Chứng khoán Shinhan: Trái phiếu dài hạn đã vào vùng hấp dẫn, bán khống thêm không còn nhiều lợi ích

Giữa lúc trái phiếu dài hạn trong nước tiếp tục suy yếu, nhóm nghiên cứu của Chứng khoán Shinhan (Shinhan Investment Corp) cho biết trong báo cáo công bố ngày 15 rằng ở mức lãi suất hiện tại, việc cắt lỗ hay mở thêm vị thế bán khống không còn mang lại nhiều lợi ích. Nhóm nghiên cứu đánh giá giá trái phiếu dài hạn đang bước vào vùng tương đối hấp dẫn xét theo định giá, trong khi tình trạng cung cầu lệch về một phía cũng có dấu hiệu giảm bớt.

Theo Yonhap Infomax đưa tin ngày 15, hai nhà nghiên cứu Kim Chan-hee và Ko Da-young của Chứng khoán Shinhan đã đưa ra phân tích này trong báo cáo mang tên “Chẩn đoán về sự suy yếu của trái phiếu dài hạn”. Hai nhà nghiên cứu viết: “Thị trường đang bước vào vùng có sức hấp dẫn giá tương đối xét về mặt định giá, và tình trạng lệch cung cầu cũng có dấu hiệu được cải thiện một phần”.

Báo cáo chỉ ra nguyên nhân đầu tiên khiến trái phiếu dài hạn suy yếu là do thay đổi thể chế liên quan đến các công ty bảo hiểm. Sau khi hai chuẩn mực kế toán và an toàn vốn mới là IFRS17 và K-ICS được áp dụng cho các công ty bảo hiểm từ năm 2023, nhu cầu mua trái phiếu dài hạn tăng bất thường.

IFRS17 là chuẩn mực kế toán đánh giá nghĩa vụ nợ bảo hiểm gần với giá trị hiện tại hơn. K-ICS là chuẩn mực an toàn vốn xem xét khả năng chi trả và rủi ro của công ty bảo hiểm; với các công ty có khoản nợ dài hạn, việc quản lý cấu trúc kỳ hạn giữa tài sản và nợ trở nên quan trọng hơn.

Trong quá trình này, các công ty bảo hiểm có động lực lớn để tăng nắm giữ trái phiếu dài hạn nhằm khớp với khoản nợ dài hạn. Tuy nhiên, chính phủ đã điều chỉnh tốc độ áp dụng các quy định an toàn vốn, trong đó có việc kéo dài kỳ hạn quan sát cuối cùng, kể từ cuối năm ngoái do lo ngại méo mó cung cầu; đồng thời các công ty bảo hiểm cũng liên tục nỗ lực thu hẹp khoảng cách kỳ hạn (duration gap).

Khoảng cách kỳ hạn là chỉ số cho thấy mức độ lệch nhau giữa kỳ hạn tài sản và nợ của công ty bảo hiểm. Chứng khoán Shinhan nhận định khoảng cách kỳ hạn của các công ty bảo hiểm lớn đã thu hẹp xuống trong khoảng ±1 năm.

Áp lực thể chế buộc phải mua thêm trái phiếu dài hạn đã giảm, cộng thêm lãi suất thị trường tăng, khiến nhu cầu mua trái phiếu dài hạn của các công ty bảo hiểm chững lại. Trong một thị trường có nền tảng mua yếu đi, cùng một áp lực bán cũng có thể tác động mạnh hơn lên giá.

Các yếu tố nền tảng và bên ngoài cũng góp phần khiến trái phiếu dài hạn suy yếu thêm. Báo cáo phân tích rằng động lực tăng trưởng tập trung vào ngành bán dẫn được củng cố khiến tâm lý cảnh giác thắt chặt tiền tệ kéo dài, trong khi phần bù kỳ hạn (term premium) tại Nhật Bản và Mỹ cũng tăng lên.

