Cổ phiếu bảo hiểm: tiêu chí đánh giá chuyển sang lợi nhuận bảo hiểm

Chứng khoán Đầu tư Hanwha (Hanwha Investment & Securities) nhận định tiêu chí đánh giá cổ phiếu bảo hiểm phi nhân thọ đang chuyển từ quy mô hợp đồng mới sang chất lượng lợi nhuận bảo hiểm. Báo cáo của công ty này cho biết tỷ lệ tổn thất và quản lý chi phí đã trở nên quan trọng hơn doanh số bán hàng khi đánh giá khả năng sinh lời của các công ty bảo hiểm phi nhân thọ.

Theo Asia Economy (아시아경제) đưa tin mới đây, Chứng khoán Đầu tư Hanwha đưa ra quan điểm tích cực với ngành bảo hiểm phi nhân thọ trong báo cáo, gọi đây là “màn mở đầu cho cuộc phản công của lợi nhuận bảo hiểm”. Ba luận điểm chính gồm △chênh lệch giữa số tiền bảo hiểm dự kiến và thực chi được cải thiện △cạnh tranh hợp đồng mới hạ nhiệt △lãi suất dài hạn tăng.

Chênh lệch dự kiến - thực chi là khoảng cách giữa số tiền bảo hiểm mà công ty dự kiến chi trả và số tiền thực tế đã chi trả. Khi số tiền thực chi cao hơn dự kiến, lợi nhuận bảo hiểm sẽ xấu đi.

Tổng chênh lệch dự kiến - thực chi của 4 công ty gồm Samsung Fire & Marine Insurance (삼성화재), Hyundai Marine & Fire Insurance (현대해상), DB Insurance (DB손해보험) và Hanwha General Insurance (한화손해보험) đã lỗ 1.300 tỷ won trong 6 quý liên tiếp kể từ quý IV/2024. Tuy nhiên, báo cáo cho biết đà xấu đi này đã dừng lại kể từ đầu năm nay.

Nguyên nhân là tốc độ tăng số tiền bảo hiểm thực chi chậm lại, trong khi số tiền bảo hiểm dự kiến theo kế toán tăng lên, khiến khoảng cách giữa hai con số thu hẹp. Đây cũng là bối cảnh khiến tiêu chí đánh giá cổ phiếu bảo hiểm phi nhân thọ dịch chuyển từ tăng trưởng quy mô đơn thuần sang sự ổn định của hoạt động kinh doanh bảo hiểm.

Việc áp dụng chế độ “bảo hiểm quản lý” (관리급여) cũng được nhắc tới như một yếu tố cải thiện lợi nhuận. Theo thông cáo chính sách của Bộ Y tế và Phúc lợi Hàn Quốc (보건복지부), sau khi áp dụng chế độ bảo hiểm quản lý đối với vật lý trị liệu bằng tay (도수치료), mức phí quy định là 43.850 won/lần dựa trên tỷ lệ đồng chi trả 95% của bệnh nhân. Số lần sử dụng được quy định ở mức 2 lần/tuần và tối đa 15 lần/năm theo nguyên tắc, trường hợp có nhu cầu y tế cần thiết có thể được công nhận tối đa 24 lần/năm.

Vật lý trị liệu bằng tay là hạng mục từng gây tranh cãi do mức giá chênh lệch lớn giữa các cơ sở y tế và nguy cơ lạm dụng. Chế độ bảo hiểm quản lý là cơ chế chuyển một số hạng mục phi bảo hiểm bắt buộc có nguy cơ điều trị quá mức cao sang diện quản lý, quy định rõ tiêu chuẩn điều trị và mức phí.

Chứng khoán Đầu tư Hanwha ước tính số tiền bảo hiểm thực chi trả hàng năm liên quan đến vật lý trị liệu bằng tay của 3 công ty bảo hiểm lớn sẽ giảm khoảng 80 tỷ won, riêng Hanwha General Insurance giảm khoảng 20 tỷ won. Đây có thể là yếu tố giúp hạ tỷ lệ tổn thất của bảo hiểm thực chi.

