64.000 tỷ won ủy thác ETF: FSS siết nghĩa vụ giải thích phí ngân hàng

Cơ quan Giám sát Tài chính Hàn Quốc (FSS) tiếp tục nhấn mạnh nghĩa vụ giải thích phí của các ngân hàng trong hoạt động bán quỹ ủy thác đầu tư vào quỹ hoán đổi danh mục (ETF), giữa lúc doanh số bán sản phẩm này tại 6 ngân hàng lớn đạt 64.000 tỷ won trong hơn một năm qua.

Theo FSS, Thống đốc Lee Chan-jin đã chủ trì phiên họp lần thứ 4 của Hội đồng ứng phó rủi ro người tiêu dùng tại trụ sở FSS ở Yeouido, Seoul, vào ngày 4, để rà soát các yếu tố rủi ro theo từng lĩnh vực, gồm xu hướng giao dịch và bán ETF, tình trạng vay để đầu tư chứng khoán, cùng hoạt động chào bán bảo hiểm.

Ông Lee Chan-jin nói tại cuộc họp rằng “các công ty tài chính cần tư vấn sản phẩm phù hợp với khẩu vị rủi ro và mục đích giao dịch của khách hàng, đồng thời giải thích đầy đủ về mức phí cũng như các chi phí ẩn để người tiêu dùng có thể đưa ra lựa chọn hợp lý”. Phát biểu này cho thấy FSS muốn buộc ngân hàng minh bạch hơn về cấu trúc phí trước khi khách hàng quyết định đầu tư.

Tuyên bố được đưa ra trong bối cảnh FSS đang thanh tra thực tế hoạt động bán quỹ ủy thác ETF tại 6 ngân hàng, gồm KB Kookmin, Woori, NH Nonghyup, Shinhan, Hana và SC Jeil.

Trọng tâm thanh tra là chênh lệch giữa phí trả trước và phí trả sau, gánh nặng chi phí mà khách hàng phải chịu, và việc ngân hàng đã giải thích đầy đủ về cấu trúc phí hay chưa. Khi doanh số bán ETF ủy thác tại ngân hàng tăng mạnh theo hướng giao dịch ngắn hạn, việc cấu trúc chi phí có được thông báo rõ ràng hay không trở thành tiêu chí giám sát cốt lõi.

Quỹ ủy thác ETF tại ngân hàng vận hành theo cơ chế khách hàng gửi tiền cho ngân hàng, sau đó ngân hàng mua và quản lý ETF theo chỉ định của khách hàng. Khác với việc mua bán ETF trực tiếp qua tài khoản công ty chứng khoán, sản phẩm này phát sinh thêm phí ủy thác, nên mức ảnh hưởng đến lợi nhuận thực tế thay đổi theo thời gian nắm giữ và mục đích giao dịch.

FSS đã phát cảnh báo tiêu dùng mức “chú ý” đối với giao dịch ETF ủy thác tại ngân hàng vào ngày 30 tháng 7. Theo dữ liệu của FSS, doanh số bán ETF ủy thác của 6 ngân hàng nói trên từ tháng 1 năm ngoái đến tháng 5 năm nay đạt 64.000 tỷ won, với 1,03 triệu giao dịch.

Trước đó, TokenPost từng đưa tin nghĩa vụ giải thích phí ETF ủy thác ngân hàng đã nổi lên thành vấn đề giám sát trọng tâm. Khi đó, FSS cho biết nếu xác nhận ngân hàng thực hiện chưa đầy đủ nghĩa vụ giải thích, cơ quan này có thể xem xét các biện pháp tiếp theo, bao gồm hoàn trả phí cho khách hàng.

Phí trả trước là khoản khách hàng đóng ngay khi tham gia sản phẩm, còn phí trả sau được tính khi tất toán, tùy theo thời gian nắm giữ. Giao dịch có thời gian nắm giữ càng ngắn, cách tính phí càng ảnh hưởng trực tiếp đến gánh nặng chi phí của người tiêu dùng.

Hội đồng cũng xem việc bán quỹ chuyển đổi mục tiêu tăng lên là một yếu tố rủi ro. Nhận định chung là nếu công ty phân phối quỹ không giải thích đầy đủ cấu trúc phí mà chỉ vì mục tiêu doanh số đã thúc đẩy khách hàng tất toán rồi tái đầu tư vào sản phẩm mới, khả năng xảy ra bán hàng không đầy đủ thông tin sẽ tăng.

Một số ý kiến tại cuộc họp cho rằng khi thời gian đạt lợi nhuận mục tiêu rút ngắn do biến động thị trường chứng khoán tăng, việc tập trung chào mời sản phẩm thu phí trả trước có thể khiến gánh nặng chi phí của người tiêu dùng tăng lên. Lý do là khi sản phẩm đạt lợi nhuận mục tiêu rồi bị tất toán và khách hàng tái tham gia liên tục, phí có thể phát sinh mỗi lần tham gia mới.

Việc hướng dẫn người tiêu dùng trong quá trình quản lý vay hộ gia đình cũng được đưa vào diện kiểm tra. Hội đồng nhận định nếu ngân hàng ngừng cho vay hoặc giảm hạn mức mà không thông báo trước đầy đủ, khả năng dự đoán của người tiêu dùng sẽ giảm và họ có thể gặp khó khăn trong việc thu xếp vốn.

FSS dự kiến sẽ phối hợp với các ngân hàng để xây dựng phương án hướng dẫn người tiêu dùng khi có thay đổi hoặc ngừng cung cấp sản phẩm tiền gửi, cho vay và đầu tư. Cơ quan này có kế hoạch ưu tiên áp dụng trước với các sản phẩm cần hướng dẫn cấp thiết, còn thời gian, phương thức và nội dung hướng dẫn cụ thể sẽ được thống nhất cùng phía ngân hàng.

Ông Lee Chan-jin nói thêm rằng “biến động giá cổ phiếu gần đây đã dịu bớt phần nào nhưng vẫn ở mức cao, trong khi bất ổn trong và ngoài nước vẫn tiếp diễn”, đồng thời nhấn mạnh cơ quan này “sẽ không lơi lỏng, tiếp tục theo dõi sát các yếu tố rủi ro chính theo từng lĩnh vực và phản ứng ngay lập tức, kiên quyết khi có nguy cơ gây thiệt hại cho người tiêu dùng”.

FSS cho biết sẽ đưa các yếu tố rủi ro phát hiện qua Hội đồng ứng phó rủi ro người tiêu dùng vào công tác giám sát, thanh tra, đồng thời thành lập tổ công tác chung với các ngân hàng để bàn về việc cải tổ cơ cấu phí quỹ ủy thác ETF. Trước kỳ nghỉ lễ Trung thu, cơ quan này cũng sẽ kiểm tra công tác phòng ngừa lừa đảo qua điện thoại và các sự cố tài chính ảnh hưởng đến đời sống người dân.