70-90% khả năng BOJ tăng lãi suất tháng 9, carry trade Yên nóng trở lại

Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ, Bank of Japan) đang khiến thị trường dồn sự chú ý vào cuộc họp lãi suất tháng 9, sự kiện được xem là biến số quyết định xu hướng của đồng Yên và tài sản rủi ro trong thời gian tới. Thị trường hiện định giá khả năng 70-90% BOJ sẽ nâng lãi suất cơ bản từ mức 1,00% hiện tại lên 1,25% tại cuộc họp diễn ra ngày 17-18 tháng này.

Tờ Hankyung (Korea Economic Daily, Hàn Quốc) đưa tin kỳ vọng về khả năng BOJ tiếp tục tăng lãi suất đã mạnh lên, nhưng lo ngại về một đợt tất toán carry trade Yên quy mô lớn vẫn ở mức hạn chế. Tờ này cũng cho biết nếu chênh lệch lãi suất Mỹ-Nhật thu hẹp, thị trường cần theo dõi biến động tỷ giá Yên cũng như sự phân hóa giữa các nhóm ngành trên thị trường chứng khoán trong và ngoài nước.

BOJ đã nâng lãi suất chính sách từ 0,75% lên 1,00% tại cuộc họp Ủy ban Chính sách tiền tệ ngày 16 tháng 6, sau đó giữ nguyên tại cuộc họp tháng 7. Tại cuộc họp tháng 7, thành viên hội đồng Takata Hajime (Takata Hajime) đã đề xuất nâng lãi suất gọi vốn (call rate) lên khoảng 1,25%, nhưng đề xuất này không được thông qua.

Đằng sau các cuộc thảo luận về tăng lãi suất là diễn biến giá cả và tiền lương. Chỉ số giá tiêu dùng lõi-lõi (core-core CPI) của Nhật Bản trong tháng 7 tăng 1,9% so với cùng kỳ năm trước, trong khi mức tăng lương tháng 6 đạt 3,4% so với cùng kỳ.

Trong báo cáo triển vọng kinh tế và giá cả tháng 7, BOJ nhận định tốc độ tăng CPI không tính thực phẩm tươi sống có khả năng vượt rõ rệt mốc 2% kể từ nửa cuối năm tài khóa 2026. Nhận định giá cả có thể neo ở mức trên mục tiêu là cơ sở củng cố cho các thảo luận về bình thường hóa lãi suất.

Giá thị trường cũng được cho là đã phản ánh xu hướng tăng lãi suất. Theo Hankyung, thị trường hoán đổi lãi suất qua đêm (OIS) đang phản ánh kỳ vọng BOJ nâng lãi suất gọi vốn thêm 30 điểm cơ bản tại cuộc họp tháng 9, và lãi suất gọi vốn có thể đạt khoảng 1,9% vào thời điểm cuộc họp tháng 7 năm 2027.

Carry trade Yên là giao dịch vay đồng Yên với lãi suất thấp để đầu tư vào tài sản định giá bằng đô la Mỹ hoặc các tài sản có lợi suất cao khác. Khi lãi suất Nhật Bản tăng hoặc đồng Yên mạnh lên, chi phí vay và rủi ro lỗ tỷ giá của nhà đầu tư sẽ cùng lúc gia tăng.

Trong trường hợp đó, nhà đầu tư có thể giảm vị thế, đồng loạt bán ra các tài sản rủi ro như cổ phiếu, tài sản mã hóa và các đồng tiền lợi suất cao. Thông thường, ở giai đoạn carry trade tích lũy nhiều, tốc độ biến động tỷ giá — chứ không phải bản thân mức thay đổi lãi suất — mới là yếu tố khiến áp lực tất toán gia tăng.

Sự kiện tháng 8 năm 2024 là ví dụ điển hình cho kịch bản này. Reuters khi đó đưa tin chỉ số Nikkei giảm tới 12,4% trong một phiên, mức giảm mạnh nhất kể từ sự kiện Thứ Hai đen tối (Black Monday) năm 1987, trong bối cảnh đồng Yên mạnh lên và lo ngại tất toán carry trade Yên khiến làn sóng bán tháo trên thị trường chứng khoán Nhật Bản lan rộng.

Thị trường tài sản mã hóa cũng nằm trong dòng chảy tài sản rủi ro chung, buộc giới đầu tư phải theo dõi song song các biến số thanh khoản Yên và đô la Mỹ. Nếu lãi suất Nhật Bản và hướng đi của đồng Yên biến động đột ngột, cung-cầu ngắn hạn của các tài sản rủi ro chính như Bitcoin(BTC) cũng có thể chịu tác động.

Tuy nhiên, khó có thể khẳng định cuộc họp lần này sẽ ngay lập tức dẫn đến một đợt tất toán quy mô tương tự. Hankyung đánh giá khả năng BOJ tăng lãi suất thêm đã lớn hơn, nhưng lo ngại về một đợt tất toán carry trade Yên quy mô lớn vẫn ở mức hạn chế.

Đối với thị trường tài sản mã hóa, quyết định của BOJ không phải là vấn đề trực tiếp liên quan đến tiền mã hóa, mà thiên về một biến số thanh khoản. Các tài sản rủi ro như Bitcoin(BTC) và Solana(SOL) có thể phản ứng cùng lúc với thanh khoản đô la Mỹ, hướng đi của đồng Yên và biến động chênh lệch lãi suất Mỹ-Nhật.

Trước đó, TokenPost từng đưa tin về việc trọng tâm thị trường dịch chuyển sang tín hiệu lãi suất của BOJ sau khi mốc phòng thủ 160 Yên/đô la được giữ vững. Ở thời điểm đó, phát biểu của giới chức trước cuộc họp và diễn biến tỷ giá Yên cũng được xem là biến số ngắn hạn chi phối tâm lý tài sản rủi ro.

TokenPost cũng từng phản ánh việc can thiệp tỷ giá của Nhật Bản và tín hiệu thắt chặt của BOJ được nhắc đến như biến số carry trade Yên tác động đến Bitcoin(BTC). Điểm mấu chốt khi đó là chỉ riêng biện pháp bảo vệ tỷ giá khó có thể đảo chiều xu hướng, mà cần có sự phối hợp từ tín hiệu chính sách tiền tệ.

BOJ dự kiến công bố kết quả cuộc họp vào ngày 18 tháng 9. Cùng ngày, Thống đốc BOJ sẽ tổ chức họp báo, vì vậy thị trường sẽ theo dõi không chỉ quyết định lãi suất mà cả mức độ mạnh yếu trong tín hiệu tăng lãi suất tiếp theo cũng như các phát ngôn liên quan đến đồng Yên.