Giảm 4,98%, chỉ số bán dẫn Mỹ kéo Đài Loan chao đảo theo

Chỉ số bán dẫn Philadelphia giảm 4,98% và chứng chỉ lưu ký (ADR) của TSMC giảm 4,07%, khiến đà điều chỉnh của cổ phiếu bán dẫn Mỹ lan sang đà giảm của chứng khoán Đài Loan. Giới phân tích cho rằng làn sóng bán ra cổ phiếu liên quan trí tuệ nhân tạo (AI), áp lực từ lãi suất dài hạn và biến số năng lượng từ eo biển Hormuz đã cùng lúc đè nặng lên giá tài sản rủi ro.

ABMedia đưa tin ngày 19 rằng chỉ số Đài Loan gia quyền (Taiwan Weighted Index) đóng cửa ở mức 44.719,35 điểm, giảm 1,30%. Mức đáy trong phiên là 44.308,71 điểm. Tâm điểm của đà giảm là các cổ phiếu liên quan AI và cổ phiếu bán dẫn.

Chứng khoán Mỹ đóng cửa vào rạng sáng ngày 19 theo giờ Hàn Quốc cũng diễn biến cùng chiều. Hãng tin AP cho biết chỉ số S&P 500 giảm 0,7%, chỉ số Nasdaq giảm 1,3% và chỉ số Dow Jones giảm 0,2%. Các cổ phiếu liên quan AI như Nvidia(NVDA), Micron và Broadcom là gánh nặng chính khiến các chỉ số đi xuống.

Mức giảm của nhóm ngành bán dẫn còn lớn hơn so với các chỉ số chính. Việc chỉ số bán dẫn Philadelphia giảm 4,98% nối tiếp xu hướng bán tháo cổ phiếu bán dẫn vốn đã nổi bật tại thị trường New York ngày 18. Việc chỉ số Nasdaq, nơi tỷ trọng cổ phiếu tăng trưởng lớn, giảm mạnh hơn Dow Jones cũng nằm trong cùng bối cảnh này.

Đợt điều chỉnh lần này mang tính chất định giá lại nhiều hơn là dấu hiệu cho thấy nhu cầu AI đã chững lại. ABMedia phân tích rằng việc lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm quay lại mức 4,71% đã làm tăng áp lực lên việc định giá hiện tại của các doanh nghiệp AI vốn có tỷ trọng lợi nhuận tương lai lớn. Khi lãi suất dài hạn tăng, tỷ lệ chiết khấu dùng để quy đổi lợi nhuận tương lai về giá trị hiện tại cũng tăng theo.

Một trục khác của đợt điều chỉnh giá cổ phiếu là giá năng lượng. Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) trong tài liệu giải trình ngày 22 tháng 6 cho biết sau khi chiến tranh Trung Đông nổ ra, lượng dầu thô lưu thông qua eo biển Hormuz đã giảm từ khoảng 20 triệu thùng mỗi ngày trước chiến tranh xuống mức bình quân 2,7 triệu thùng mỗi ngày trong giai đoạn tháng 3 đến tháng 5. Gián đoạn tuyến hàng hải là yếu tố tác động trực tiếp đến giá dầu và kỳ vọng lạm phát.

Eo biển Hormuz có liên hệ trực tiếp với hoạt động nhập khẩu năng lượng của châu Á. IEA giải thích rằng phần lớn lượng dầu và khí đốt đi qua eo biển này hướng đến châu Á, nên tác động đối với khu vực châu Á - Thái Bình Dương là đáng kể. Vấn đề này quan trọng với thị trường Hàn Quốc vì giá nhập khẩu, chi phí sản xuất và diễn biến lãi suất dài hạn có thể biến động cùng chiều với nhau.

ABMedia cho biết vấn đề eo biển Hormuz trở nên căng thẳng rõ rệt kể từ khi chiến tranh nổ ra vào cuối tháng 2 năm 2026, và bản ghi nhớ (MOU) được ký kết hồi tháng 6 đã hết hiệu lực vào thứ Hai tuần này. Nếu áp lực giá dầu tiếp diễn, các ngân hàng trung ương sẽ khó phát tín hiệu nới lỏng chính sách vì lý do lạm phát. Đây là tổ hợp yếu tố bất lợi cho tài sản rủi ro.

