanh Clarity Act vượt xa phạm vi luật pháp – đó là câu hỏi cốt lõi: “Ai sẽ kiểm soát dòng lợi nhuận trong tương lai?”. Liệu nó sẽ do ngân hàng truyền thống duy trì hay chuyển dịch sang hệ sinh thái "từ" tài sản mã hóa phi tập trung?

Nếu không thể đạt được sự đồng thuận, chính phủ Mỹ có thể siết chặt mọi mô hình tài chính dựa trên "từ" tiền ổn định như stablecoin. Ngược lại, nếu ủng hộ đổi mới, ngành ngân hàng sẽ buộc phải thích nghi với cuộc chơi mới trên chuỗi. Định hướng sắp tới của quy định sẽ là yếu tố then chốt quyết định cán cân quyền lực này.

Bình luận: Nước Mỹ đang đứng trước thời điểm quan trọng trong việc xác lập vai trò của mình trong hệ sinh thái tài chính kỹ thuật số. Phán đoán ai thắng ai thua còn quá sớm, nhưng rõ ràng chướng ngại pháp lý sẽ định hình tốc độ và hướng đi của toàn ngành tiền mã hóa.