Vài phút xử lý thanh toán đô la cuối tuần: DBS, Citi dùng sổ cái SWIFT

Ngân hàng DBS của Singapore và Citigroup (Citi) của Mỹ đã hoàn tất giao dịch thanh toán đô la Mỹ giữa Singapore và Mỹ chỉ trong vài phút vào cuối tuần. Đây là phép thử cho một cơ chế nhằm rút ngắn khoảng trống thanh toán xuyên biên giới vốn phát sinh do chênh lệch ngày làm việc và múi giờ giữa các ngân hàng.

Trong thông báo ngày 7, DBS cho biết ngân hàng đã phối hợp với văn phòng Citi tại New York, sử dụng tiền gửi token hóa (tokenized deposit) để hoàn tất thanh toán đô la trên sổ cái số của SWIFT. Giao dịch được thực hiện vào ngày 5 tháng 9, với thời gian xử lý ngắn hơn nhiều so với thanh toán xuyên biên giới thông thường, vốn có thể mất tới hai ngày làm việc.

Giao dịch lần này tập trung thử nghiệm hạ tầng thanh toán cho phép doanh nghiệp di chuyển dòng vốn ngay cả vào cuối tuần. Việc có thể điều phối quy trình thanh toán sau giờ làm việc của ngân hàng cho thấy điểm giao thoa giữa mạng lưới thanh toán liên ngân hàng truyền thống và công nghệ blockchain.

Tuy nhiên, sổ cái SWIFT không trực tiếp xử lý khâu thanh toán cuối cùng bằng đô la. Sổ cái này chỉ đóng vai trò điều phối các thỏa thuận thanh toán và quy trình giao dịch giữa các ngân hàng, còn thanh toán cuối cùng vẫn diễn ra trong các hệ thống tài chính hiện hữu như thanh toán tổng tức thời (RTGS) hoặc qua ngân hàng trung gian truyền thống.

Tiền gửi token hóa là hình thức số hóa tiền gửi ngân hàng trên sổ cái dựa trên công nghệ blockchain. Điểm khác biệt so với stablecoin lưu hành trên blockchain công khai là tiền gửi token hóa do chính ngân hàng phát hành.

Trong giao dịch này, sổ cái SWIFT không thay thế dòng vốn mà đóng vai trò xác nhận thỏa thuận thanh toán giữa các hệ thống ngân hàng khác nhau và điều phối việc thực thi. Trong thông báo hồi tháng 7, SWIFT giải thích rằng tiền gửi token hóa có thể di chuyển cả vào cuối tuần lẫn ban đêm, nhưng khâu thanh toán cuối cùng vẫn diễn ra trên hệ thống hiện có.

Mridula Iyer, Giám đốc dịch vụ khu vực Nam Á của Citi, nhận định: "Giao dịch thời gian thực vào cuối tuần cho thấy thanh toán xuyên biên giới liên tục đã là hiện thực." Phát biểu này được hiểu là giao dịch lần này không chỉ dừng ở trình diễn kỹ thuật mà còn là phép thử hạ tầng thanh toán hướng tới khách hàng tổ chức.

Citi cho biết ngày 2 tháng 9 đã thực hiện giao dịch thực tế dựa trên sổ cái SWIFT với Ngân hàng First Abu Dhabi (FAB) và OCBC của Singapore. Khi đó, Citi cũng thông báo sẽ tiến hành giao dịch tương tự với DBS.

Chương trình thử nghiệm (pilot) lần này diễn ra trong phạm vi giới hạn, kéo dài từ tháng 7 đến tháng 12. Số lượng tổ chức tham gia, loại tiền tệ được hỗ trợ và điều kiện sử dụng cần được mở rộng thêm thì thanh toán cuối tuần mới có thể trở thành dịch vụ tài chính doanh nghiệp phổ biến.

SWIFT cho biết 17 ngân hàng tại 6 châu lục đang chuẩn bị thực hiện giao dịch thanh toán 24 giờ dựa trên tiền gửi token hóa. DBS cho biết đây là ngân hàng duy nhất có trụ sở chính tại châu Á tham gia nhóm nòng cốt thiết kế sổ cái số của SWIFT.

Trước đó, SWIFT đã công bố tình trạng khả dụng ban đầu của sổ cái chia sẻ dựa trên blockchain cùng kế hoạch thí điểm thanh toán tiền gửi token hóa với 17 ngân hàng. Giao dịch giữa DBS và Citi lần này có thể xem là bước mở rộng từ ý tưởng thí điểm đó sang thanh toán thực tế giữa từng cặp ngân hàng.

Thử nghiệm sổ cái SWIFT đặt trọng tâm vào việc kết nối hệ thống thanh toán hiện có với hạ tầng tài sản số, thay vì thay thế mạng lưới tài chính truyền thống. Cách tiếp cận này liên kết tiền gửi token hóa do từng ngân hàng phát hành, trong khi vẫn giữ khâu thanh toán cuối cùng trong hệ thống tài chính hiện hữu.

Số tiền giao dịch và mức phí không được công bố. Do đó, chưa thể xác định việc rút ngắn thời gian xử lý có thực sự giúp tiết giảm chi phí hay không.

Giao dịch lần này thuộc dạng thí điểm giữa các tổ chức. Thông báo không đề cập liệu khách hàng cá nhân có thể sử dụng phương thức tương tự để chuyển đô la vào cuối tuần hay không.

SWIFT và các ngân hàng tham gia dự kiến duy trì giao dịch thực tế trong phạm vi giới hạn đến hết tháng 12 năm nay. Sau đó, việc số ngân hàng, loại tiền tệ và điều kiện thanh toán được hỗ trợ mở rộng ra sao sẽ là yếu tố quyết định khả năng thương mại hóa.