194 tỷ USD trái phiếu AI của Big Tech, chênh lệch lợi suất nới rộng

Cuộc đua đầu tư trí tuệ nhân tạo (AI) của các Big Tech Mỹ đang lan sang thị trường trái phiếu doanh nghiệp. Chi phí xây dựng trung tâm dữ liệu, chip bán dẫn và hạ tầng điện tăng mạnh khiến tỷ trọng phát hành của nhóm công ty công nghệ trên thị trường trái phiếu đầu tư (investment grade) cũng như chi phí huy động vốn đều đi lên.

Theo Reuters đưa tin dựa trên phân tích dữ liệu của LSEG, Amazon (AMZN), Alphabet (GOOGL), Meta (META) và Oracle (ORCL) đã phát hành tổng cộng khoảng 194 tỷ USD trái phiếu doanh nghiệp tính đến ngày 7 tháng 7. Con số này tăng 79% so với tổng giá trị phát hành cả năm 2025 là 108 tỷ USD.

Goldman Sachs nhận định năm hyperscaler, trong đó có Microsoft (MSFT), có thể phát hành khoảng 250 tỷ USD trái phiếu doanh nghiệp trong năm nay và con số này có thể lên tới khoảng 400 tỷ USD vào năm 2027. Hyperscaler là cách gọi những tập đoàn công nghệ vận hành hạ tầng đám mây và trung tâm dữ liệu quy mô cực lớn.

Nguyên nhân trực tiếp của làn sóng vay nợ này là hạ tầng AI. Big Tech vốn được xem là nhóm doanh nghiệp có dòng tiền kinh doanh dồi dào, nhưng khi khoản đầu tư vào trung tâm dữ liệu AI, bộ xử lý đồ họa (GPU) và hệ thống điện cùng lúc phình to, xu hướng huy động vốn bên ngoài song song cũng trở nên rõ rệt hơn.

Amazon đã xúc tiến phát hành 25 tỷ USD trái phiếu bằng USD vào ngày 7 tháng 7. Trong báo cáo kết quả kinh doanh quý II, công ty cho biết dòng tiền tự do 12 tháng gần nhất đã chuyển sang âm 7,6 tỷ USD, chủ yếu do chi mua tài sản cố định phục vụ AI tăng mạnh.

Meta cũng công bố cụ thể áp lực đầu tư AI bằng con số. Trong báo cáo kết quả kinh doanh quý II, công ty dự báo chi đầu tư tài sản cố định (capex) và các khoản gốc lãi thuê tài chính năm 2026 sẽ vào khoảng 130-145 tỷ USD. Trước đó, Meta đã hoàn tất đợt phát hành 25 tỷ USD trái phiếu ưu tiên (senior notes) hồi tháng 5.

Microsoft, trong phần trình bày kết quả kinh doanh quý III năm tài chính 2026, cho biết capex năm 2026 dự kiến khoảng 190 tỷ USD. Riêng capex trong quý đạt 31,9 tỷ USD, và công ty cho biết nhu cầu vẫn liên tục vượt nguồn cung.

Oracle đã huy động 43 tỷ USD qua kênh nợ và 5 tỷ USD qua kênh cổ phần trong năm tài chính 2026. Dòng tiền tự do cùng kỳ ở mức âm 23,7 tỷ USD, và công ty cho biết sẽ huy động thêm khoảng 40 tỷ USD kết hợp cả nợ lẫn cổ phần trong năm tài chính 2027.

Alphabet cũng kết hợp cả phát hành trái phiếu lẫn huy động vốn cổ phần. Công ty đã huy động khoảng 31,51 tỷ USD trên thị trường USD, GBP và CHF vào tháng 2. Trong báo cáo kết quả kinh doanh quý II công bố ngày 22 tháng 7, Alphabet cho biết đã thu về ròng 49,6 tỷ USD từ đợt phát hành cổ phiếu và cổ phiếu ưu đãi chuyển đổi bắt buộc hồi tháng 6.

Thị trường trái phiếu đã bắt đầu định giá lại rủi ro. Theo phân tích của Reuters, tính đến ngày 28 tháng 7, trong số 91 trái phiếu hyperscaler phát hành năm 2026, có tới 78 trái phiếu đang giao dịch với lợi suất cao hơn thời điểm phát hành. Vì giá trái phiếu và lợi suất biến động ngược chiều nhau, điều này cho thấy nhà đầu tư đang đòi hỏi mức lãi suất cao hơn để bù đắp cho lượng phát hành mới và gánh nặng tín dụng gia tăng.

Chênh lệch lợi suất (spread) theo từng kỳ hạn cũng nới rộng. Mức spread trung vị của trái phiếu kỳ hạn 2-4 năm tăng từ 30 điểm cơ bản (bp) năm 2025 lên 40bp năm 2026, kỳ hạn 5-7 năm tăng từ 50bp lên 60bp. Trái phiếu kỳ hạn trên 20 năm cũng nới từ 108,5bp lên 118bp.

Colby Stilson, Giám đốc trái phiếu tại Brown Advisory, nói với Reuters rằng "chúng tôi đang ở vị thế đầu tư rất lớn với kỳ vọng vào lợi nhuận trên vốn đầu tư trong tương lai". Ông nói thêm "tôi chưa thấy thời điểm nào trong ngắn hạn mà nguồn cung trái phiếu này sẽ biến mất". Phát biểu này cho thấy đầu tư AI không còn chỉ được nhìn nhận qua câu chuyện tăng trưởng, mà đã trở thành một biến số về giá thể hiện qua nguồn cung trái phiếu và chênh lệch lợi suất.

Diễn biến này cũng có ý nghĩa gián tiếp với nhà đầu tư Việt Nam. Khi khoản vay phục vụ AI của các cổ phiếu công nghệ lớn của Mỹ khiến tỷ trọng nhóm công nghệ trong các chỉ số trái phiếu đầu tư tăng lên, cấu trúc phân bổ của dòng vốn thụ động toàn cầu và danh mục tổ chức cũng có thể thay đổi theo. Đối với thị trường tiền mã hóa, đây không phải yếu tố tác động trực tiếp, mà giống một biến số nền liên quan đến thanh khoản USD, khẩu vị rủi ro và tâm lý đầu tư cổ phiếu công nghệ nhiều hơn.

TokenPost trước đó từng đưa tin về việc chi tiêu vốn cho AI của Big Tech có thể ảnh hưởng đến dòng tiền tự do và cơ cấu chia sẻ lợi nhuận cho cổ đông. Áp lực dòng tiền của Alphabet cũng từng được ghi nhận trong cùng xu hướng này. Đợt tăng phát hành trái phiếu doanh nghiệp lần này có thể xem là một biểu hiện khác của gánh nặng đầu tư AI, khi áp lực đó lan từ thị trường cổ phiếu sang thị trường tín dụng.

Tuy nhiên, mức độ ảnh hưởng của việc mở rộng đầu tư AI đến lợi nhuận của từng công ty vẫn cần được xác nhận thêm qua báo cáo tài chính và các chỉ số dòng tiền cụ thể. Điều đã được xác nhận hiện tại là chi tiêu hạ tầng AI của các tập đoàn công nghệ lớn đang chuyển hóa thành chi phí tài chính, thể hiện qua lượng phát hành trái phiếu doanh nghiệp tăng và chênh lệch lợi suất nới rộng.

Nguồn kiểm chứng: Reuters, Amazon Q2 2026 earnings release, Meta Q2 2026 results, Microsoft FY 2026 Q3 earnings, Oracle FY 2026 results