QT khiến lợi suất kỳ hạn 10 năm Anh tăng thêm 20-30bp

Ngân hàng Trung ương Anh (BoE) ước tính chính sách thắt chặt định lượng (QT) đã đẩy lợi suất trái phiếu chính phủ (gilt) kỳ hạn 10 năm tăng thêm khoảng 20-30 điểm cơ bản (bp). Tuy nhiên, so với toàn bộ mức tăng lãi suất kể từ khi QT bắt đầu, tác động của chính sách này lên thị trường được đánh giá là hạn chế.

BoE cho biết trong báo cáo chính sách tiền tệ tháng 7 rằng lợi suất gilt kỳ hạn 10 năm đã tăng khoảng 350bp từ tháng 2/2022 đến cuối tháng 6/2026. Trong đó, mức đóng góp của QT là 20-30bp, cao hơn mức 15-25bp được nêu trong báo cáo tháng 8 năm ngoái.

QT là chính sách trong đó ngân hàng trung ương bán trái phiếu chính phủ đang nắm giữ hoặc không tái đầu tư khoản đáo hạn, qua đó thu hẹp quy mô tài sản. Khác với việc điều chỉnh trực tiếp lãi suất cơ bản, QT tác động đến bảng cân đối kế toán của ngân hàng trung ương và cung-cầu trái phiếu chính phủ.

BoE giải thích rằng QT không đóng vai trò là tín hiệu định hướng lộ trình lãi suất cơ bản trong tương lai. Lãi suất cơ bản vẫn là công cụ then chốt của chính sách tiền tệ, còn việc bán trái phiếu được thực hiện theo cách dần dần, có thể dự đoán được nhằm không làm tổn hại chức năng vận hành của thị trường.

Báo cáo đánh giá QT tạo ra áp lực tăng “vừa phải” lên lãi suất dài hạn. Các phiên đấu giá QT trong một năm qua cũng được thị trường hấp thụ tương đối suôn sẻ.

Dù vậy, BoE cho biết rất khó tách bạch chính xác tác động của QT khỏi các yếu tố khác. Lãi suất trái phiếu dài hạn còn chịu ảnh hưởng đồng thời từ quy mô phát hành trái phiếu chính phủ, nhu cầu từ các quỹ hưu trí trong nước và bất ổn chính sách toàn cầu.

BoE phân tích rằng trong mức tăng 350bp, khoảng 200bp đến từ việc tăng phần bù kỳ hạn (term premium) – phần lợi suất tăng thêm mà nhà đầu tư yêu cầu khi nắm giữ trái phiếu dài hạn. Phần còn lại phản ánh sự thay đổi kỳ vọng của thị trường về lãi suất cơ bản trong tương lai.

Tác động của QT lên phần bù kỳ hạn chỉ được ước tính là một phần trong số đó. Điều này cho thấy có thể hiểu rằng QT có ảnh hưởng đến lãi suất dài hạn, nhưng khó được xem là nguyên nhân chính khiến lãi suất tăng.

Báo cáo cũng lưu ý khả năng con số ước tính hiện tại lớn hơn thực tế. BoE cho biết các ước tính được tính toán dựa trên giả định rằng phản ứng lãi suất từng ghi nhận sau các thông báo và phiên đấu giá trái phiếu chính phủ kể từ năm 2022 sẽ tiếp tục duy trì trong tương lai.

Nếu tác động của QT suy yếu dần theo thời gian, ảnh hưởng thực tế lên mặt bằng lãi suất hiện nay có thể nhỏ hơn con số ước tính. Ngược lại, nếu cung-cầu trái phiếu chính phủ hoặc kỳ vọng chính sách thay đổi, tác động thực tế của QT cũng có thể thay đổi theo.

Phản ứng của thị trường nhìn chung khá hạn chế. Reuters đưa tin lợi suất trái phiếu chính phủ Anh kỳ hạn 2 năm giảm 7bp và đồng bảng Anh tăng 0,1% ngay sau khi BoE giữ nguyên lãi suất cơ bản.

Tuy nhiên, rất khó để tách riêng phản ứng giá chỉ do yếu tố QT gây ra. Nguyên nhân là quyết định lãi suất, cung-cầu trái phiếu chính phủ và diễn biến thị trường trái phiếu toàn cầu đều cùng lúc phản ánh vào giá.

Tại cuộc họp tháng 9/2025, BoE đã quyết định giảm 70 tỷ bảng Anh lượng trái phiếu chính phủ do Quỹ Mua tài sản (APF) nắm giữ, trong giai đoạn từ tháng 10/2025 đến tháng 9/2026. Trong khảo sát các thành viên thị trường tháng 7/2026, quy mô cắt giảm dự kiến trong 12 tháng tới được tổng hợp ở mức 50 tỷ bảng Anh.

Trước đó, từng có ý kiến đề cập khả năng BoE xem xét phương án chấm dứt QT, nhưng báo cáo lần này tái khẳng định nguyên tắc hiện hành là vận hành QT một cách dần dần, có cân nhắc đến chức năng thị trường, thay vì dừng lại ngay lập tức. Đây cũng là lý do thị trường tiếp tục quan tâm đến tốc độ thu hẹp bảng cân đối kế toán.

Kỳ đánh giá QT tiếp theo của BoE dự kiến diễn ra vào tháng 9. Vấn đề cần theo dõi tiếp theo là quy mô trái phiếu chính phủ thực tế được cắt giảm trong 12 tháng tới sẽ chênh lệch ra sao so với mức dự báo 50 tỷ bảng Anh của các thành viên thị trường.