Trừng phạt, phong tỏa là trọng tâm sức ép của Trump với Iran

Sức ép của Tổng thống Mỹ Donald Trump đối với Iran đang nghiêng về các biện pháp trừng phạt kinh tế và phong tỏa đường biển thay vì một cuộc tấn công quân sự trực tiếp. Trên thị trường dự đoán, khả năng thỏa thuận Mỹ-Iran năm 2026 bao gồm khoản tiền tái thiết cho Iran hiện được định giá ở mức 21,5% cho lựa chọn “có”.

CryptoBriefing đưa tin ngày 19 rằng Tổng thống Trump dường như đã chọn các biện pháp kinh tế làm công cụ gây sức ép chủ đạo với Iran, trong đó trừng phạt và phong tỏa nổi lên là công cụ then chốt. Theo trang này, nguy cơ xung đột quân sự có thể giảm trong ngắn hạn nhưng sức ép kinh tế vẫn được duy trì ở mức cao.

Sức ép của Mỹ đang dịch chuyển sang hướng trừng phạt và phong tỏa trên biển. Hãng tin AP cho biết chính quyền Trump đã triển khai chiến dịch gây sức ép kinh tế với Iran mang tên “Operation Economic Fury” kể từ ngày 16 tháng 4.

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent (Scott Bessent) mô tả biện pháp này là “phiên bản tài chính” của một chiến dịch không kích, ngụ ý rằng các nước thứ ba mua dầu Iran hoặc thực hiện giao dịch tài chính với Iran cũng có thể bị đưa vào diện trừng phạt.

Nhà Trắng, trong tài liệu phát biểu công bố ngày 28 tháng 7, cho biết Tổng thống Trump đã đề cập cùng lúc việc kiểm soát eo biển Hormuz và vấn đề hạt nhân Iran. Ông Trump nói: “Chúng tôi đang phong tỏa, và chỉ những con tàu chúng tôi muốn cho qua mới được đi qua.”

Đằng sau sự chuyển hướng gây sức ép này là bế tắc của thỏa thuận đạt được hồi tháng 6. AP cho biết thỏa thuận Mỹ-Iran hồi tháng 6 đặt ra thời hạn 60 ngày để chấm dứt chiến tranh và giải quyết vấn đề hạt nhân, nhưng sau khi thời hạn trôi qua, hai bên lại càng xa cách hơn.

Các cuộc thảo luận xoay quanh việc mở lại eo biển Hormuz và việc Mỹ dỡ bỏ phong tỏa với Iran. Tuy nhiên, chưa có dấu hiệu thỏa hiệp nào về vấn đề eo biển, trong khi Mỹ đã hủy bỏ ngoại lệ từng cho phép Iran bán dầu và khôi phục phong tỏa các cảng của Iran.

Eo biển Hormuz là tuyến hàng hải trọng yếu, nơi phần lớn dầu và khí đốt của Trung Đông đi qua. AP cho biết trước chiến tranh, khoảng 1/5 lượng dầu và khí đốt giao dịch toàn cầu được vận chuyển qua eo biển này.

Tác động thực tế của các lệnh trừng phạt cũng thể hiện qua số liệu. Theo AP, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) ước tính kinh tế Iran sẽ suy giảm 5,4%, trong khi chính phủ Iran báo cáo tỷ lệ lạm phát hàng năm ở mức 88,6%.

Bộ Tài chính Mỹ cho biết lượng dầu xuất khẩu trung bình của Iran đã giảm từ 1,8 triệu thùng/ngày trước chiến tranh xuống dưới 500.000 thùng/ngày trong tháng gần nhất. Việc siết đồng thời xuất khẩu dầu và giao dịch tài chính đang tạo thành sức ép bao trùm lên toàn bộ nền kinh tế Iran.

Diễn biến này tiếp nối nội dung TokenPost từng đưa tin trước đó về dự báo suy giảm kinh tế Iran và gián đoạn tại eo biển Hormuz, khi các lệnh trừng phạt của Mỹ với Iran cùng lúc gây sức ép lên hoạt động giao dịch dầu, tuyến hàng hải và giao dịch tài chính.

Điểm kết nối với thị trường tiền mã hóa hình thành qua giá dầu, đồng USD và kỳ vọng lãi suất. Khi căng thẳng Trung Đông gia tăng, giá năng lượng và khẩu vị rủi ro có thể biến động cùng lúc, và Bitcoin(BTC) hay Ethereum(ETH) cũng không nằm ngoài xu hướng này.

Tuy nhiên, số liệu thị trường dự đoán mà CryptoBriefing dẫn lại không phải là chỉ báo xác nhận kết quả ngoại giao. Giá giao dịch chỉ phản ánh kỳ vọng của người tham gia thị trường, còn nội dung cụ thể và thời điểm của thỏa thuận Mỹ-Iran cần được xác nhận riêng.

CryptoBriefing cho rằng cần tiếp tục theo dõi các thông báo tiếp theo từ chính quyền Trump, phát ngôn của giới chức Iran, cũng như động thái của các nước trung gian như Qatar và Pakistan. Nếu căng thẳng hạ nhiệt hoặc đàm phán có bước đột phá, mức giá trên thị trường dự đoán về khả năng đạt thỏa thuận Mỹ-Iran trước cuối năm 2026 cũng có thể thay đổi.