Nợ công Mỹ vượt 40.000 tỷ USD, tranh cãi an sinh xã hội lan sang mâu thuẫn thế hệ

Nợ công Mỹ đã vượt mốc 40.000 tỷ USD, khiến tranh cãi về tài chính của chương trình an sinh xã hội (Social Security) lan rộng thành mâu thuẫn giữa các thế hệ. Tranh luận nổ ra khi có ý kiến cho rằng các cặp vợ chồng nghỉ hưu giàu có có thể nhận hơn 100.000 USD mỗi năm, trong khi thế hệ trẻ hoài nghi rằng khó có thể nhận được mức trợ cấp tương tự.

Theo bài viết của phóng viên Joshua Hong trên Fortune, nợ công Mỹ, thời điểm quỹ ủy thác an sinh xã hội cạn kiệt và vấn đề trợ cấp cao của thế hệ baby boomer được đề cập cùng lúc. Tuy nhiên, con số hơn 100.000 USD mỗi năm được xác nhận là áp dụng cho tổng trợ cấp của một cặp vợ chồng hoặc trong bối cảnh đề xuất giới hạn trần trợ cấp, chứ không phải mức nhận của một cá nhân.

AP đưa tin nợ công Mỹ đã vượt 40.000 tỷ USD vào ngày 19 tháng 8 (giờ địa phương). TokenPost trước đó cũng đưa tin nợ của chính phủ liên bang Mỹ đã vượt 40.000 tỷ USD và gánh nặng chi phí lãi vay đang gia tăng.

Văn phòng Ngân sách Quốc hội Mỹ (CBO) cho biết trong báo cáo triển vọng ngân sách năm 2026 rằng chi tiêu cho an sinh xã hội, Medicare và chi phí lãi ròng tăng lên đang đẩy tổng chi tiêu liên bang đi lên. Khi chi phúc lợi cho người cao tuổi và chi phí lãi vay cùng phình to, trọng tâm tranh cãi tài khóa đang dịch chuyển từ quy mô nợ đơn thuần sang cơ cấu chi tiêu.

Chương trình an sinh xã hội sẽ không dừng lại ngay lập tức. Cơ quan An sinh Xã hội Mỹ (SSA) cho biết trong báo cáo ủy thác năm 2026 rằng quỹ bảo hiểm hưu trí và người sống sót (OASI) có thể chi trả đầy đủ trợ cấp theo kế hoạch đến hết quý 4 năm 2032.

Sau mốc đó, nguồn thu thuế liên tục vẫn có thể chi trả 78% mức trợ cấp theo kế hoạch, theo tính toán của SSA. Nếu tính gộp cả bảo hiểm khuyết tật theo tiêu chuẩn OASDI, thời điểm cạn quỹ là năm 2034, khi đó tỷ lệ chi trả khả dụng là 83%.

An sinh xã hội hiện là cấu trúc lương hưu công, dùng thuế lương của người lao động đang làm việc để chi trả cho người đang nhận trợ cấp. Việc quỹ ủy thác cạn kiệt không đồng nghĩa với ngừng chi trả, mà là tình trạng phải cân đối trợ cấp trong phạm vi nguồn thu thuế thực nhận, không còn phần dự trữ bổ sung.

Tranh cãi về mức trợ cấp 100.000 USD mỗi năm bắt nguồn từ đề xuất Six Figure Limit của Ủy ban Ngân sách Liên bang có Trách nhiệm (CRFB). CRFB đề xuất đặt trần trợ cấp an sinh xã hội cho các cặp vợ chồng nghỉ hưu ở độ tuổi nghỉ hưu tiêu chuẩn ở mức 100.000 USD mỗi năm, còn người nhận trợ cấp độc thân bị giới hạn ở 50.000 USD mỗi năm.

