RAY tăng 36,75% trong 24 giờ, quy mô mua lại token phụ thuộc khối lượng giao dịch

Raydium(RAY) đã vượt lại mốc 1 USD vào ngày 6/9 và ghi nhận mức tăng hai chữ số trong 24 giờ. Cơ chế mua lại token dựa trên phí giao dịch và dòng tiền đổ vào các dự án launchpad trên hệ sinh thái Solana(SOL) cùng lúc trở thành tâm điểm chú ý.

Theo OKX, tính đến 22h10 ngày 6/9, giá RAY đạt 1,361 USD, tăng 36,75% trong 24 giờ, với khối lượng giao dịch đạt 148,39 triệu USD. Cùng ngày vào buổi chiều, The Block cho biết RAY giao dịch quanh mức 1,27 USD, tăng khoảng 46% trong 24 giờ.

Sự chênh lệch giữa giá và mức tăng dù cùng một ngày xuất phát từ việc hai bên lấy dữ liệu ở sàn giao dịch và mốc thời gian khác nhau. Khoảng dao động 36-58% từng xuất hiện trong bản thảo ban đầu cũng bắt nguồn từ chênh lệch này, nhưng bài viết chỉ sử dụng số liệu đã xác nhận rõ thời điểm từ OKX và The Block.

Raydium là sàn giao dịch phi tập trung (DEX) kết hợp giao thức tạo lập thị trường tự động (AMM) trên nền tảng Solana. Thay vì dùng sổ lệnh, AMM xác định giá giao dịch dựa trên các quỹ thanh khoản, còn người cung cấp thanh khoản nhận lại một phần phí giao dịch làm phần thưởng.

Điểm mà thị trường chú ý nhất trong đợt tăng lần này là cơ chế "mua lại" bằng phí giao dịch. Tài liệu chính thức của Raydium nêu rõ các quỹ thanh khoản CLMM và CPMM phân bổ 84% phí cho người cung cấp thanh khoản, 12% dùng để mua lại RAY và 4% đưa vào quỹ ngân khố.

Với quỹ thanh khoản AMM v4 tiêu chuẩn, tỷ lệ phân bổ là 88% cho người cung cấp thanh khoản và 12% dùng để mua lại RAY. Giao dịch càng nhiều thì nguồn tiền mua lại càng lớn, còn giao dịch giảm thì tốc độ mua lại cũng chậm lại.

Tuy nhiên, hoạt động mua lại này khác với đốt token. Tài liệu chính thức của Raydium cho biết số RAY được mua lại sẽ được lưu tại một địa chỉ on-chain công khai, không phải bị loại bỏ vĩnh viễn. Vì vậy, mức độ tác động đến nguồn cung lưu hành vẫn còn tùy vào cách thị trường nhìn nhận.

The Block đưa tin vào tháng 7 năm 2025 rằng Raydium đã chi tổng cộng 190,4 triệu USD để mua lại 69,1 triệu RAY, tương đương khoảng 25% nguồn cung lưu hành tại thời điểm đó.

SolanaCompass cho biết vào ngày 31 tháng 8 rằng lượng RAY được mua lại từ phí giao dịch của Raydium đã vượt 30% nguồn cung lưu hành. Số liệu lũy kế này cho thấy cơ chế trích một phần phí để mua lại token đã được duy trì liên tục kể từ năm 2025.

Riêng đợt tăng giá ngày 6/9 khó có thể giải thích chỉ bằng cơ chế mua lại. The Block cho biết sau khi StonkFun tích hợp với LaunchLab của Raydium, dòng giao dịch đổ dồn về Raydium và Jupiter(JUP), khiến token STONK tăng hơn 250% trong 24 giờ.

Cùng bài viết đó, The Block ghi nhận vốn hóa thị trường của STONK vào khoảng 140 triệu USD, khối lượng giao dịch hàng ngày khoảng 135 triệu USD. Khi giao dịch token mới đổ dồn vào một DEX hoặc launchpad cụ thể, phí giao dịch tăng lên, và khoản phí này lại tiếp tục trở thành nguồn tiền cho hoạt động mua lại.

TokenPost từng đưa tin về việc giá Raydium tăng cùng lúc với sự gia tăng giao dịch trên các sàn phi tập trung của Solana. Bài viết lần này nối tiếp mạch thông tin đó, tập trung phân tích cách cơ chế phân bổ phí và mua lại thực sự vận hành, thay vì chỉ nhìn vào mức tăng giá ngắn hạn.

Thị trường vẫn có những cách nhìn khác nhau. Một bên cho rằng lượng mua lại lũy kế là tín hiệu cho thấy nguồn cung lưu hành đang giảm dần. Bên còn lại cho rằng vì token mua lại không bị đốt mà chỉ được giữ tại một địa chỉ ví, nên đây gần với hoạt động quản lý ngân khố hơn là giảm cung thực sự.

Dựa trên cơ chế đã được xác nhận, biến động giá ngắn hạn của RAY gắn trực tiếp với khối lượng giao dịch thực tế và dòng tiền mới đổ vào hơn là tổng lượng mua lại lũy kế. Các số liệu như khối lượng giao dịch tăng 876%, giá trị staking 36 triệu USD hay quy mô nạp tiền vào một số sàn giao dịch cụ thể mà AMBCrypto đưa ra chưa được đối chiếu chéo đầy đủ, nên không được đưa vào nội dung chính của bài viết.