Phần bù kỳ hạn là mức lợi suất tăng thêm mà nhà đầu tư yêu cầu khi nắm giữ trái phiếu có kỳ hạn dài. Khi bất định về lạm phát, tài khóa, phát hành trái phiếu chính phủ và diễn biến lãi suất nước ngoài càng lớn, gánh nặng phản ánh vào lãi suất trái phiếu dài hạn cũng có thể càng tăng.

Trong bối cảnh nhu cầu mua giảm, các vị thế bán khống mang tính tấn công gia tăng đã khiến đà suy yếu của trái phiếu dài hạn nhanh hơn. Vị thế bán khống (short) là giao dịch đặt cược vào việc giá giảm, trên thị trường trái phiếu thường xuất hiện cùng với kỳ vọng lãi suất tăng.

Xu hướng này không chỉ giới hạn ở thị trường trái phiếu trong nước. Lãi suất dài hạn còn ảnh hưởng đến tỷ lệ chiết khấu của các tài sản rủi ro như cổ phiếu và tiền mã hóa. TokenPost trước đó đã đưa tin về đánh giá của một công ty quản lý quỹ cho rằng sự bất định trong cách truyền thông của Fed có thể gây áp lực lên cổ phiếu và trái phiếu dài hạn.

TokenPost cũng từng đề cập đến áp lực mà tình trạng nhu cầu trái phiếu chính phủ dài hạn của Mỹ trì trệ gây ra đối với các phiên đấu thầu trái phiếu và giá tài sản rủi ro. Sự suy yếu của trái phiếu dài hạn trong nước cũng có thể được nhìn nhận như một phần nối dài của cuộc tranh luận toàn cầu về lãi suất dài hạn và phần bù kỳ hạn.

Tuy nhiên, Chứng khoán Shinhan không cho rằng sự suy yếu của trái phiếu dài hạn sẽ chuyển ngay sang xu hướng tăng giá. Nhà nghiên cứu Kim Chan-hee nhận định các yếu tố cấu trúc và nền tảng khó có thể được giải tỏa trong nửa cuối năm, nhưng tình trạng lệch cung cầu vốn tập trung vào bán có khả năng đảo chiều.

Căn cứ được đưa ra là chênh lệch lợi suất giữa kỳ hạn 10 năm và 30 năm. Báo cáo đánh giá mức chênh lệch này đã đạt đến vùng hợp lý. Ý chí điều tiết nguồn cung của chính phủ cũng được xem là yếu tố có thể cải thiện tâm lý thị trường.

Nhà nghiên cứu Kim cho biết: “Nếu từ cuối quý 3 bước sang quý 4, tùy theo tình hình thu ngân sách mà tổng quy mô phát hành trái phiếu giảm xuống, hoặc tỷ trọng phát hành trái phiếu dài hạn thấp hơn kế hoạch cả năm, thì yếu tố nguồn cung có thể tác động tích cực đến tâm lý thị trường”. Ông nói thêm: “Khó có thể kỳ vọng thị trường chuyển sang xu hướng tăng giá, nhưng hiện tại đang bước vào vùng có sức hấp dẫn về giá tương đối xét theo định giá”.

Trọng tâm của phân tích lần này không phải là tuyên bố rằng đà suy yếu của trái phiếu dài hạn đã kết thúc. Đây là đánh giá cho rằng sau khi các yếu tố thay đổi thể chế, nhu cầu chững lại từ công ty bảo hiểm, lãi suất bên ngoài tăng và các vị thế bán khống cùng cộng hưởng, lợi ích của việc tiếp tục nghiêng về bán thêm ở vùng giá hiện tại đã giảm đi. Còn tác động của lãi suất dài hạn đối với các tài sản rủi ro như Bitcoin(BTC) và Ethereum(ETH) sẽ cần được theo dõi thêm cùng với quy mô phát hành trái phiếu chính phủ và tình hình cung cầu trái phiếu dài hạn trong thời gian tới.