CRFB nhận định mức trần này ban đầu chủ yếu ảnh hưởng đến nhóm 0,05% cặp vợ chồng có thu nhập cao nhất. Trọng tâm tranh luận không nằm ở việc một cá nhân có nhận được 100.000 USD mỗi năm hay không, mà là nên bảo đảm trợ cấp cho các hộ gia đình nghỉ hưu thu nhập cao đến mức nào.

Mức trợ cấp tối đa tính theo cá nhân thấp hơn nhiều. SSA đưa ra mức trần thu nhập chịu thuế năm 2026 là 184.500 USD, đồng thời cho biết mức trợ cấp hàng tháng tối đa mà một cá nhân nghỉ hưu năm 2026 có thể nhận nếu đăng ký ở tuổi 70 là 5.181 USD.

Quy đổi đơn giản theo năm, con số này tương đương 62.172 USD. Số liệu từ bài viết trước của Fortune và tài liệu của CRFB về khoản trợ cấp trọn đời khoảng 730.000 USD dành cho người lao động có mức lương trung vị nghỉ hưu năm 2027, trong khi tổng khoản đóng góp của bản thân và người sử dụng lao động dưới 200.000 USD, cũng được dùng làm căn cứ cho tranh cãi về gánh nặng giữa các thế hệ.

Sự hoài nghi giữa các thế hệ cũng thể hiện rõ qua khảo sát. Viện Cato (Cato Institute) công bố khảo sát tháng 12 năm 2025 cho thấy 70% người Mỹ dự đoán trợ cấp an sinh xã hội sẽ bị cắt giảm trong tương lai, còn 58% cho rằng người lao động trẻ đang ở thế bất lợi hơn so với người đã nghỉ hưu hiện tại.

Trong nhóm người trả lời dưới 30 tuổi, chỉ 34% tin rằng chương trình an sinh xã hội vẫn còn tồn tại khi họ nghỉ hưu. Con số này cho thấy niềm tin bị suy giảm không chỉ với bản thân chương trình, mà còn với sự cân bằng giữa mức trợ cấp kỳ vọng và gánh nặng đóng góp giữa các thế hệ.

Cũng có ý kiến phản đối việc cắt giảm trợ cấp. Hiệp hội Người hưu trí Mỹ (AARP) tuyên bố phản đối cắt giảm trợ cấp an sinh xã hội, trong khi CRFB đưa ra đề xuất giới hạn trần trợ cấp cho nhóm thu nhập cao như một phương án cải cách khả thi. Tranh luận chính sách đang chia rẽ giữa mục tiêu tăng ổn định tài khóa và việc duy trì mạng lưới an sinh thu nhập cho người nghỉ hưu đến đâu.

Kỳ vọng rằng việc chuyển giao tài sản sẽ là lời giải cũng chỉ ở mức hạn chế. Theo bộ phận Visa (VISA) Business and Economic Insights, trong khoảng 93.000 tỷ USD tài sản mà thế hệ baby boomer đang nắm giữ, ước tính khoảng 36.000 tỷ USD sẽ được chuyển giao cho các hộ gia đình thế hệ X và thế hệ Millennial trong 20 năm tới.

Con số này đã được tính sau khi trừ đi nợ, chi tiêu hưu trí và thuế. Giới quan sát cho rằng ngay cả khi việc chuyển giao tài sản diễn ra, sự hoài nghi về trợ cấp an sinh xã hội và gánh nặng tài khóa khó có thể được giải quyết ngay lập tức.

Vấn đề tài khóa của Mỹ thường được liên hệ với các cuộc thảo luận về tài sản lưu trữ giá trị như Bitcoin(BTC). Tuy nhiên, tác động trực tiếp của tranh cãi an sinh xã hội lần này đến giá thị trường tiền mã hóa hay dòng vốn hiện chưa được xác nhận. Điều được xác nhận là nợ công, chi phúc lợi cho người cao tuổi và chi phí lãi vay cùng tăng lên, khiến tranh cãi về tính bền vững tài khóa của Mỹ một lần nữa chuyển hướng sang vấn đề giữa các thế hệ.