Tuy nhiên, đây chỉ là ước tính dựa trên báo cáo nói trên. Mức giảm thực tế của số tiền bảo hiểm chi trả có thể thay đổi tùy theo mẫu hình yêu cầu bồi thường và sự thay đổi trong việc sử dụng dịch vụ y tế.

Việc cạnh tranh hợp đồng mới hạ nhiệt cũng là một biến số. Trong ngành bảo hiểm, hợp đồng mới giảm thường được xem là tín hiệu tiêu cực, nhưng cạnh tranh bán hàng quá mức có thể khiến chi phí hợp đồng mới trên mỗi đơn vị tăng, tỷ lệ tổn thất tăng, hệ số biên lợi nhuận CSM giảm và tỷ lệ hủy hợp đồng tăng.

CSM (Biên lợi nhuận dịch vụ hợp đồng) là khoản lợi nhuận dự kiến ghi nhận trong tương lai từ hợp đồng bảo hiểm. Sau khi chuẩn mực kế toán quốc tế mới IFRS17 được áp dụng, đây trở thành chỉ số dùng để đánh giá khả năng sinh lời dài hạn của công ty bảo hiểm.

Báo cáo cũng nêu, nếu việc tăng phí bảo hiểm và siết quy định hoa hồng bán hàng khiến cạnh tranh doanh số hạ nhiệt, hệ số biên lợi nhuận hợp đồng mới và áp lực điều chỉnh CSM có thể được cải thiện. Điều này có thể ảnh hưởng đến năng lực vốn cơ bản và khả năng chi trả cổ tức của công ty bảo hiểm.

Dù vậy, đây không phải là căn cứ để khẳng định công ty sẽ tăng cổ tức hay giá cổ phiếu sẽ đi theo hướng nào. Việc hợp đồng mới giảm có phải là tin xấu hay sẽ chuyển thành yếu tố giảm áp lực chi phí còn tùy thuộc vào cơ cấu sản phẩm và tỷ lệ duy trì hợp đồng của từng công ty.

Báo cáo cũng phân tích lãi suất dài hạn tăng có thể làm giảm giá trị đánh giá nợ bảo hiểm, từ đó có lợi cho tài sản ròng của công ty bảo hiểm. TokenPost trước đó từng đề cập đến biến số lãi suất trái phiếu chính phủ kỳ hạn 30 năm và tỷ lệ KICS của các công ty bảo hiểm.

Theo hệ thống IFRS17 và K-ICS, biến động lãi suất và tỷ lệ tổn thất được phản ánh vào khả năng chi trả và cơ cấu tài chính của công ty bảo hiểm. Lãi suất tăng có thể tác động tích cực đến việc đánh giá nợ bảo hiểm, nhưng đồng thời cũng ảnh hưởng đến khoản lỗ đánh giá trái phiếu nắm giữ và tỷ lệ khả năng chi trả.

Kim Do Ha (김도하), nhà nghiên cứu tại Chứng khoán Đầu tư Hanwha, nhận định: “Trong bối cảnh cạnh tranh về số lượng hợp đồng thu hẹp, lãi suất thị trường tăng và phí bảo hiểm được điều chỉnh tăng cùng lúc như hiện nay, chất lượng hợp đồng mới được dự báo sẽ cải thiện”. Kim Do Ha cũng cho biết thêm: “Khi cạnh tranh hợp đồng mới hạ nhiệt khiến chi phí hợp đồng mới trên mỗi đơn vị giảm và CSM hợp đồng mới tăng lên, dư địa sụt giảm lợi nhuận có thể chia cổ tức sẽ thu hẹp lại”. Điều kiện để cổ phiếu bảo hiểm “phản công” được thu gọn lại thành sự bình thường hóa cơ cấu lợi nhuận, thay vì số lượng bán hàng.