800 triệu USD hoàn thuế quan bắt đầu về tay khách hàng FedEx

Khoản hoàn thuế quan nhập khẩu mà chính quyền Tổng thống Trump từng áp đặt và bị Mỹ tuyên vô hiệu đã bắt đầu quay về tay người tiêu dùng thông qua một số công ty logistics. Tuy nhiên, đây không phải khoản tiền mặt trả đồng loạt cho mọi người mua hàng, mà phụ thuộc vào việc ai đứng tên thông quan và ai là bên thực nộp thuế.

Theo hãng tin AP, FedEx đã bắt đầu hoàn lại cho khách hàng khoản thuế quan mà công ty nhận được từ chính phủ Mỹ, còn UPS và DHL cũng đang xử lý thủ tục xin hoàn thuế và chi trả cho khách hàng đối với các trường hợp đủ điều kiện. Đối tượng được hoàn là những lô hàng mà các công ty logistics này đóng vai trò nhà nhập khẩu trong quá trình thông quan và đã thu thuế quan từ khách hàng.

Điểm khởi đầu về mặt pháp lý của đợt hoàn thuế này là phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ ngày 20 tháng 2 năm 2026. Tòa án Tối cao kết luận chính quyền Trump không thể dựa vào Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA) để áp thuế quan nhập khẩu trên diện rộng.

IEEPA là đạo luật trao cho tổng thống Mỹ quyền hạn kinh tế trong tình trạng khẩn cấp. Trong vụ việc này, tâm điểm tranh cãi là liệu đạo luật trên có thể làm căn cứ để áp thuế quan diện rộng hay không. Sau phán quyết của Tòa án Tối cao, Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Mỹ (CBP) đã triển khai thủ tục hoàn thuế, kéo theo việc các công ty logistics tư nhân thông báo cho khách hàng.

Trong hướng dẫn về hoàn thuế IEEPA, FedEx cho biết ngay khi nhận được tiền hoàn từ CBP, công ty sẽ trả lại cho khách hàng và người nhận hàng từng gánh chi phí ban đầu, kèm cả phần lãi phát sinh. AP dẫn thông tin cho biết FedEx đang xử lý khoản hoàn thuế trị giá 800 triệu USD (khoảng 1.133,6 tỷ won).

UPS cho biết số thuế quan công ty đã nộp thay khách hàng lên tới 5 tỷ USD (khoảng 7.085 tỷ won). Công ty thông báo sẽ nhận tiền hoàn từ CBP đối với các lô hàng đủ điều kiện, sau đó chuyển lại cho bên thực sự đã chi trả.

DHL cũng cho biết trong những trường hợp chính DHL là nhà nhập khẩu, công ty có thể phát hành séc cho khách hàng tại Mỹ. Còn với các lô hàng mà khách hàng đứng tên nhà nhập khẩu, tiền hoàn sẽ được chuyển vào tài khoản qua hệ thống hoàn tiền ACH của CBP.

Số tiền người tiêu dùng thực sự cảm nhận được sẽ khác nhau tùy cách thuế quan được tính vào giá. Tổ chức Tax Foundation ước tính thuế quan năm 2025 dưới thời Trump đã khiến mỗi hộ gia đình Mỹ chịu thêm trung bình 1.000 USD (khoảng 1,42 triệu won) tiền thuế, nhưng con số này không đồng nghĩa sẽ được chuyển thẳng vào tài khoản của từng người.

Điểm mấu chốt trong cơ cấu hoàn thuế quan là chính phủ hoàn tiền cho ai, và cuối cùng ai là người gánh chi phí. Nếu công ty logistics đứng tên nhà nhập khẩu khi nộp thuế, tiền hoàn sẽ về công ty logistics trước, sau đó mới qua khâu đối soát nội bộ để chuyển tới khách hàng.

Ngược lại, các nhà bán lẻ lớn có cơ cấu khác hẳn công ty logistics. Những doanh nghiệp như Amazon($AMZN), Best Buy hay Costco vốn đã đưa chi phí thuế quan vào giá sản phẩm, biên lợi nhuận hoặc cơ cấu hàng hóa, nên rất khó xác định chính xác từng khách hàng đã trả bao nhiêu tiền thuế.

Theo AP, Amazon cho biết công ty sẽ tự động hoàn tiền cho khách hàng đối với những trường hợp có thể truy vết được ở phạm vi giới hạn, còn phần tiền hoàn còn lại sẽ được dùng để giảm giá sản phẩm. Trong trường hợp này, người tiêu dùng nhiều khả năng sẽ cảm nhận hiệu quả hoàn thuế qua việc điều chỉnh giá hơn là tiền về thẳng tài khoản.

Vấn đề then chốt nằm ở việc ai thực sự là bên nhận khoản hoàn thuế cuối cùng. Với các lô hàng mua sắm nước ngoài giá trị nhỏ mà công ty logistics đứng tên nhà nhập khẩu, người tiêu dùng có thể nhận lại một phần qua tài khoản ngân hàng hoặc phương thức thanh toán. Nhưng nếu nhà bán lẻ là bên đứng tên nhập khẩu, hoặc thuế quan đã được gộp vào giá sản phẩm, khả năng hoàn tiền mặt trực tiếp gần như không xảy ra.

Thủ tục pháp lý vẫn chưa khép lại. Chính phủ Mỹ đã kháng cáo lệnh hoàn thuế phổ quát của Tòa án Thương mại Quốc tế, đồng thời đưa ra lập luận rằng phạm vi hoàn thuế nên giới hạn ở các bên trực tiếp tham gia vụ kiện.

TokenPost từng đưa tin về tranh cãi trong vụ kháng cáo liên quan đến phạm vi khoản hoàn thuế quan trị giá 100 tỷ USD. Nếu lập luận của chính phủ Mỹ được chấp nhận, các nhà nhập khẩu không tham gia vụ kiện, bao gồm cả doanh nghiệp Hàn Quốc, có thể sẽ phải tự kiểm tra từng giao dịch thông quan tại Mỹ xem có thuộc diện hoàn thuế hay không, và liệu có cần khởi kiện riêng hay không.

Với độc giả tại Việt Nam, vẫn còn nhiều biến số chưa ngã ngũ. Các doanh nghiệp gửi hàng sang Mỹ hay người tiêu dùng từng mua hàng xách tay từ Mỹ sẽ có khả năng được hoàn thuế khác nhau tùy vào ai đứng tên thông quan và ai là bên thanh toán. Hiện chưa có xác nhận nào cho thấy vụ việc này tác động trực tiếp đến thị trường tài sản số như Bitcoin(BTC) hay Ethereum(ETH).