Iran bác bỏ đàm phán trực tiếp với Mỹ, giữ đàm phán Hormuz riêng

Iran ngày 19 đã bác bỏ thông tin cho rằng nước này đang trực tiếp đàm phán với Mỹ, đồng thời quy trách nhiệm cho Washington về việc đàm phán bị đình trệ. Iran cũng khẳng định các cuộc thảo luận với Oman về eo biển Hormuz hoàn toàn tách biệt với Mỹ.

Theo hãng thông tấn bán chính thức Pars News của Iran đưa tin ngày 19, một nguồn tin thân cận với đoàn đàm phán cho biết "sau khi Mỹ vi phạm bản ghi nhớ Iran-Mỹ, Iran không có bất kỳ cuộc đàm phán trực tiếp nào với Mỹ". Nguồn tin này nói thêm rằng các cuộc gặp giữa hai bên đã dừng lại từ sau vi phạm của Mỹ, còn các cuộc đàm phán giữa Iran và Oman về eo biển Hormuz không liên quan đến Mỹ.

Trọng tâm tranh cãi là việc thực thi bản ghi nhớ Iran-Mỹ được ký kết hồi tháng 6. Tân Hoa Xã đưa tin bản ghi nhớ được công bố ngày 18 tháng 6 quy định hai bên đàm phán tối đa 60 ngày để đạt thỏa thuận cuối cùng, trong đó Mỹ sẽ dỡ phong tỏa hàng hải với Iran và xúc tiến nới lỏng trừng phạt, còn Iran hỗ trợ bảo đảm an toàn cho tàu thương mại qua lại.

Hai bên sau đó tiếp tục đối đầu về điều kiện thực thi. Tân Hoa Xã dẫn lời Kazem Gharibabadi (Kazem Gharibabadi), Thứ trưởng Ngoại giao Iran, trả lời phỏng vấn đài truyền hình nhà nước IRIB ngày 18 tháng 7 rằng Mỹ đã vi phạm nghĩa vụ trong bản ghi nhớ nên Iran cũng dừng thực hiện nghĩa vụ của mình. Ông Gharibabadi nói "điều chúng tôi đang đối mặt lúc này là kiên quyết bảo vệ đất nước". Phát biểu này cho thấy Iran xem việc tạm dừng nghĩa vụ là biện pháp phòng vệ chứ không phải rút lui hoàn toàn khỏi thỏa thuận.

Phía Mỹ cũng giữ khoảng cách với việc nối lại đàm phán. Theo AP đưa tin, Tổng thống Donald Trump (Donald Trump) ngày 18 nói rằng Mỹ hiện không có cuộc gặp nào được lên lịch với Iran. Trước đó, TokenPost cũng đưa tin Iran chưa quyết định có nối lại đàm phán với Mỹ hay không, trong khi vẫn xúc tiến riêng các cuộc thảo luận với Oman về eo biển Hormuz.

Vấn đề eo biển Hormuz gắn liền với vận chuyển năng lượng toàn cầu. AP dẫn số liệu từ công ty dữ liệu vận tải biển Kpler cho biết số lượt tàu xác nhận qua eo biển Hormuz tuần trước chỉ đạt 95 lượt, giảm 19,5%, trong khi riêng ngày Chủ nhật chỉ có 3 tàu đi qua. Việc Iran phủ nhận đàm phán trực tiếp lần này cho thấy vấn đề kiểm soát lưu thông qua eo biển Hormuz vẫn là điểm nóng tách biệt với đàm phán Mỹ-Iran.