Thông điệp từ Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) cũng là biến số gây áp lực lên thị trường. Fed giữ nguyên biên độ lãi suất mục tiêu ở mức 3,50-3,75% tại cuộc họp Ủy ban Thị trường mở Liên bang (FOMC) ngày 29 tháng 7. Kết quả biểu quyết là 9-3, trong đó Beth Hammack, Neel Kashkari và Lorie Logan chủ trương tăng lãi suất thêm 0,25 điểm phần trăm.

Trong tuyên bố, Fed cho biết lạm phát vẫn cao hơn mục tiêu 2% và mức tăng giá ở một số lĩnh vực như năng lượng phản ánh cú sốc nguồn cung. Giới quan sát đánh giá tổ hợp lạm phát và lãi suất dài hạn đã được phản ánh vào giá trước cả khi có tín hiệu hạ lãi suất.

Thị trường cũng quan tâm liệu Fed có tiếp tục đưa ra định hướng chính sách rõ ràng như trước đây hay không. ABMedia đề cập khả năng ban lãnh đạo mới của Fed sẽ giảm bớt các chỉ dẫn định hướng (forward guidance), khiến nhà đầu tư phải dò phản ứng chính sách thông qua biến động giá. Đây là góc nhìn phân tích của hãng tin, không phải phương án ứng phó thị trường mà Fed chính thức công bố.

Đối với thị trường Đài Loan, có ý kiến cho rằng cần tách bạch giữa số liệu xuất khẩu và diễn biến giá cổ phiếu. ABMedia cho biết kim ngạch xuất khẩu tháng 7 của Đài Loan đạt 75,3 tỷ USD (khoảng 106 nghìn tỷ won), tăng 32,9% so với cùng kỳ năm trước; lũy kế xuất khẩu 7 tháng đầu năm tăng 44,7% so với cùng kỳ. Việc giá cổ phiếu giảm không đồng nghĩa nhu cầu bán dẫn của Đài Loan đang xấu đi.

Tuy vậy, sự phân hóa trong chuỗi cung ứng có thể ngày càng rõ nét. Trong giai đoạn lãi suất cao, gánh nặng giữa doanh nghiệp dùng dòng tiền tự có để đầu tư và doanh nghiệp tăng trưởng dựa vào chi phí vốn vay thấp sẽ khác nhau. Việc đầu tư AI có chuyển hóa thành doanh thu, đơn hàng và năng suất hay không có thể trở thành tiêu chí phân định xu hướng giá cổ phiếu trong thời gian tới.

Với nhà đầu tư trong nước, lãi suất dài hạn, eo biển Hormuz và kết quả kinh doanh của các cổ phiếu liên quan AI cùng xuất hiện trên một bức tranh chung. Thị trường đang tiếp nối xu hướng theo dõi đồng thời chỉ số lạm phát và đàm phán eo biển Hormuz đã diễn ra trước đó. Bán dẫn và AI không chỉ tác động đến thị trường chứng khoán trong nước mà còn ảnh hưởng đến khẩu vị rủi ro của thị trường tiền mã hóa, nên cần theo dõi đồng thời nhiều biến số thay vì chỉ nhìn vào một chỉ báo đơn lẻ.

Những gì đã được xác nhận đến thời điểm hiện tại là việc chỉ số bán dẫn và ADR của TSMC cùng giảm, chứng khoán Đài Loan suy yếu, Fed giữ nguyên lãi suất với ba phiếu thiểu số ủng hộ tăng lãi suất, và biến số năng lượng từ eo biển Hormuz. Mức độ ảnh hưởng thực tế đến đầu tư AI và kết quả kinh doanh ngành bán dẫn cần được xác nhận riêng thông qua dữ liệu đơn hàng, doanh thu và dòng tiền của từng doanh nghiệp.

Nguồn xác minh: ABMedia, AP, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ, Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA).